Tattvārtharājavārttika 1999
TARV-MK 1.0śrīmadbhaṭṭākalaṅkadevaviracitaṃ tattvārthavārtikampraṇamya sarvavijñānamahāspadamuruśriyam | nirdhūtakalmaṣaṃ vīraṃ vakṣye tattvārthavārtikam || TARV-MK 1.0.1śreyomārgapratipitsātmadravyaprasiddheḥ | TARV-MK 1.0.2cikitsāviśeṣapratipattivat | TARV-MK 1.0.3sarvārthapradhānatvāt | TARV-MK 1.0.4mokṣopadeśaḥ puruṣārthapradhānatvāditi cet; na; jijñāsamānārthipraśnāpekṣiprativacanasadbhā- vāt | TARV-MK 1.0.5mokṣameva kasmānnāprākṣīditi cet ? na; kāryaviśeṣasampratipatteḥ | TARV-MK 1.0.6kāraṇaṃ tu prati vipratipattiḥ, pāṭaliputramārgavipratipattivat | TARV-MK 1.0.7parābhiprāyanivṛttyaśakyatvāt | TARV-MK 1.0.8kalpanābhedāttadvipratipattiriti cet; na; karmavipramokṣasāmānyāt | TARV-MK 1.0.9kāryaviśeṣopalambhāt kāraṇānveṣaṇapravṛttiriti cet; na; anumānatastatsiddherghaṭīyantra- bhrāntinivṛttivat | TARV-MK 1.0.10sarvaśiṣṭasampratipatteḥ | TARV-MK 1.0.11āgamāttatpratipatteḥ | TARV-MK 1.0.12sūryācandramasorgrahaṇavat | TARV-MK 1.0.13svasamayavirodhāt | TARV-MK 1.0.14bandhakāraṇānirdeśādayuktamiti cet; na; mithyādarśanādivacanāt | TARV-MK 1.0.15bandhapūrvakatvānmokṣasya prāk tatkāraṇanirdeśa iti cet; na, āśvāsanārthatvāt | TARV-MK 1.0.16bandhanabaddhavat | TARV-MK 1.0.17mithyāvādipraṇītamokṣakāraṇanirākaraṇārthaṃ vā | TA-MK 1.1samyagdarśanajñānacāritrāṇi mokṣamārgaḥ || TARV-MK 1.1.1praṇidhānaviśeṣāhitadvaividhyajanitavyāpāraṃ tattvārthaśraddhānaṃ samyagdarśanam | TARV-MK 1.1.2nayapramāṇavikalpapūrvako jīvādyarthayāthātmyāvagamaḥ samyagjñānam | TARV-MK 1.1.3saṃsārakāraṇavinivṛttiṃ pratyāgūrṇasya jñānavato bāhyābhyantarakriyāviśeṣoparamaḥ samyak- cāritram | TARV-MK 1.1.4jñānadarśanayoḥ karaṇasādhanatvaṃ karmasādhanaścāritraśabdaḥ | TARV-MK 1.1.5kartṛkaraṇayoranyatvādanyatvamātmajñānādīnāṃ paraśvādivaditi cet; na; tatpariṇāmāda- gnivat | TARV-MK 1.1.6atatsvābhāvye'navadhāraṇaprasaṅgo'gnivat | TARV-MK 1.1.7arthāntarāt saṃpratyaya iti cet; na; ubhayāsattvāt | TARV-MK 1.1.8ubhayathāpyasadbhāvāt | TARV-MK 1.1.9sarvāsadvādivat | TARV-MK 1.1.10anavasthāpratijñāhānidoṣaprasaṅgāt | TARV-MK 1.1.11sarvasatpratipakṣavādivat | TARV-MK 1.1.12tatpariṇāmābhāvāt | TARV-MK 1.1.13samavāyāditi cet; na; pratiniyamābhāvāt | TARV-MK 1.1.14samavāyābhāvo vṛttyantarābhāvāt | TARV-MK 1.1.15prāptitvāt prāptyantarābhāva iti cet; na; vyabhicārāt | TARV-MK 1.1.16pradīpavaditi cet; na; tatpariṇāmādananyatvasiddheḥ | TARV-MK 1.1.17viśeṣavijñānābhāvāt | TARV-MK 1.1.18saṃskārāditi cet; na; tasyāpi tādātmyāt | TARV-MK 1.1.19anekāntāt paryāyaparyāyiṇorarthāntarabhāvasya ghaṭādivat | TARV-MK 1.1.20itarathā hi ekārthaparyāyādanyatvaprāptirvṛkṣavat | TARV-MK 1.1.21karaṇasyobhayathopapatterdravyasya mūrtimadamūrtibhedavat | TARV-MK 1.1.22dṛṣṭāntācca kuśūlasvātantryavat | TARV-MK 1.1.23ekārthaparyāyaviśeṣopapatterindrādivyapadeśavat | TARV-MK 1.1.24kartṛsādhanatvādvā doṣābhāvaḥ | TARV-MK 1.1.25lakṣaṇābhāva iti cet; na; bāhulakāt | TARV-MK 1.1.26bhāvasādhanā jñānādiśabdāḥ tattvakathanāt dātrasya karaṇavyapadeśavat | TARV-MK 1.1.27vyaktibhedādayuktamiti cet; na; ekārthe śabdānyatvād vyaktibhedagateḥ | TARV-MK 1.1.28jñānagrahaṇamādau nyāyyaṃ tatpūrvakatvāddarśanasya | TARV-MK 1.1.29alpāctaratvācca | TARV-MK 1.1.30na; ubhayoryugapatpravṛtteḥ, prakāśapratāpavat | TARV-MK 1.1.31darśanasyaivābhyarhitatvāt | TARV-MK 1.1.32madhye jñānavacanam, jñānapūrvakatvāccāritrasya | TARV-MK 1.1.33itaretarayoge dvandvaḥ, mārgaṃ prati parasparāpekṣāṇāṃ prādhānyāt | TARV-MK 1.1.34sarvapadārthapradhānatvād bahuvacanāntaḥ | TARV-MK 1.1.35pratyekaṃ samyagviśeṣaṇaparisamāptirbhujivat | TARV-MK 1.1.36pūrvapadasāmānādhikaraṇyāt tadvyaktivacanaprasaṅga iti cet; na; mokṣopāyasyātmapradhāna- tvāt | TARV-MK 1.1.37ātyantikaḥ sarvakarmanikṣepo mokṣaḥ | TARV-MK 1.1.38mṛjeḥ śuddhikarmaṇo mārga ivārthābhyantarīkaraṇāt | TARV-MK 1.1.39anveṣaṇakriyasya vā karaṇatvopapatteḥ | TARV-MK 1.1.40yuktyanabhidhānādamārga iti cet; na; mithyādarśanājñānāsaṃyamānāṃ pratyanīkatvādauṣadhavat | TARV-MK 1.1.41viparyayād bandhasyātmalābhe sati jñānādeva tadvinivṛttestritvānupapattiḥ | TARV-MK 1.1.42pratijñāmātramiti cet; na; sarveṣāmavisaṃvādāt | TARV-MK 1.1.43‘dharmeṇa gamanam’ ityādivacanamekeṣām | TARV-MK 1.1.44icchādveṣābhyāmapareṣām | TARV-MK 1.1.45‘duḥkhādinivṛttiḥ’ ityanyeṣām | “duḥkhajanmapravṛttidoṣamithyājñānānāmuttarottarāpāye tadanantarābhāvānniḥśreyasādhigamaḥ”TARV-MK 1.1.46‘avidyāpratyayāḥ saṃskārāḥ’ ityādivacanaṃ keṣāñcit | TARV-MK 1.1.47mithyādarśanāderiti mataṃ bhavatām | “mithyādarśanāviratipramādakaṣāyayogā bandhahetavaḥ”TARV-MK 1.1.48dṛṣṭāntasāmarthyād vaṇiksvapriyaikaputravat | TARV-MK 1.1.49na vā nāntarīyakatvād rasāyanavat | TARV-MK 1.1.50jñānādeva mokṣa iti cet; anavasthānādupadeśābhāvaḥ | TARV-MK 1.1.51saṃskārākṣayādavasthānādupadeśa iti cet; na; pratijñātavirodhāt | TARV-MK 1.1.52ubhayathā doṣopapatteḥ | TARV-MK 1.1.53pravrajyādyanuṣṭhānābhāvaprasaṅgaśca | TARV-MK 1.1.54jñānavairāgyakalpanāyāmapi | TARV-MK 1.1.55nityānityaikāntāvadhāraṇe tatkāraṇāsaṃbhavaḥ | TARV-MK 1.1.56nityatvaikānte vikriyābhāvād jñānavairāgyābhāvaḥ | TARV-MK 1.1.57kṣaṇikaikānte'pyavasthānābhāvāt jñānavairāgyabhāvanābhāvaḥ | TARV-MK 1.1.58viparyayābhāvaḥ prāganupalabdhaḥ upalabdhau vā bandhābhāvaḥ | TARV-MK 1.1.59pratyarthavaśavarttitvācca | TARV-MK 1.1.60jñānadarśanayoryugapatpravṛtterekatvamiti cet; na; tattvāvāyaśraddhānabhedāt tāpaprakāśavat | TARV-MK 1.1.61dṛṣṭavirodhācca | TARV-MK 1.1.62ubhayanayasadbhāve anyatarasyāśritatvādvā rūpādipariṇāmavat | TARV-MK 1.1.63jñānacāritrayorakālabhedādekatvam agamyāvabodhavaditi cet; na; āśūtpattau sūkṣmakālā- pratipatteḥ utpalapatraśatavyadhanavat | TARV-MK 1.1.64arthabhedācca | TARV-MK 1.1.65kālabhedābhāvo nārthābhedahetuḥ gatijātyādivat | TARV-MK 1.1.66uktaṃ ca | TARV-MK 1.1.67lakṣaṇabhedātteṣāmekamārgatvānupapattiriti cet; na; parasparasaṃsarge satyekatvaṃ pradīpakt | TARV-MK 1.1.68sarveṣāmavisaṃvādāt | TARV-MK 1.1.69eṣāṃ pūrvasya lābhe bhajanīyamuttaram | TARV-MK 1.1.70uttaralābhe tu niyataḥ pūrvalābhaḥ | TARV-MK 1.1.71tadanupapattiḥ, ajñānapūrvakaśraddhānaprasaṅgāt | TARV-MK 1.1.72anupalabdhasvatattve'rthe śraddhānānupapattiḥ avijñātaphalarasopayogavat | TARV-MK 1.1.73ātmasvarūpābhāvaprasaṅgāt | TARV-MK 1.1.74na vā; yāvati jñānamityetat parisamāpyate tāvato'saṃbhavānnayāpekṣaṃ vacanam | TARV-MK 1.1.75pūrvasamyagdarśanajñānalābhe bhajanīyamuttaramiti cet; na; nirdeśasyā'gamakatvāt | TA-MK 1.2 tattvārthaśraddhānaṃ samyagdarśanam || TARV-MK 1.2.1samyagiti praśaṃsārtho nipātaḥ kvyanto vā | TARV-MK 1.2.2karaṇādisādhano darśanaśabdaḥ uktaḥ | TARV-MK 1.2.3dṛśerālokārthatvādabhipretārthāsaṃpratyaya iti cet; na; anekārthatvāt | TARV-MK 1.2.4mokṣakāraṇaprakaraṇācchraddhānagatiḥ | TARV-MK 1.2.5prakṛtyapekṣatvāt pratyayasya bhāvasāmānyasaṃpratyayaḥ tattvavacanāt | TARV-MK 1.2.6tattvenāryata iti tattvārthaḥ | TARV-MK 1.2.7śraddhānaśabdasya karaṇādisādhanatvaṃ pūrvavat | TARV-MK 1.2.8sa tvātmapariṇāmaḥ | TARV-MK 1.2.9vakṣyamāṇanirdeśādisūtravivaraṇāt pudgaladravyasaṃpratyaya iti cet; na; ātmapariṇāme'pi tadupapatteḥ | TARV-MK 1.2.10karmābhidhāyitvepyadoṣa iti cet; na; mokṣakāraṇatvena svapariṇāmasya vivakṣitatvāt | TARV-MK 1.2.11svaparanimittatvādutpādasyeti cet; na; upakaraṇamātratvāt | TARV-MK 1.2.12ātmapariṇāmādeva tadrasaghātāt | TARV-MK 1.2.13aheyatvāt svadharmasya | TARV-MK 1.2.14pradhānatvāt | TARV-MK 1.2.15pratyāsatteḥ | TARV-MK 1.2.16alpabahutvakalpanāvirodha iti cet; na; upaśamādyapekṣasya samyagdarśanatrayasyaiva tadupapatteḥ | TARV-MK 1.2.17tattvāgrahaṇam, arthaśraddhānamityastu laghutvāt | TARV-MK 1.2.18na; sarvārthaprasaṅgāt | TARV-MK 1.2.19sabdehācca, arthaśabdasyā'nekārthatvāt | TARV-MK 1.2.20sarvānugrahādadoṣa iti cet; na; asadarthaviṣayatvāt | TARV-MK 1.2.21arthagrahaṇādeva tatsiddhiriti cet; na; viparītagrahaṇadarśanāt | TARV-MK 1.2.22arthagrahaṇamavyabhicārārtham | TARV-MK 1.2.23tattvamiti śraddhānamiti cet; ekāntaniścite'pi prasaṅgaḥ | TARV-MK 1.2.24tattvasya śraddhānamiti cet; bhāvamātraprasaṅgaḥ | TARV-MK 1.2.25tattvena śraddhānamiti cet; kasya kasminveti praśnānivṛttiḥ | TARV-MK 1.2.26icchāśraddhānamityapare | TARV-MK 1.2.27tadayuktam, mithyādṛṣṭerapi prasaṅgāt | TARV-MK 1.2.28kevalini samyaktvābhāvaprasaṅgācca | TARV-MK 1.2.29tad dvividhaṃ sarāgavītarāgavikalpāt | TARV-MK 1.2.30praśamasaṃvegānukampāstikyābhivyaktalakṣaṇaṃ prathamam | TARV-MK 1.2.31ātmaviśuddhimātramitarat | TA-MK 1.3 tannisargādadhigamād vā || TARV-MK 1.3.1samyagdarśanadvaividhyakalpanānupapattiḥ; anupalabdhatattvasya śraddhānābhāvāt rasāyanavat | TARV-MK 1.3.2śūdravedabhaktivaditi cet; na; vaiṣamyāt | TARV-MK 1.3.3maṇigrahaṇavaditi cet; na; pratyakṣopalabdhisadbhāvāt | TARV-MK 1.3.4tāpaprakāśavat yugapadutpatterabhyupagamācca | TARV-MK 1.3.5ubhayatratulye antaraṅgahetau bāhyopadeśāpekṣā'napekṣabhedād bhedaḥ | TARV-MK 1.3.6aparopadeśapūrvake nisargābhiprāyo lokavat | TARV-MK 1.3.7bhavyasya kālena niḥśreyasopapattaḥ adhigamasamyaktvābhāvaḥ | TARV-MK 1.3.8na, vivakṣitāparijñānāt | TARV-MK 1.3.9kālāniyamācca nirjarāyāḥ | TARV-MK 1.3.10codanānupapatteśca | TARV-MK 1.3.11tadityanantaranirdeśārtham | TARV-MK 1.3.12itarathā hi mārgasambandhaprasaṅgaḥ | TA-MK 1.4 jīvājīvāsravabandhasaṃvaranirjarāmokṣāstattvam || TARV-MK 1.4.1ekādyanantavikalpopapattau vineyāśayavaśānmadhyamābhidhānam | TARV-MK 1.4.2jīvājīvayoranyataratraivāntarbhāvād āsravādīnāmanupadeśaḥ | TARV-MK 1.4.3na vā; parasparopaśleṣe saṃsārapravṛttitaduparamapradhānakāraṇapratipādanārthatvāt | TARV-MK 1.4.4ubhayathāpi codanānupattiḥ | TARV-MK 1.4.5anekāntācca | TARV-MK 1.4.6teṣāṃ nirvacanalakṣaṇakramahetvabhidhānam | TARV-MK 1.4.7trikālaviṣayajīvanānubhavanāt jīvaḥ | TARV-MK 1.4.8tadviparyayo'jīvaḥ | TARV-MK 1.4.9āsravatyanena āsravaṇamātraṃ vā āsravaḥ | TARV-MK 1.4.10badhyate'nena bandhanamātraṃ vā bandhaḥ | TARV-MK 1.4.11saṃvriyate'nena saṃvaraṇamātraṃ vā saṃvaraḥ | TARV-MK 1.4.12nirjīryate yayā nirjaraṇamātraṃ vā nirjarā | TARV-MK 1.4.13mokṣyate yena mokṣaṇamātraṃ vā mokṣaḥ | TARV-MK 1.4.14cetanāsvabhāvatvāttadvikalpalakṣaṇo jīvaḥ | TARV-MK 1.4.15tadviparītatvādajīvastadabhāvalakṣaṇaḥ | TARV-MK 1.4.16puṇyapāpāgamadvāralakṣaṇa āsravaḥ | TARV-MK 1.4.17ātmakarmaṇoranyonyapradeśānupraveśalakṣaṇo bandhaḥ | TARV-MK 1.4.18āsravanirodhalakṣaṇaḥ saṃvaraḥ | TARV-MK 1.4.19ekadeśakarmasaṃkṣayalakṣaṇā nijarā | TARV-MK 1.4.20kṛtsnakarmaviyogalakṣaṇo mokṣaḥ | TARV-MK 1.4.21tādarthyāt parispandasya ādau jīvagrahaṇam | TARV-MK 1.4.22tadanugrahārthatvāt tadanantaramajīvābhidhānam | TARV-MK 1.4.23tadubhayādhīnatvāt tatsamīpe āsravagrahaṇam | TARV-MK 1.4.24tatpūrvakatvād bandhasya tataḥ paraṃ bandhavacanam | TARV-MK 1.4.25saṃvṛtasya bandhābhāvāt tatpratyanīkapratipattyarthaṃ saṃvaravacanam | TARV-MK 1.4.26saṃvare sati nirjaropapattestadantike nirjarāvacanam | TARV-MK 1.4.27ante prāpyatvāt mokṣasyānte vacanam | TARV-MK 1.4.28puṇyapāpapadārthopasaṃkhyānamiti cet; na; āsrave bandhe vā antarbhāvāt | TARV-MK 1.4.29tattvaśabdasya bhāvavācitvāt jīvādibhiḥ sāmānādhikaraṇyā'nupapattiḥ | TARV-MK 1.4.30na vā, avyatirekāt tadbhāvasiddheḥ | TARV-MK 1.4.31talliṅgasaṃkhyānuvṛttau coktam | TA-MK 1.5 nāmasthāpanādravyabhāvatastannyāsaḥ || TARV-MK 1.5.1nimittāntarānapekṣaṃ saṃjñākarma nāma | TARV-MK 1.5.2so'yamityabhisaṃbandhatvena anyasya vyavasthāpanāmātraṃ sthāpanā | TARV-MK 1.5.3anāgatapariṇāmaviśeṣaṃ prati gṛhītābhimukhyaṃ dravyam | TARV-MK 1.5.4atadbhāvaṃ vā | TARV-MK 1.5.5taddvividham — āgama-noāgamabhedāt | TARV-MK 1.5.6anupayuktaḥ prābhṛtajñāyyātmā āgamaḥ | TARV-MK 1.5.7itarat trividham — jñāyakaśarīra — bhāvi — tadvyatiriktabhedāt | TARV-MK 1.5.8vartamānatatparyāyopalakṣitaṃ dravyaṃ bhāvaḥ | TARV-MK 1.5.9sa dvividhaḥ pūrvavat | TARV-MK 1.5.10tatprābhṛtaviṣayopayogāviṣṭa ātmā āgamaḥ | TARV-MK 1.5.11jīvanādiparyāyāviṣṭo'nyaḥ | TARV-MK 1.5.12nāmasthāpanayorekatvaṃ saṃjñākarmā'viśeṣāditi cet; na; ādarānugrahākāṅkṣitvāt sthāpanā- yām | TARV-MK 1.5.13dravyabhāvayorekatvam avyatirekāditi cet; na; kathañcit saṃjñāsvālakṣaṇyādibhedāt tadbhe- dasiddheḥ | TARV-MK 1.5.14dravyasyādau vacanaṃ nyāyyaṃ tatpūrvakatvānnāmādīnām | TARV-MK 1.5.15saṃvyavahārahetutvāt saṃjñāyāḥ pūrvavacanam | TARV-MK 1.5.16tataḥ sthāpanāvacanam, āhitanāmakasya sthāpanopapatteḥ | TARV-MK 1.5.17dravyabhāvayoḥ pūrvaparanyāsaḥ pūrvottarakālavṛttitvāt | TARV-MK 1.5.18tattvapratyāsattiprakarṣā'prakarṣabhedādvā tatkramaḥ | TARV-MK 1.5.19nāmādicatuṣṭayābhāvo virodhāt | TARV-MK 1.5.20na vā; sarveṣāṃ saṃvyavahāraṃ pratyavirodhāt | TARV-MK 1.5.21abhihitānavabodhāt | TARV-MK 1.5.22anekāntācca | TARV-MK 1.5.23manuṣyabrāhmaṇavat | TARV-MK 1.5.24atastatsiddheḥ | TARV-MK 1.5.25nāmādyātmakatvā'nātmakatve virodhasyā'virodhakatvāt | TARV-MK 1.5.26tādguṇyād bhāvasya prāmāṇyamiti cet; naḥ itaravyavahāranivṛtteḥ | TARV-MK 1.5.27upacārāditi cet; na; tadguṇābhāvāt | TARV-MK 1.5.28mukhyasaṃpratyayaprasaṅgācca | TARV-MK 1.5.29“kṛtrimākṛtrimayoḥ kṛtrime saṃpratyayo bhavati” iti cet; na; ubhayagatidarśanāt | TARV-MK 1.5.30anekāntāt | TARV-MK 1.5.31nayadvayaviṣayatvāt | TARV-MK 1.5.32dravyārthikaparyāyārthikāntarbhāvānnāmādīnāṃ tayośca nayaśabdābhidheyatvāt paunaruktya- prasaṅgaḥ | TARV-MK 1.5.33na vā; vineyamatibhedādhīnatvād dvyādinayavikalpanirūpaṇasya | TARV-MK 1.5.34tacchabdā'grahaṇaṃ prakṛtatvāt | TARV-MK 1.5.35pratyāsannatvājjīvādiṣu prasaṅga iti cet; na; samyagdarśanaviṣayatvāt | TARV-MK 1.5.36viśeṣātidiṣṭatvācca | TARV-MK 1.5.37sarvabhāvādhigamārthaṃ tu | TA-MK 1.6 pramāṇanayairādhigamaḥ || TARV-MK 1.6.1abhyarhitatvāt pramāṇaśabdasya pūrvanipātaḥ | “abhyarhitaṃ pūrvam nipatati”TARV-MK 1.6.2pramāṇaprakāśiteṣvartheṣu nayapravṛttervyavahārahetutvādabhyarhaḥ | TARV-MK 1.6.3samudāyā'vayavaviṣayatvādvā | TARV-MK 1.6.4adhigamaheturdvividhaḥ | TARV-MK 1.6.5praśnavaśādekasmin vastunyavirodhena vidhipratiṣedhavikalpanā saptabhaṅgī | TARV-MK 1.6.6anekānte tadabhāvādavyāptiriti cet; na; tatrāpi tadupapatteḥ | TARV-MK 1.6.7pramāṇanayārpaṇābhedāt | TARV-MK 1.6.8chalamātramanekānta iti cet; na; chalalakṣaṇābhāvāt | TARV-MK 1.6.9saṃśayaheturiti cet; na; viśeṣalakṣaṇopalabdheḥ | TARV-MK 1.6.10virodhābhāvāt saṃśayābhāvaḥ | TARV-MK 1.6.11arpaṇābhedādavirodhaḥ pitāputrādisambandhavat | TARV-MK 1.6.12sapakṣāsapakṣāpekṣopalakṣitasattvāsattvādibhedopacitaikadharmavadvā | TARV-MK 1.6.13ekasya hetoḥ sādhakadūṣakatvā'visaṃvādavadvā | TARV-MK 1.6.14sarvapravādyavipratipatteśca | TA-MK 1.7 nirdeśasvāmitvasādhanādhikaraṇasthitividhānataḥ || TARV-MK 1.7.1avadhṛtārthasya dharmavikalpapratipatterādau nirdeśavacanam | TARV-MK 1.7.2itareṣāṃ praśnavaśāt kramaḥ | TARV-MK 1.7.3aupaśamikādibhāvaparyāyo jīvaḥ paryāyādeśāt | TARV-MK 1.7.4dravyārthādeśānnāmādiḥ | TARV-MK 1.7.5tadubhayasaṃgrahaḥ pramāṇam | TARV-MK 1.7.6tatpariṇāmasya, bhedādagnerauṣṇyavat | TARV-MK 1.7.7vyavahāranayavaśāt sarveṣām | TARV-MK 1.7.8pāriṇāmikabhāvasādhano niścayataḥ | TARV-MK 1.7.9aupaśamikādibhāvasādhanaśca vyavahārataḥ | TARV-MK 1.7.10svapradeśādhikaraṇo niścayataḥ | TARV-MK 1.7.11vyavahārataḥ śarīrādyadhiṣṭhānaḥ | TARV-MK 1.7.12sthitistasya dravyaparyāyāpekṣā'nādyavasānā samayādikā ca | TARV-MK 1.7.13nārakādisaṃkhyeyāsaṃkhyeyānantaprakāro jīvaḥ | TARV-MK 1.7.14tathaivetareṣāmāgamāvirodhāt nirdeśādivacanam | TA-MK 1.8 satsaṃkhyākṣetrasparśanakālāntarabhāvālpabahutvaiśca || TARV-MK 1.8.1praśaṃsādiṣu sacchabdavṛttericchātaḥ sadbhāvagrahaṇam | TARV-MK 1.8.2avyabhicārāt sarvamūlatvācca tasyādau vacanam | TARV-MK 1.8.3sataḥ parimāṇopalabdheḥ saṃkhyopadeśaḥ | TARV-MK 1.8.4nirjñātasaṃkhyasya nivāsavipratipatteḥ kṣetrābhidhānam | TARV-MK 1.8.5avasthāviśeṣasya vaicitryāt trikālaviṣayopaśleṣaniścayārthaṃ sparśanam | TARV-MK 1.8.6sthitimato'vadhiparicchedārthaṃ kālopādānam | TARV-MK 1.8.7antaraśabdasyānekāthavṛtteḥ chidramadhyaviraheṣvanyatamagrahaṇam | TARV-MK 1.8.8anupahatavīryasya nyagbhāve punarudbhūtidarśanāttadvacanam | TARV-MK 1.8.9pariṇāmaprakāranirṇayārthaṃ bhāvavacanam | TARV-MK 1.8.10saṃkhyātādyanyatamaniścaye'pi anyonyaviśeṣapratipattyarthamalpabahutvavacanam | TARV-MK 1.8.11nirdeśavacanāt sattvaprasiddherasadgrahaṇam | TARV-MK 1.8.12na vā, kvāsti kva nāstīti caturdaśamārgaṇāsthānaviśeṣaṇārthatvāt | TARV-MK 1.8.13sarvabhāvādhigamahetutvācca | TARV-MK 1.8.14anadhikṛtatvāditi cet; na; sāmarthyāt | TARV-MK 1.8.15vidhānagrahaṇāt saṃkhyāsiddhiriti cet; na; bhedagaṇanārthatvāt | TARV-MK 1.8.16kṣetrādhikaraṇayorabheda iti cet; na; uktatvāt | TARV-MK 1.8.17kṣetre sati sparśanopalabdherambughaṭavat pṛthaggrahaṇam | TARV-MK 1.8.18na vā, viṣayavācitvāt | TARV-MK 1.8.19traikālyagocaratvācca | TARV-MK 1.8.20sthitikālayorarthāntaratvābhāva iti cet; na; mukhyakālāstitvasaṃpratyayārtham | TARV-MK 1.8.21uktaṃ ca | TARV-MK 1.8.22nāmādiṣu bhāvagrahaṇāt punarbhāvāgrahaṇamiti cet; na; aupaśamikādyapekṣatvāt | TARV-MK 1.8.23vineyāśayavaśo vā tattvādhigamahetuvikalpaḥ | TA-MK 1.9 matiśrutāvadhimanaḥparyayakevalāni jñānam || TARV-MK 1.9.1matiśabdo bhāvakartṛkaraṇasādhanaḥ | TARV-MK 1.9.2śrutaśabdaḥ karmasādhanaśca | TARV-MK 1.9.3avapūrvasya dadhāteḥ karmādisādhanaḥ kiḥ | TARV-MK 1.9.4manaḥ pratītya pratisaṃdhāya vā jñānaṃ manaḥparyayaḥ | TARV-MK 1.9.5matijñānaprasaṅga iti cet; na; apekṣāmātratvāt | TARV-MK 1.9.6bāhyābhyantarakriyāviśeṣān yadarthaṃ kevante tatkevalam | TARV-MK 1.9.7avyutpanno vā'sahāyārthaḥ kevalaśabdaḥ | TARV-MK 1.9.8karaṇādisādhano jñānaśabdo vyākhyātaḥ | TARV-MK 1.9.9itareṣāṃ tadabhāvaḥ | TARV-MK 1.9.10ātmābhāve jñānasya karaṇāditvānupapattiḥ karturabhāvāt | TARV-MK 1.9.11astitve'pyavikriyasya tadabhāvaḥ, anabhisaṃbandhāt | TARV-MK 1.9.12matyādīnāṃ jñānaśabdena pratyekamabhisaṃbandho bhujivat | TARV-MK 1.9.13svantatvād alpāctaratvād alpaviṣayatvācca matigrahaṇamādau | TARV-MK 1.9.14tadanantaram śrutam tatpūrvakatvāt | “matipūrvaṃ hi śrutam”TARV-MK 1.9.15viṣayanibandhanatulyatvācca | “matiśrutayornibandho dravyeṣvasarvaparyāyeṣu”TARV-MK 1.9.16tatsahāyatvācca | TARV-MK 1.9.17pratyakṣatrayasyādāvavadhivacanam, viśuddhyabhāvāt | TARV-MK 1.9.18tato viśuddhataratvāt manaḥparyayagrahaṇam | TARV-MK 1.9.19ante kevalagrahaṇam, tataḥ paraṃ jñānaprakarṣābhāvāt | TARV-MK 1.9.20tenaiva saha nirvāṇācca | TARV-MK 1.9.21matiśrutayorekatvam; sāhacaryādekatrāvasthānāccā'viśeṣāt | TARV-MK 1.9.22na; atastatsiddheḥ | TARV-MK 1.9.23tatpūrvakatvācca | “matipūrvaṃ śrutam”TARV-MK 1.9.24tata evāviśeṣaḥ, kāraṇasadṛśatvāt yugapadvṛtteśceti cet; na; ata eva nānātvāt | TARV-MK 1.9.25viṣayāviśeṣāditi cet, na; grahaṇabhedāt | TARV-MK 1.9.26ubhayorindriyānindriyanimittatvāditi cet; na; asiddhatvāt | TARV-MK 1.9.27anindriyanimitto'rthāvagamaḥ śrutam | TARV-MK 1.9.28īhādiprasaṅga iti cet; na; avagṛhītamātraviṣayatvāt | TARV-MK 1.9.29nānāprakārārthaprarūpaṇaparaṃ yat tadvā śrutam | TARV-MK 1.9.30śrutvā'vadhāraṇāt śrutamiti cet; na; matijñānaprasaṅgāt | TA-MK 1.10 tatpramāṇe || TARV-MK 1.10.1bhāvakartṛkaraṇatvopapatteḥ pramāṇaśabdasya icchāto'rthādhyavasāyaḥ | TARV-MK 1.10.2anavastheti cet; na; dṛṣṭatvāt pradīpavat | TARV-MK 1.10.3itarathā hi pramāṇavyapadeśābhāvaḥ | TARV-MK 1.10.4viṣayajñānatadvijñānayoraviśeṣaḥ | TARV-MK 1.10.5smṛtyabhāvaprasaṅgaśca | TARV-MK 1.10.6phalābhāva iti cet; na; arthāvabodhe prītidarśanāt | TARV-MK 1.10.7upekṣā'jñānanāśo vā | TARV-MK 1.10.8jñātṛpramāṇayoranyatvamiti cet; na; ajñatvaprasaṅgāt | TARV-MK 1.10.9jñānayogāditi cet; na; atatsvabhāvatve jñātṛtvābhāvaḥ andhapradīpasaṃyogavat | TARV-MK 1.10.10pramāṇaprameyayoranyatvamiti cet; na; anavasthānāt | TARV-MK 1.10.11prakāśavaditi cet; na; pratijñāhāneḥ | TARV-MK 1.10.12ananyatvameveti cet; na; ubhayābhāvaprasaṅgāt | TARV-MK 1.10.13anekāntātsiddhiḥ | TARV-MK 1.10.14vakṣyamāṇabhedāpekṣayā dvitvanirdeśaḥ | TARV-MK 1.10.15tadvacanaṃ sannikarṣādinivṛttyartham | TARV-MK 1.10.16sannikarṣe pramāṇe sakalapadārthaparicchedābhāvaḥ tadabhāvāt | TARV-MK 1.10.17sarvendriyasannikarṣābhāvaśca | TARV-MK 1.10.18sarvathā grahaṇaprasaṅgaśca; sarvātmanā sannikṛṣṭatvāt | TARV-MK 1.10.19tatphalasya sādhāraṇatvaprasaṅgaḥ strīpuruṣasaṃyogavat | TARV-MK 1.10.20śayyādivaditi cet; na; acetanatvāt | TARV-MK 1.10.21ihāpi tata eveti cet; na; aviśeṣāt | TARV-MK 1.10.22samavāyāditi cet; na; aviśeṣāt | TA-MK 1.11 ādye parokṣam || TARV-MK 1.11.1ādiśabdasyānekārthavṛttitve vivakṣātaḥ prāthamyārthasaṅgrahaḥ | TARV-MK 1.11.2śrutāgrahaṇamaprathamatvāt | TARV-MK 1.11.3uttarāpekṣayā āditvamiti cet; na; atiprasaṅgāt | TARV-MK 1.11.4dvitvanirdeśāditi cet; na; tadavasthatvāt | TARV-MK 1.11.5na vā; pratyāsatteḥ śrutagrahaṇam | TARV-MK 1.11.6upāttānupāttaparaprādhānyādavagamaḥ parokṣam | TARV-MK 1.11.7ata eva pramāṇatvābhāvaḥ ityanupālambhaḥ | TA-MK 1.12 pratyakṣamanyat || TARV-MK 1.12.1indriyānindriyānapekṣamatītavyabhicāraṃ sākāragrahaṇaṃ pratyakṣam | TARV-MK 1.12.2akṣaṃ prati niyatamiti parāpekṣānivṛttiḥ | TARV-MK 1.12.3adhikārāt anākāravyabhicāravyudāsaḥ | TARV-MK 1.12.4karaṇātyaye grahaṇābhāva iti cet; na; dṛṣṭatvāt īśavat | TARV-MK 1.12.5jñānadarśanasvabhāvatvācca bhāskarādivat | TARV-MK 1.12.6‘indriyanimittaṃ jñānaṃ pratyakṣam, tadviparītaṃ parokṣam’ ityavisaṃvādilakṣaṇamiti cet; na; āptasya pratyakṣābhāvaprasaṅgāt | TARV-MK 1.12.7āgamāditi cet; na; tasya pratyakṣajñānapūrvakatvāt | TARV-MK 1.12.8apauruṣeyāditi cet; na; tadasiddheḥ | TARV-MK 1.12.9atīndriyaṃ yogipratyakṣamiti cet; na; arthābhāvāt | TARV-MK 1.12.10tadabhāvācca | TARV-MK 1.12.11tallakṣaṇānupapattiśca svavacanavyāghātāt | TARV-MK 1.12.12apūrvādhigamalakṣaṇānupapattiśca sarvasya jñānasya pramāṇatvopapatteḥ | TARV-MK 1.12.13svasaṃvittiphalānupapattiśca arthāntaratvābhāvāt | TARV-MK 1.12.14pramāṇopacārānupapattiḥ mukhyābhāvāt | TARV-MK 1.12.15ākārabhedādbheda iti cet; na; ekāntavādatyāgāt | TA-MK 1.13 matiḥ smṛtiḥ saṃjñā cintā'bhinibodha ityanarthāntaram || TARV-MK 1.13.1itiśabdasyānekārthasaṃbhave vivakṣāvaśādādyarthasaṃpratyayaḥ | TARV-MK 1.13.2matijñānāvaraṇakṣayopaśamanimittārthopalabdhiviṣayatvādanarthāntaratvaṃ rūḍhivaśāt | TARV-MK 1.13.3śabdabhedādarthabhedo gavāśvādivaditi cet; na; ataḥ saṃśayāt | TARV-MK 1.13.4śabdābhede'pyarthaikatvaprasaṅgāt | TARV-MK 1.13.5ādeśavacanāt | TARV-MK 1.13.6paryāyaśabdo lakṣaṇaṃ neti cet; na; tato'nanyatvāt | TARV-MK 1.13.7gatvā pratyāgatalakṣaṇagrahaṇāt | TARV-MK 1.13.8paryāyadvaividhyādagnivat | TARV-MK 1.13.9iti karaṇasya vā'bhidheyārthatvāt | TARV-MK 1.13.10śrutādīnāmetairanabhidhānāt | TARV-MK 1.13.11vakṣyamāṇalakṣaṇasadbhāvācca | TA-MK 1.14 tadindriyānindriyanimittam || TARV-MK 1.14.1indrasyātmano'rthopalabdhiliṅgamindriyam | TARV-MK 1.14.2anindriyaṃ mano'nudarāvat | TARV-MK 1.14.3antaraṅgaṃ tatkaraṇam, indriyānapekṣatvāt | TARV-MK 1.14.4tadityagrahaṇam, anantaratvāditi cet; na; uttarārthatvāt | TA-MK 1.15 avagrahehāvāyadhāraṇāḥ || TARV-MK 1.15.1viṣayaviṣayisannipātasamanantaramādyaṃ grahaṇamavagrahaḥ | TARV-MK 1.15.2avagṛhīte'rthe tadviśeṣākāṅkṣaṇamīhā | TARV-MK 1.15.3viśeṣanirjñānādyāthātmyāvagamanamavāyaḥ | TARV-MK 1.15.4nirṇītārthā'vismṛtirdhāraṇā | TARV-MK 1.15.5avagrahādīnāmānupūrvyamutpattikramāpekṣam | TARV-MK 1.15.6avagrahehayoraprāmāṇyaṃ tatsadbhāve'pi saṃśayadarśanāccakṣurvat | TARV-MK 1.15.7avagrahavacanāditi cet; na; saṃśayānativṛtterālocanavat | TARV-MK 1.15.8lakṣaṇabhedādanyatvamagnijalavat | TARV-MK 1.15.9anekārthā'niścitā'paryudāsātmakaḥ saṃśayaḥ tadviparīto'vagrahaḥ | TARV-MK 1.15.10saṃśayatulyatvamaparyudāsāditi cet; na; nirṇayavirodhāt saṃśayasya | TARV-MK 1.15.11īhāyāṃ tatprasaṅga iti cet; na; arthādānāt | TARV-MK 1.15.12saṃśayapūrvakatvācca | TARV-MK 1.15.13ata eva saṃśayāvacanam arthagṛhīteḥ | TA-MK 1.16 bahubahuvidhakṣiprāniḥsṛtānuktadhruvāṇāṃ setarāṇām || TARV-MK 1.16.1saṃkhyāvaipulyavācino bahuśabdasya grahaṇamaviśeṣāt | TARV-MK 1.16.2bahvavagrahādyabhāvaḥ pratyarthavaśavartitvāditi cet; na; sarvadaikapratyayaprasaṅgāt | TARV-MK 1.16.3nānārthapratyayābhāvāt | TARV-MK 1.16.4āpekṣikasaṃvyavahāravinivṛtteḥ | TARV-MK 1.16.5saṃśayābhāvaprasaṅgāt | TARV-MK 1.16.6īpsitaniṣpattyaniyamāt | TARV-MK 1.16.7dvitrādipratyayābhāvācca | TARV-MK 1.16.8santānasaṃskārakalpanāyāṃ ca vikalpānupapattiḥ | TARV-MK 1.16.9vidhagrahaṇaṃ prakārārtham | TARV-MK 1.16.10kṣipragrahaṇamacirapratipattyartham | TARV-MK 1.16.11aniḥsṛtagrahaṇamasakalapudgalodgamārtham | TARV-MK 1.16.12anuktamabhiprāyeṇa pratipatteḥ | TARV-MK 1.16.13dhruvaṃ yathārthagrahaṇāt | TARV-MK 1.16.14setaragrahaṇādviparyayāvarodhaḥ | TARV-MK 1.16.15avagrahādisaṃbandhāt karmanirdeśaḥ | TARV-MK 1.16.16bahvādīnāmādau vacanaṃ viśuddhiprakarṣayogāt | TARV-MK 1.16.17aprāptatvāt | TARV-MK 1.16.18pipīlikādivat | TARV-MK 1.16.19asmadādīnāṃ tadabhāva iti cet; na; śrutāpekṣatvāt | TARV-MK 1.16.20labdhyakṣaratvāt | TA-MK 1.17 arthasya || TARV-MK 1.17.1iyarti paryāyanaryate vā tairityartho dravyam | TARV-MK 1.17.2arthavacanaṃ guṇagrahaṇanivṛttyartham | TARV-MK 1.17.3teṣu satsu matijñānātmalābhāt saptamīprasaṅgaḥ | TARV-MK 1.17.4na; anekāntāt | TARV-MK 1.17.5kriyākārakasaṃbandhasya vivakṣitatvāt | TARV-MK 1.17.6bahvādisāmānādhikaraṇyād bahutvaprasaṅgaḥ | TARV-MK 1.17.7na vā, anabhisambandhāt | TARV-MK 1.17.8sarvasya vā'ryamāṇatvāt | TARV-MK 1.17.9pratyekamabhisaṃbandhādvā | TA-MK 1.18 vyañjanasyāvagrahaḥ || TARV-MK 1.18.1na vā; sāmarthyādavadhāraṇapratīteḥ abbhakṣavat | TARV-MK 1.18.2tayorabhedo grahaṇāviśeṣāditi cet; na; vyaktā'vyaktabhedād abhinavaśarāvavat | TA-MK 1.19 na cakṣuranindriyābhyām || TARV-MK 1.19.1vyañjanāvagrahābhāvaḥ cakṣurmanasoraprāpyakāritvat | TARV-MK 1.19.2icchāmātramiti cet; na; sāmarthyāt | TARV-MK 1.19.3manaso'nindriyavyapadeśābhāvaḥ svaviṣayagrahaṇe karaṇāntarānapekṣatvāccakṣurvat | TARV-MK 1.19.4na vā, apratyakṣatvāt | TARV-MK 1.19.5anumānāttasyādhigamaḥ | TARV-MK 1.19.6yugapajjñānakriyānutpattirmanaso hetuḥ | TARV-MK 1.19.7anusmaraṇadarśanācca | TARV-MK 1.19.8jñasvabhāvasyāpi karaṇabhedaḥ anekakalākuśaladevadattavat | TARV-MK 1.19.9sa nāmakarmasāmarthyāt | TA-MK 1.20 śrutaṃ matipūrvaṃ dvi-anekadvādaśabhedam || TARV-MK 1.20.1śrutaśabdo jahatsvārthavṛttī rūḍhivaśāt kuśalaśabdavat | TARV-MK 1.20.2kāryapratipālanāt pūraṇādvā pūrvaṃ kāraṇam | TARV-MK 1.20.3matipūrvakatve śrutasya tadātmakatvaprasaṅgo ghaṭavat, atadātmakatve vā tatpūrvakatvā- bhāvaḥ | TARV-MK 1.20.4na vā, nimittamātratvāddaṇḍādivat | TARV-MK 1.20.5anekāntācca | TARV-MK 1.20.6śrotramatipūrvasyaiva śrutatvaprasaṅgastadarthatvāditi cet; na; uktatvāt | TARV-MK 1.20.7ādimato'ntavatvāt śrutasyā'nādinidhanatvānupapattiriti cet; na; dravyādisāmānyāpekṣayā tatsiddheḥ | TARV-MK 1.20.8samyaktvotpattau yugapanmatiśrutotpattermatipūrvakatvābhāva iti cet; na; samyaktvasya tadapekṣatvāt | TARV-MK 1.20.9matipūrvakatvāviśeṣāt śrutāviśeṣa iti cet; na; kāraṇabhedāttadbhedasiddheḥ | TARV-MK 1.20.10śrutāt śrutapratipatterlakṣaṇāvyāptiriti cet; na; tasyopacārato matitvasiddheḥ | TARV-MK 1.20.11bhedaśabdasya pratyekaṃ parisamāptirbhujivat | TARV-MK 1.20.12aṅgapraviṣṭamācārādidvādaśabhedaṃ buddhyatiśayarddhiyuktagaṇadharānusmṛtagrantharacanam | TARV-MK 1.20.13ārātīyācāryakṛtāṅgārthapratyāsannarūpamaṅgabāhyam | TARV-MK 1.20.14tadanekavidhaṃ kālikotkālikādivikalpāt | TARV-MK 1.20.15anumānādīnāṃ pṛthaganupadeśaḥ śrutāvarodhāt | TA-MK 1.21 bhavapratyayo'vadhirdevanārakāṇām || TARV-MK 1.21.1āyurnāmakarmodayaviśeṣāpāditaparyāyo bhavaḥ | TARV-MK 1.21.2pratyayaśabdasyānekārthasaṃbhave vivakṣāto nimittārthagatiḥ | TARV-MK 1.21.3kṣayopaśamābhāva iti cet; na; tasmin sati sadbhāvāt khe patattrigativat | TARV-MK 1.21.4itarathā hyaviśeṣaprasaṅgaḥ | TARV-MK 1.21.5vrataniyamādyabhāvāt | TARV-MK 1.21.6aviśeṣāt sarvaprasaṅga iti cet; na; samyagadhikārāt | TARV-MK 1.21.7āgame prasiddhernārakaśabdasya pūrvanipāta iti cet; na; ubhayalakṣaṇaprāptatvāt devaśabdasya | TA-MK 1.22 kṣayopaśamanimittaḥ ṣaḍvikalpaḥ śeṣāṇām || TARV-MK 1.22.1śeṣagrahaṇādaviśeṣaprasaṅga iti cet; na; tatsāmarthyavirahāt | TARV-MK 1.22.2yathoktanimittasannidhāne sati śāntakṣīṇakarmaṇāṃ tadupalabdheḥ | TARV-MK 1.22.3sarvasya kṣayopaśamanimittatve tadvacanaṃ niyamārtham abbhakṣavat | TARV-MK 1.22.4anugāmyananugāmivardhamānahīyamānā'vasthitā'navasthitabhedāt ṣaḍvidhaḥ | TA-MK 1.23 ṛjuvipulamatī manaḥparyayaḥ || TARV-MK 1.23.1manaḥsaṃbandhena labdhavṛttirmanaḥparyayaḥ | TARV-MK 1.23.2matijñānaprasaṅga iti cet; na; anyadīyamano'pekṣāmātratvād abhre candravyapadeśavat | TARV-MK 1.23.3svamanodeśe vā tadāvaraṇakarmakṣayopaśamavyapadeśāt cakṣuṣyavadhijñānanirdeśavat | TARV-MK 1.23.4manaḥpratibandhajñānādanumānaprasaṅga iti cet; na; pratyakṣalakṣaṇā'virodhāt | TARV-MK 1.23.5upadeśapūrvakatvāccakṣurādikaraṇanimittatvādvā'numānasya | TARV-MK 1.23.6sa dvedhā sūtroktavikalpāt | TARV-MK 1.23.7ādyastredhā ṛjumanovākkāyaviṣayabhedāt | TARV-MK 1.23.8dvitīyaḥ ṣoḍhā ṛjuvakramanovākkāyaviṣayabhedāt | TA-MK 1.24 viśuddhyapratipātābhyāṃ tadviśeṣaḥ || TARV-MK 1.24.1viśeṣāntarapratipattyarthaṃ punarvacanam | TARV-MK 1.24.2caśabdaprasaṅga iti cet; na; prāthamakalpikabhedābhāvāt | TA-MK 1.25 viśuddhikṣetrasvāmiviṣayebhyo'vadhimanaḥparyayayoḥ || TARV-MK 1.25.1avadhijñānānmanaḥparyayasya viśuddhyabhāvo'lpadravyaviṣayatvāditi cet; na; bhūyaḥparyāya- jñānāt | TARV-MK 1.25.2viśiṣṭasaṃyamaguṇaikārthasamavāyī manaḥparyayaḥ | TA-MK 1.26 matiśrutayernibandho dravyeṣvasarvaparyāyeṣu || TARV-MK 1.26.1pratyāsatteḥ prakṛtaviṣayagrahaṇābhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 1.26.2arthavaśādvibhaktipariṇāmaḥ | TARV-MK 1.26.3dravyeṣviti bahutvanirdeśaḥ sarvadravyasaṃgrahārthaḥ | TARV-MK 1.26.4tadviśeṣaṇārthamasarvaparyāyagrahaṇam | TARV-MK 1.26.5atīndriyeṣu materabhāvāt sarvadravyāsaṃpratyaya iti cet; na; noindriyaviṣayatvāt | TA-MK 1.27 rūpiṣvavadheḥ || TARV-MK 1.27.1rūpaśabdasyā'nekārthatve sāmarthyācchuklādigrahaṇam | TARV-MK 1.27.2bhūmādyanekārthasaṃbhave nityayogo'bhidhānavaśāt | TARV-MK 1.27.3tadupalakṣaṇārthatvāt tadavinābhāvirasādigrahaṇam | TARV-MK 1.27.4asarvaparyāyagrahaṇānuvṛtterna sarvagatiḥ | TA-MK 1.28 tadanantabhāge manaḥparyayasya || TA-MK 1.29 sarvadravyaparyāyeṣu kevalasya || TARV-MK 1.29.1svaparyāyān dravati drūyate vā tairiti dravyam | TARV-MK 1.29.2kathañcidbhedasiddhau tatkartṛkarmavyapadeśasiddhiḥ | TARV-MK 1.29.3itarathā hi tadaprasiddhiratyantāvyatirekāt | TARV-MK 1.29.4tasya mithobhavanaṃ prati virodhyavirodhināṃ dharmāṇāmupāttānupāttahetukānāṃ śabdāntarā- tmalābhanimittatvād arpitavyavahāraviṣayo'vasthāviśeṣaḥ paryāyaḥ | TARV-MK 1.29.5tayoritaretarayogalakṣaṇo dvandvaḥ | TARV-MK 1.29.6dvandve'nyatvaṃ plakṣanyagrodhavaditi cet; na; tasya kathañcidbhede'pi darśanād gotvagopiṇḍavat | TARV-MK 1.29.7dravyagrahaṇaṃ paryāyaviśeṣaṇaṃ cet; na; ānarthakyāt | TARV-MK 1.29.8dravyājñānaprasaṅgācca | TARV-MK 1.29.9sarvagrahaṇaṃ niravaśeṣapratipattyartham | TA-MK 1.30 ekādīni bhājyāni yugapadekasminnācaturbhyaḥ || TARV-MK 1.30.1anekārthasaṃbhave vivakṣātaḥ prāthamyavacana ekaśabdaḥ | TARV-MK 1.30.2ādiśabdaścāvayavavacanaḥ | TARV-MK 1.30.3sāmīpyavacano vā | TARV-MK 1.30.4materbahirbhāvaprasaṅga iti cet; na; anayoḥ sadā'vyabhicārāt | TARV-MK 1.30.5tato'nyapadārthe vṛttāvekasyādiśabdasya nivṛttiruṣṭramukhavat | TARV-MK 1.30.6avayavena vigrahaḥ samudāyo vṛttyarthaḥ | TARV-MK 1.30.7kevalasyā'sahāyatvāditareṣāṃ ca kṣayopaśamanimittatvādyaugapadyābhāvaḥ | TARV-MK 1.30.8nābhāvo'bhibhūtatvādahani nakṣatravaditi cet; na; kṣāyikatvāt | TARV-MK 1.30.9indriyavattvāditi cet; na; ārṣārthānavabodhāt | TARV-MK 1.30.10saṃkhyāvacano vaikaśabdaḥ | TA-MK 1.31 matiśrutāvadhayo viparyayaśca || TARV-MK 1.31.1mithyādarśanaparigrahānmatyādiviparyayaḥ | TARV-MK 1.31.2sarajasakaṭukālābūgatadugdhavat svaguṇavināśaḥ | TARV-MK 1.31.3pariṇāmakaśaktiviśeṣāt | TA-MK 1.32 sadasatoraviśeṣādyadṛcchopalabdherunmattavat || TARV-MK 1.32.1sacchabdasyānekārthasaṃbhave vivakṣātaḥ praśaṃsārthagrahaṇam | TARV-MK 1.32.2bhavatyarthagrahaṇaṃ vā | TARV-MK 1.32.3pravādiparikalpanābhedādviparyayagrahaḥ | TARV-MK 1.32.4mūlakāraṇavipratipatteḥ | TA-MK 1.33 naigamasaṃgrahavyavahārarjusūtraśabdasamabhirūḍhaivambhūtā nayāḥ || TARV-MK 1.33.1pramāṇaprakāśitā'rthaviśeṣaprarūpako nayaḥ | TARV-MK 1.33.2arthasaṃkalpamātragrāhī naigamaḥ | TARV-MK 1.33.3bhāvisaṃjñāvyavahāra iti cet; na; bhūtadravyāsannidhānāt | TARV-MK 1.33.4upakārānupalambhāt saṃvyavahārānupapattiriti cet; na; apratijñānāt | TARV-MK 1.33.5svajātyavirodhenaikatvopanayāt samastagrahaṇaṃ saṃgrahaḥ | TARV-MK 1.33.6ato vidhipūrvakamavaharaṇaṃ vyavahāraḥ | TARV-MK 1.33.7sūtrapātavadṛjutvāt ṛjusūtraḥ | TARV-MK 1.33.8śapatyarthamāhvayati pratyāyayatīti śabdaḥ | TARV-MK 1.33.9sa ca liṅgasaṃkhyāsādhanādivyabhicāranivṛttiparaḥ | TARV-MK 1.33.10nānārthasamabhirohaṇāt samabhirūḍhaḥ | TARV-MK 1.33.11yenātmanā bhūtastenaivā'dhyavasāyayatītyevaṃbhūtaḥ | TARV-MK 1.33.12dāhakatvādyatiprasaṅga iti cet; tadavyatirekādaprasaṅga iti | TARV-MK 99,34TARV-MK 99,35TA-MK 2.1 aupaśamikakṣāyikau bhāvau miśraśca jīvasya svatattvamaudayikapāriṇāmikau ca || TARV-MK 2.1.1karmaṇo'nudbhūtasvavīryavṛttitopaśamo'dhaḥprāpitapaṅkavat | TARV-MK 2.1.2kṣayo nivṛttirātyantikī | TARV-MK 2.1.3ubhayātmako miśraḥ kṣīṇākṣīṇamadaśaktikodravavat | TARV-MK 2.1.4dravyādinimittavaśāt karmaṇaḥ phalaprāptirudayaḥ | TARV-MK 2.1.5dravyātmalābhamātrahetukaḥ pariṇāmaḥ | TARV-MK 2.1.6tatprayojanatvādvṛttivacanam | TARV-MK 2.1.7vyāpteraudayikapāriṇāmikagrahaṇamādāviti cet; na; bhavyajīvadharmaviśeṣakhyāpanārthatvāt ādāvaupaśamikādibhāvavacanam | TARV-MK 2.1.8atra cādāvaupaśamikavacanaṃ tadāditvāt samyagdarśanasya | TARV-MK 2.1.9alpatvācca | TARV-MK 2.1.10tato viśuddhiprakarṣayuktatvāt kṣāyikaḥ | TARV-MK 2.1.11bahutvācca | TARV-MK 2.1.12tadasaṃkhyeyaguṇatvāttadanantaraṃ miśravacanam | TARV-MK 2.1.13tadanantaguṇatvādante dvayavacanam | TARV-MK 2.1.14taireva cātmanaḥ samadhigamāt | TARV-MK 2.1.15sarvajīvatulyatvācca | TARV-MK 2.1.16tattvamiti bahuvacanaprasaṅga iti cet; na; bhāvasyaikatvāt | TARV-MK 2.1.17phalabhedānnānātvamiti cet; na; svātmabhāvabhedasyā'vivakṣitatvāt ‘gāvo dhanam’ iti yathā | TARV-MK 2.1.18pratyekamabhisaṃbandhācca | TARV-MK 2.1.19dvandvanirdeśo yukta iti cet; na; ubhayadharmavyatirekeṇā'nyabhāvaprasaṅgāt | TARV-MK 2.1.20kṣāyopaśamikagrahaṇamiti cet; na; gauravāt | TARV-MK 2.1.21madhye miśravacanaṃ pūrvottarāpekṣārtham | TARV-MK 2.1.22‘jīvasya’ iti vacanam anyadravyanivṛttyartham | TARV-MK 2.1.23svabhāvaparityāgāparityāgayoḥ śūnyatā'nirmokṣaprasaṅga iti cet; na; ādeśavacanāt | TARV-MK 2.1.24apratijñānāt | TARV-MK 2.1.25karmasannidhāne tadabhāve cobhayabhāvaviśeṣopalabdhernetravat | TA-MK 2.2 dvinavāṣṭādaśaikaviṃśatitribhedā yathākramam || TARV-MK 2.2.1dvyādīnāṃ kṛtadvandvānāṃ bhedaśabdena vṛttiḥ | TARV-MK 2.2.2bhedaśabdasya pratyekaṃ parisamāptirbhujivat | TARV-MK 2.2.3yathānirdiṣṭaupaśamikādibhāvābhisaṃbandhārthaṃ dvyādikramavracanam | TA-MK 2.3 samyaktvacāritre || TARV-MK 2.3.1saptaprakṛtyupaśamādaupaśamikaṃ samyaktvam | TARV-MK 2.3.2kālalabdhyādyapekṣayā tadupaśamaḥ | TARV-MK 2.3.3aṣṭāviṃśatimohavikalpopaśamādaupaśamikaṃ cāritram | TARV-MK 2.3.4samyaktvasyādau vacanaṃ tatpūrvakatvāccāritrasya | TA-MK 2.4 jñānadarśanadānalābhabhogopabhogavīryāṇi ca || TARV-MK 2.4.1jñānadarśanāvaraṇakṣayāt kevale kṣāyike | TARV-MK 2.4.2anantaprāṇigaṇānugrahakaraṃ sakaladānāntarāyasaṃkṣayādabhayadānam | TARV-MK 2.4.3aśeṣalābhāntarāyanirāsāt paramaśubhapudgalānāmādānaṃ lābhaḥ | TARV-MK 2.4.4kṛtsnabhogāntarāyatirobhāvāt paramaprakṛṣṭo bhogaḥ | TARV-MK 2.4.5niravaśeṣopabhogāntarāyapralayādanantopabhogaḥ kṣāyikaḥ | TARV-MK 2.4.6vīryāntarāyātyantasakṣayādanantavīryam | TARV-MK 2.4.7pūrvoktamohaprakṛtiniravaśeṣakṣayāt samyaktvacāritre | TA-MK 2.5 jñānājñānadarśanalabdhayaścatustritripañcabhedāḥ samyaktvacāritrasaṃyamāsaṃyamāśca | TARV-MK 2.5.1caturādīnāṃ kṛtadvandvānāṃ bhedaśabdena vṛttiḥ | TARV-MK 2.5.2yathākramavacanaṃ jñānādibhirānupūrvyasaṃbandhārtham | TARV-MK 2.5.3sarvaghātispardhakānāmudayakṣayātteṣāmeva sadupaśamāddeśaghātispardhakānāmudaye kṣāyopaśamiko bhāvaḥ | TARV-MK 2.5.4avibhāgaparicchinnakarmapradeśarasabhāgapracayapaṅkteḥ kramavṛddhiḥ kramahāniḥ spardhakam | TARV-MK 2.5.5tatra jñānaṃ caturvidhaṃ kṣāyopaśamikamābhinibodhikajñānaṃ śrutajñānamavadhijñānaṃ manaḥparyayajñānaṃ ceti | TARV-MK 2.5.6ajñānaṃ trividhaṃ matyajñānaṃ śrutājñānaṃ vibhaṅgaṃ ceti | TARV-MK 2.5.7darśanaṃ trividhaṃ kṣāyopaśamikaṃ cakṣurdarśanamacakṣurdarśanamavadhidarśanaṃ ceti | TARV-MK 2.5.8labdhayaḥ pañca kṣāyopaśamikyaḥ dānalabdhilabhilabdhirbhogalabdhirupabhogalabdhirvīryala- bdhiśceti | TARV-MK 2.5.9saṃjñitvasamyaṅmithyātvayogopasaṃkhyānamiti cet; na; jñānasamyaktvalabdhigrahaṇena gṛhī- tatvāt | TA-MK 2.6 gatikaṣāyaliṅgamithyādarśanājñānāsaṃyatāsiddhaleśyāścatuścatu- stryekaikaikaikaṣaḍbhedāḥ || TARV-MK 2.6.1gatināmakarmodayādātmanastadbhāvapariṇāmād gatiraudayikī | TARV-MK 2.6.2cāritramohaviśeṣodayāt kaluṣabhāvaḥ kaṣāya audayikaḥ | TARV-MK 2.6.3vedodayāpādito'bhilāṣaviśeṣo liṅgam | TARV-MK 2.6.4darśanamohodayāttattvārthāśraddhānapariṇāmo mithyādarśanam | TARV-MK 2.6.5jñānāvaraṇodayādajñānam | TARV-MK 2.6.6cāritramohodayādanivṛttipariṇāmo'saṃyataḥ | TARV-MK 2.6.7karmodayasāmānyāpekṣo'siddhaḥ | TARV-MK 2.6.8kaṣāyodayarañjitā yogapravṛttirleśyā | TARV-MK 2.6.9mithyādarśane'darśanāvarodhaḥ | TARV-MK 2.6.10liṅgagrahaṇe hāsyaratyādyantarbhāvaḥ sahacāritvāt | TARV-MK 2.6.11gatigrahaṇamaghātyupalakṣaṇam | TA-MK 2.7 jīvabhavyā'bhavyatvāni ca || TARV-MK 2.7.1anyadravyāsādhāraṇāstrayaḥ pāriṇāmikāḥ | TARV-MK 2.7.2karmodayakṣayopaśamakṣayopaśamānapekṣatvāt | TARV-MK 2.7.3āyurdravyāpekṣaṃ jīvatvaṃ na pāriṇāmikamiti cet; na; pudgaladravyasaṃbandhe satyanyadravya- sāmarthyābhāvāt | TARV-MK 2.7.4siddhasyājīvatvaprasaṅgāt | TARV-MK 2.7.5jīve trikālaviṣayavigrahadarśanāditi cet; na; rūḍhiśabdasya niṣpattyarthatvāt | TARV-MK 2.7.6caitanyameva vā jīvaśabdārthaḥ | TARV-MK 2.7.7samyagdarśanajñānacāritrapariṇāmena bhaviṣyatīti bhavyaḥ | TARV-MK 2.7.8tadviparīto'bhavyaḥ | TARV-MK 2.7.9yo'nantenāpi kālena na setsyatyasāvabhavya eveti cet; na; bhavyarāśyantarbhāvāt | TARV-MK 2.7.10bhāvasyaikatvanirdeśo yukta iti cet; na; dravyabhedādbhāvabhedasiddheḥ | TARV-MK 2.7.11dvitīyaguṇagrahaṇamārṣoktatvāditi cet; na; tasya nayāpekṣatvāt | TARV-MK 2.7.12astitvānyatva-kartṛtva-bhoktṛtva-paryāyavattvā'sarvagatatvā'nādisantatibandhanabaddhatva-pradeśa vattvārūpatva-nityatvādisamuccayārthaścaśabdaḥ | TARV-MK 2.7.13anyadravyasādhāraṇatvādasūtritāḥ | TARV-MK 2.7.14anantarasūtranirdiṣṭopasaṃgrahārthaścaśabda iti cet; na; aniṣṭatvāt | TARV-MK 2.7.15tribhedapāriṇāmikabhāvapratijñānācca | TARV-MK 2.7.16gatyādīnāmubhayavattvaṃ kṣāyopaśamikabhāvavaditi cet; na; anvarthasaṃjñākaraṇāt | TARV-MK 2.7.17tathānabhidhānāt | TARV-MK 2.7.18anirmokṣaprasaṅgāt | TARV-MK 2.7.19ādigrahaṇamatra nyāyyamiti cet; na; trividhapāriṇāmikabhāvapratijñāhāneḥ | TARV-MK 2.7.20samuccayārthe'pi caśabde tulyamiti cet; na; pradhānāpekṣatvāt | TARV-MK 2.7.21sānnipātikabhāvopasaṃkhyānamiti cet; na; abhāvāt | TARV-MK 2.7.22miśraśabdenākṣiptatvācca | TARV-MK 2.7.23aupaśamikādyātmatattvānupapattiḥ, atadbhāvāditi cet; na; tatpariṇāmāt | TARV-MK 2.7.24amūrtitvādabhibhavānupapattiriti cet; na; tadvadviśeṣasāmarthyopalabdheścaitanyavat | TARV-MK 2.7.25anekāntāt | TARV-MK 2.7.26surābhibhavadarśanāt | TARV-MK 2.7.27karaṇamohakaraṃ madyamiti cet; na; taddvividhakalpanāyāṃ doṣopapatteḥ | TA-MK 2.8 upayogo lakṣaṇam || TARV-MK 2.8.1bāhyābhyantarahetudvayasannidhāne yathāsaṃbhavamupalabdhuścaitanyānuvidhāyī pariṇāma upa- yogaḥ | TARV-MK 2.8.2parasparavyatikare sati yenānyatvaṃ lakṣyate tallakṣaṇam | TARV-MK 2.8.3tallakṣaṇaṃ dvividham — ātmabhūtā'nātmabhūtabhedāt uṣṇadaṇḍavat | TARV-MK 2.8.4guṇaguṇinoranyatvamiti cet; na; uktatvāt | TARV-MK 2.8.5lakṣyalakṣaṇabhedāditi cet; na; anavasthānāt | TARV-MK 2.8.6ādeśavacanāt | TARV-MK 2.8.7na upayogalakṣaṇo jīvastadātmakatvāt | TARV-MK 2.8.8viparyayaprasaṅgāt | TARV-MK 2.8.9na; atastatsiddheḥ | TARV-MK 2.8.10ubhayathāpi tvadvacanāsiddheḥ | TARV-MK 2.8.11svasamayavirodhāt | TARV-MK 2.8.12kenacidvijñānātmakatvāt | TARV-MK 2.8.13tadātmakasya tenaiva pariṇāmadarśanāt kṣīravat | TARV-MK 2.8.14niḥpariṇāmatvaprasaṅgo'rthasvabhāvasaṃkaro vā | TARV-MK 2.8.15upayogasya lakṣaṇatvānupapattirlakṣyābhāvāt | TARV-MK 2.8.16tadabhāvaścākāraṇatvādibhiḥ | TARV-MK 2.8.17satyapi lakṣaṇatvānupapattiranavasthānāt | TARV-MK 2.8.18ātmanihnavo na yuktaḥ sādhanadoṣadarśanāt | TARV-MK 2.8.19grahaṇavijñānāsaṃbhaviphaladarśanād gṛhītṛsiddhiḥ | TARV-MK 2.8.20asmadātmāstitvapratyayasya sarvavikalpeṣviṣṭasiddheḥ | TARV-MK 2.8.21santānāditi cet; na; tasya saṃvṛtisattvāt, dravyasattve vā saṃjñābhedamātram | TARV-MK 2.8.22taduparamābhāvācca | TARV-MK 2.8.23sarvathā vināśe punaranusmaraṇābhāvaḥ | TARV-MK 2.8.24upayogasaṃbandho lakṣaṇamiti cet; na; anyatve saṃbandhābhāvāt | TA-MK 2.9 sa dvividho'ṣṭacaturbhedaḥ || TARV-MK 2.9.1sākārānākārabhedād dvividhaḥ | TARV-MK 2.9.2abhyarhitatvājjñānagrahaṇamādau | TARV-MK 2.9.3saṃkhyāviśeṣanirdeśāttanniścayaḥ | TA-MK 2.10 saṃsāriṇo muktāśca || TARV-MK 2.10.1ātmopacitakarmavaśādātmano bhavāntarāvāptiḥ saṃsāraḥ | TARV-MK 2.10.2nirastadravyabhāvabandhā muktāḥ | TARV-MK 2.10.3dvandvanirdeśo laghutvāditi cet; na; arthāntarapratīteḥ | TARV-MK 2.10.4samuccayābhivyaktyarthaṃ caśabdo'narthaka iti cet; na; upayogasya guṇabhāvapradarśanārtha- tvāt | | TARV-MK 2.10.5pariṇāmāntarasaṃkramābhāvād dhyānavat | TARV-MK 2.10.6saṃsārigrahaṇamādau bahuvikalpatvāt tatpūrvakatvāt svasaṃvedyatvācca | TA-MK 2.11 samanaskā'manaskāḥ || TARV-MK 2.11.1manaḥsannidhānāsannidhānāpekṣayā dvividhāḥ saṃsāriṇaḥ | TARV-MK 2.11.2dvividhajīvaprakaraṇādyathāsaṃkhyaprasaṅgaḥ | TARV-MK 2.11.3iṣṭamiti cet; na; sarvasaṃsāriṇāṃ samanaskatvaprasaṅgāt | TARV-MK 2.11.4pṛthagyogapraklṛpteḥ saṃsārisaṃpratyayaḥ | TARV-MK 2.11.5aupariṣṭasaṃsārivacanapratyāsatteśca | TARV-MK 2.11.6tadabhisaṃbandhe yathāsaṃkhyaprasaṅgaḥ | TARV-MK 2.11.7iṣṭameveti cet; na; sarvatrasānāṃ samanaskatvaprasaṅgāt | TARV-MK 2.11.8nānabhisaṃbandhāt | TARV-MK 2.11.9ekayogākaraṇāt | TARV-MK 2.11.10itarathā anyataratra saṃsārigrahaṇe satīṣṭārthatvādupari saṃsārigrahaṇamanarthakam | TARV-MK 2.11.11ādau samanaskagrahaṇamabhyarhitatvāt | TA-MK 2.12 saṃsāriṇastrasasthāvarāḥ || TARV-MK 2.12.1trasanāmakarmodayāpāditavṛttayastrasāḥ | TARV-MK 2.12.2traserudvejanakriyasya trasā iti cet; na; garbhādiṣu tadabhāvād atrasatvaprasaṅgāt | TARV-MK 2.12.3sthāvaranāmakarmodayopajanitaviśeṣāḥ sthāvarāḥ | TARV-MK 2.12.4sthānaśīlāḥ sthāvarā iti cet; na; vāyvādīnāmasthāvaratvaprasaṅgāt | TARV-MK 2.12.5iṣṭameveti cet; na; samayārthānavabodhāt | TARV-MK 2.12.6trasagrahaṇamādau alpāctaratvādabhyarhitatvācca | TA-MK 2.13 pṛthivyaptejovāyuvanaspatayaḥ sthāvarāḥ || TARV-MK 2.13.1nāmakarmodayānimittāḥ pṛthivyādayaḥ saṃjñāḥ | TARV-MK 2.13.2sukhagrahaṇahetutvāt sthūlamūrtitvādupakārabhūyastvāccādau pṛthivīgrahaṇam | TARV-MK 2.13.3tadanantaramapāṃ vacanaṃ bhūmitejasorvirodhādādheyatvācca | TARV-MK 2.13.4tatastejograhaṇaṃ tatparipākahetutvāt | TARV-MK 2.13.5tejo'nantaraṃ vāyugrahaṇaṃ tadupakārakatvāt | TARV-MK 2.13.6ante vanaspatigrahaṇaṃ sarveṣāṃ tatprādurbhāve nimittatvādanantaguṇatvācca | TA-MK 2.14 dvīndriyādayastrasāḥ || TARV-MK 2.14.1ādiśabdasyānekārthatve vivakṣāto vyavasthāsaṃpratyayaḥ | TARV-MK 2.14.2anyapadārthanirdeśād dvīndriyāgrahaṇam | TARV-MK 2.14.3na vā tadguṇasaṃvijñānāt | TARV-MK 2.14.4avayavena vigrahe sati samudāyasya vṛttyarthatvādvā | TA-MK 2.15 pañcendriyāṇi || TARV-MK 2.15.1indrasyātmano liṅgamindriyam | TARV-MK 2.15.2indreṇa karmaṇā sṛṣṭamiti vā | TARV-MK 2.15.3mano'pīndriyamiti cet; na; anavasthānāt | TARV-MK 2.15.4indriyapariṇāmācca prāk tadvyāpārāt | TARV-MK 2.15.5karmendriyopasaṃkhyānamiti cet; na; upayogaprakaraṇāt | TARV-MK 2.15.6anindriyatvaṃ vā teṣāmanavasthānāt | TA-MK 2.16 dvividhāni || TARV-MK 2.16.1vidhaśabdasya prakāravācino grahaṇam | TA-MK 2.17 nirvṛttyupakaraṇe dravyendriyam || TARV-MK 2.17.1nirvarttyata iti nirvṛttiḥ | TARV-MK 2.17.2sā dvedhā bāhyābhyantarabhedāt | TARV-MK 2.17.3viśuddhātmapradeśavṛttirābhyantarā | TARV-MK 2.17.4tatra nāmakarmodayāpāditāvasthāviśeṣaḥ pudgalapracayo bāhyā | TARV-MK 2.17.5upakriyate'nenetyupakaraṇam | TARV-MK 2.17.6tad dvividhaṃ pūrvavat | TA-MK 2.18 labdhyupayogau bhāvendriyam || TARV-MK 2.18.1indriyanirvṛttihetuḥ kṣayopaśamaviśeṣo labdhiḥ | TARV-MK 2.18.2tannimittaḥ pariṇāmaviśeṣa upayogaḥ | TARV-MK 2.18.3upayogasya phalatvādindriyavyapadeśānupapattiriti cet; na; kāraṇadharmasya kārye'nuvṛtteḥ | TARV-MK 2.18.4śabdārthasaṃbhavācca | TA-MK 2.19 sparśanarasanaghrāṇacakṣuḥśrotrāṇi || TARV-MK 2.19.1sparśanādīnāṃ karaṇasādhanatvaṃ pāratantryāt kartṛsādhanatvaṃ ca svātantryād bahulavacanāt | TARV-MK 2.19.2adhikṛtatvāt ‘indriyāṇi’ ityavacanam | TARV-MK 2.19.3sparśanagrahaṇamādau śarīravyāpitvāt | TARV-MK 2.19.4vanaspatyantānāmekamiti ca sparśanasya tatra vyāpārāt | TARV-MK 2.19.5sarvasaṃsāriṣūpalabdheśca | TARV-MK 2.19.6tato rasanaghrāṇacakṣuṣāṃ kramavacanam uttarottarālpatvāt | TARV-MK 2.19.7śrotrasyānte vacanaṃ bahūpakāritvāt | TARV-MK 2.19.8rasanamapi vaktṛtvaneti cet; na; abhyupagamāt | TARV-MK 2.19.9śrotrapraṇālikāpāditopadeśāt | TARV-MK 2.19.10sarvajñe tadabhāva iti cet; na; indriyādhikārāt | TARV-MK 2.19.11ekaikavṛddhikramajñāpanārthaṃ ca sparśanādivacanam | “kṛmipipīlikābhramaramanuṣyādīnāme- kaikavṛddhāni”TARV-MK 2.19.12eṣāṃ ca svatastadvataścaikatvapṛthakatvaṃ pratyanekāntaḥ | TA-MK 2.20 sparśarasagandhavarṇaśabdāstadarthāḥ || TARV-MK 2.20.1sparśādīnāṃ karmabhāvasādhanatvaṃ dravyaparyāyavivakṣopapatteḥ | TARV-MK 2.20.2tadarthā iti vṛttyanupapattirasamarthatvāt | TARV-MK 2.20.3na vā; gamakatvānnityasāpekṣeṣu saṃbandhiśabdavat | TARV-MK 2.20.4sparśādīnāmānupūrvyeṇa nirdeśa indriyakramābhisaṃbandhārthaḥ | TARV-MK 2.20.5teṣāṃ ca svatastadvataścaikatvaṃ pṛthaktvaṃ pratyanekāntaḥ | TA-MK 2.21 śrutamanindriyasya || TARV-MK 2.21.1śrutaṃ śrotrendriyasya viṣaya iti cet; na; śrotrendriyagrahaṇe śrutasya matijñānavyapadeśāt | TA-MK 2.22 vanaspatyantānāmekam || TARV-MK 2.22.1antaśabdasyā'nekārthatve vivakṣāto'vasānagatiḥ | TARV-MK 2.22.2sāmīpyavacane hi vāyutrasasaṃpratyayaprasaṅgaḥ | TARV-MK 2.22.3antaśabdasya saṃbandhiśabdatvādādisaṃpratyayaḥ | TARV-MK 2.22.4aviśiṣṭaikendriyaprasaṅgo'viśeṣāt | TARV-MK 2.22.5na vā; prāthamyavacane sparśanasaṃpratyayāt | TA-MK 2.23 kṛmipipīlikābhramaramanuṣyādīnāmekaikavṛddhāni || TARV-MK 2.23.1ekaikamiti vīpsānirdeśaḥ | TARV-MK 2.23.2bahutvanirdeśaḥ sarvendriyāpekṣaḥ | TARV-MK 2.23.3asandigdhaṃ sparśanamekaikena vṛddhamityādiviśeṣaṇāt | TARV-MK 2.23.4vākyāntaropaplavāt | TARV-MK 2.23.5ādiśabdaḥ prakāre vyavasthāyāṃ vā | TA-MK 2.24 saṃjñinaḥ samanaskāḥ || TARV-MK 2.24.1samanaskaviśeṣaṇamanarthakaṃ saṃjñiśabdena gatatvāt | TARV-MK 2.24.2hitāhitaprāptiparihārayorguṇadoṣavicāraṇātmikā saṃjñā | TARV-MK 2.24.3brīhyādipāṭhādini siddheḥ | TARV-MK 2.24.4na vā śabdārthavyabhicārāt | TARV-MK 2.24.5saṃjñā nāma iti cet; nivartyābhāvaḥ | TARV-MK 2.24.6saṃjñānaṃ saṃjñā jñānamiti cet; tulyaḥ | TARV-MK 2.24.7āhārādisaṃjñeti cat; na; aniṣṭatvāt | TA-MK 2.25 vigrahatau karmayogaḥ || TARV-MK 2.25.1vigraho dehastadarthā gatirvigrahagatiḥ | TARV-MK 2.25.2viruddho graho vigraho vyāghāta iti vā | TARV-MK 2.25.3karmeti sarvaśarīraprarohaṇasamarthaṃ kārmaṇam | TARV-MK 2.25.4yoga ātmapradeśaparispandaḥ | TA-MK 2.26 anuśreṇi gatiḥ || TARV-MK 2.26.1ākāśapradeśapaṅktiḥ śreṇiḥ | TARV-MK 2.26.2anorānupūrvye vṛttiḥ | TARV-MK 2.26.3jīvādhikārāt pudgalāsaṃpratyaya iti cet; na; gatigrahaṇāt | TARV-MK 2.26.4kriyāntaranivṛttyarthaṃ gatigrahaṇamiti cet; na; avasthānādyasaṃbhavāt | TARV-MK 2.26.5uttarasūtre jīvagrahaṇācca | ‘avigrahā jīvasya’TARV-MK 2.26.6viśreṇigatidarśanānniyamāyuktiriti cet; na; kāladeśaniyamāt | TA-MK 2.27 avigrahā jīvasya || TARV-MK 2.27.1uttaratra saṃsārigrahaṇādiha muktagatiḥ | TA-MK 2.28 vigrahavatī ca saṃsāriṇaḥ prāk caturbhyaḥ || TARV-MK 2.28.1kālaparicchedārthaṃ prāk caturbhya iti vacanam | TARV-MK 2.28.2caśabdaḥ samuccayārthaḥ | TARV-MK 2.28.3āṅgrahaṇaṃ ladhvarthamiti cet; na; abhividhiprasaṅgāt | TARV-MK 2.28.4ubhayasaṃbhave vyākhyānāt maryādāsaṃpratyaya iti cet; na; pratipattegauravāt | TA-MK 2.29 ekasamayā'vigrahā || TARV-MK 2.29.1adhikṛtagatisāmānādhikaraṇyāt strīliṅganirdeśaḥ | TARV-MK 2.29.2ātmano'kriyāvattvasiddherayuktamiti cet; na; kriyāpariṇāmahetusadbhāvālloṣṭavat | TARV-MK 2.29.3sarvagatatve tu saṃsārābhāvaḥ | TA-MK 2.30 ekaṃ dvau trīnvā'nāhārakaḥ || TARV-MK 2.30.1samayasaṃpratyayaḥ pratyāsatteḥ | TARV-MK 2.30.2vā śabdo vikalpārthaḥ | TARV-MK 2.30.3saptamīprasaṅga iti cet; na; atyantasaṃyogasya vivakṣitatvāt | TARV-MK 2.30.4trayāṇāṃ śarīrāṇāṃ ṣaṇṇāṃ paryāptīnāṃ yogyapudgalagrahaṇamāhāraḥ | TARV-MK 2.30.5vigrahagatāvasaṃbhavādāhārakaśarīranivṛttiḥ | TARV-MK 2.30.6śeṣāhārābhāvo vyāghātāt | TA-MK 2.31 sammūrcchanagarbhopapādā janma || TARV-MK 2.31.1samantato mūrcchanaṃ sammūrcchanam | TARV-MK 2.31.2śukraśoṇitagaraṇād garbhaḥ | TARV-MK 2.31.3mātropayuktāhārātmasātkaraṇādvā | TARV-MK 2.31.4upetya padyate'sminnityupapādaḥ | “halaḥ”TARV-MK 2.31.5sammūrcchanagrahaṇamādau atisthūlatvāt | TARV-MK 2.31.6alpakālajīvitvāt sammūrcchanam | TARV-MK 2.31.7tatkāryakāraṇapratyakṣatvāt | TARV-MK 2.31.8tadanantaraṃ garbhagrahaṇaṃ kālaprakarṣaniṣpatteḥ | TARV-MK 2.31.9upapādagrahaṇamante dīrghajīvitvāt | TARV-MK 2.31.10adhyavasāyaviśeṣāt karmabhede tatkṛto janmavikalpaḥ | TARV-MK 2.31.11prakārabhedājjanmabheda iti cet; na; tadviṣayasāmānyopādānāt | TA-MK 2.32 sacittaśītasaṃvṛtāḥ setarā miśrāścaikaśastadyonayaḥ || TARV-MK 2.32.1ātmanaḥ pariṇāmaviśeṣaścittam | TARV-MK 2.32.2śīta iti sparśaviśeṣaḥ | TARV-MK 2.32.3saṃvṛto durupalakṣaḥ | TARV-MK 2.32.4setarāḥ sapratipakṣāḥ | TARV-MK 2.32.5miśragrahaṇamubhayātmakasaṃgrahārtham | TARV-MK 2.32.6caśabdaḥ pratyekasamuccayārthaḥ | TARV-MK 2.32.7na vā antareṇāpi tatpratīteḥ | TARV-MK 2.32.8itarayonibhedasamuccayārthastu | TARV-MK 2.32.9ekaśo grahaṇaṃ kramamiśrapratipattyartham | TARV-MK 2.32.10tadgrahaṇaṃ prakṛtāpekṣam | TARV-MK 2.32.11sacittādidvandve puṃvadbhāvābhāvo bhinnārthatvāt | TARV-MK 2.32.12na vā; yoniśabdasyobhayaliṅgatvāt | TARV-MK 2.32.13yonijanmanoraviśeṣa iti cet; na; ādhārādheyabhedādviśeṣopapatteḥ | TARV-MK 2.32.14sacittagrahaṇamādau cetanātmakatvāt | TARV-MK 2.32.15tadanantaraṃ śītābhidhānaṃ tadāpyāyanahetutvāt | TARV-MK 2.32.16ante saṃvṛtagrahaṇaṃ guptarūpatvāt | TARV-MK 2.32.17eka eva yoniriti cet; na; pratyātmaṃ sukhaduḥkhānubhavanahetusadbhāvāt | TARV-MK 2.32.18tatrā'cittayonikā devanārakāḥ | TARV-MK 2.32.19garbhajā miśrayonayaḥ | TARV-MK 2.32.20śeṣāstrivikalpāḥ | TARV-MK 2.32.21śītoṣṇayonayo devanārakāḥ | TARV-MK 2.32.22uṣṇayonistejaskāyikaḥ | TARV-MK 2.32.23itare triprakārāḥ | TARV-MK 2.32.24devanārakaikendriyāḥ saṃvṛtayonayaḥ | TARV-MK 2.32.25vikalendriyā vivṛtayonayaḥ | TARV-MK 2.32.26miśrayonayo garbhajāḥ | TARV-MK 2.32.27tadbhedāścaśabdasamuccitāḥ pratyakṣajñānidṛṣṭā itareṣāmāgamagamyāścaturaśītiśatasahasra- saṃkhyāḥ | TA-MK 2.33 jarāyujāṇḍajapotānāṃ garbhaḥ || TARV-MK 2.33.1jālavatprāṇiparivaraṇaṃ jarāyuḥ | TARV-MK 2.33.2śukraśoṇitaparivaraṇamupāttakāṭhinyaṃ nakhatvaksadṛśaṃ parimaṇḍalamaṇḍam | TARV-MK 2.33.3saṃpūrṇāvayavaḥ parispandādisāmarthyopalakṣitaḥ potaḥ | TARV-MK 2.33.4potajā ityayuktam; arthabhedābhāvāt | TARV-MK 2.33.5ātmā potaja iti cet; na; tatpariṇāmāt | TARV-MK 2.33.6jarāyujagrahaṇamādāvabhyarhitatvāt | TARV-MK 2.33.7kriyārambhaśaktiyogāt | TARV-MK 2.33.8keṣāñcinmahāprabhāvatvāt | TARV-MK 2.33.9mārgaphalābhisaṃbandhāt | TARV-MK 2.33.10tadanantaramaṇḍajagrahaṇaṃ potebhyo'bhyarhitatvāt | TARV-MK 2.33.11uddeśavannirdeśa iti cet; na; gauravaprasaṅgāt | TARV-MK 2.33.12siddhe vidhiravadhāraṇārthaḥ | TA-MK 2.34 devanārakāṇāmupapādaḥ || TARV-MK 2.34.1devādigatyudaya evāsya janmeti cet; na; śarīranirvartakapudgalābhāvāt | TA-MK 2.35 śeṣāṇāṃ sammūrcchanam || TARV-MK 2.35.1ubhayatra niyamaḥ pūrvavat | TARV-MK 2.35.2śeṣagrahaṇāt pūrvatra janmaniyamaḥ | TA-MK 2.36 audārikavaikriyikāhārakataijasakārmaṇāni śarīrāṇi || TARV-MK 2.36.1śīryanta iti śarīrāṇi | TARV-MK 2.36.2ghaṭādyatiprasaṅga iti cet; na; nāmakarmanimittatvābhāvāt | TARV-MK 2.36.3vigrahābhāva iti cet; na; rūḍhiśabdeṣvapi vyutpattau kriyāśrayāt | TARV-MK 2.36.4śarīratvāditi cet; na; tadabhāvāt | TARV-MK 2.36.5udārāt sthūlavācino bhave prayojane vā ṭhañ | TARV-MK 2.36.6vikriyāprayojanaṃ vaikriyikam | TARV-MK 2.36.7āhriyate tadityāhārakam | TARV-MK 2.36.8tejonimittatvāttaijasam | TARV-MK 2.36.9karmaṇāmidaṃ karmaṇāṃ samūha iti vā kārmaṇam | TARV-MK 2.36.10sarveṣāṃ kārmaṇatvaprasaṅga iti cet; na; pratiniyataudārikādinimittatvāt | TARV-MK 2.36.11tatkṛtatve'pyanyatvadarśanāt ghaṭādivat | TARV-MK 2.36.12tatpraṇālikayā cābhiniṣpatteḥ | TARV-MK 2.36.13visrasopacayena vyavasthānāt klinnaguḍareṇuśleṣavat | TARV-MK 2.36.14kārmaṇamasat nimittābhāvāditi cet; na; nimittanimittibhāvāttasyaiva pradīpavat | TARV-MK 2.36.15mithyādarśanādinimittatvācca | TARV-MK 2.36.16itarathā hyanirmokṣaprasaṅgaḥ | TARV-MK 2.36.17aśarīraṃ viśaraṇābhāvāditi cet; na; upacayāpacayadharmatvāt | TARV-MK 2.36.18tadgrahaṇamādāviti cet; na; tadanumeyatvāt | TARV-MK 2.36.19tata eva karmaṇo mūrtimattvaṃ siddham | TARV-MK 2.36.20audārikagrahaṇamādāvatisthūlatvāt | TARV-MK 2.36.21uttareṣāṃ kramaḥ sūkṣmakramapratipattyarthaḥ | TA-MK 2.37 paraṃ paraṃ sūkṣmam || TARV-MK 2.37.1paraśabdasyānekārthatve vivakṣāto vyavasthārthagatiḥ | TARV-MK 2.37.2pṛthagbhūtānāṃ śarīrāṇāṃ sūkṣmaguṇena vīpsānirdeśaḥ | TA-MK 2.38 pradeśato'saṃkhyeyaguṇaṃ prāk taijasāt || TARV-MK 2.38.1pradeśāḥ paramāṇavaḥ | TARV-MK 2.38.2saṃkhyānātīto'saṃkhyeyaḥ | TARV-MK 2.38.3paraṃ paramityanuvṛtteḥ prāk taijasāditi vacanam | TARV-MK 2.38.4pradeśata iti viśeṣaṇamavagāhakṣetranivṛttyartham | TARV-MK 2.38.5uttarottarasya mahattvaprasaṅga iti cet; na; pracayaviśeṣādayaḥpiṇḍatūlanicayavat | TA-MK 2.39 anantaguṇe pare || TARV-MK 2.39.1anantaguṇatvādubhayostulyatvamiti cet; na; anantasyānantavikalpatvāt | TARV-MK 2.39.2āhārakādubhayoranantaguṇatvamiti cet; na; paraṃ paramityabhisaṃbandhāt | TARV-MK 2.39.3parasmin satyārātīyasyāparatvāt parāpara iti nirdeśaḥ | TARV-MK 2.39.4na vā; buddhiviṣayavyāpārāt | TARV-MK 2.39.5vyavahite vā paraśabdaprayogāt | TARV-MK 2.39.6bahudravyopacitatvāttadupalabdhiprasaṅga iti cet; na; uktatvāt | TA-MK 2.40 apratīghāte || TARV-MK 2.40.1pratīghāto mūrtyantareṇa vyāghātaḥ | TARV-MK 2.40.2tadabhāvaḥ sūkṣmapariṇāmādayaḥpiṇḍe tejo'nupraveśavat | TARV-MK 2.40.3vaikriyikāhārakayorapyapratīghāta iti cet; na; sarvatra vivakṣitatvāt | TA-MK 2.41 anādisambandhe ca || TARV-MK 2.41.1caśabdo vikalpārthaḥ | TARV-MK 2.41.2bandhasantatyapekṣayā anādiḥ sambandhaḥ sādiśca viśeṣato bījavṛkṣavat | TARV-MK 2.41.3ekāntenādimattve abhinavaśarīrasaṃbandhābhāvo nirnimittatvāt | TARV-MK 2.41.4muktātmābhāvaprasaṅgaśca | TARV-MK 2.41.5ekāntenānāditve cānirmokṣaprasaṅgaḥ | TA-MK 2.42 sarvasya || TARV-MK 2.42.1sarvaśabdo niravaśeṣavācī | TARV-MK 2.42.2saṃsaraṇadharmasāmānyādekavacananirdeśaḥ | TA-MK 2.43 tadādīni bhājyāni yugapadekasminnācaturbhyaḥ || TARV-MK 2.43.1tadgrahaṇaṃ prakṛtaśarīradvayapratinirdeśārtham | TARV-MK 2.43.2ādiśabdena vyavasthāvācinā śarīraviśeṣaṇam | TARV-MK 2.43.3pṛthaktvādeva teṣāṃ bhājyagrahaṇamanarthakamiti cet; na; ekasya dvitricatuḥśarīrasaṃbandha — vibhāgopapatteḥ | TARV-MK 2.43.4yugapaditi kālaikatve | TARV-MK 2.43.5āṅbhividhyarthaḥ | TARV-MK 2.43.6vaikriyikāhārakayoryugapadasaṃbhavāt pañcābhāvaḥ | TA-MK 2.44 nirupabhogamantyam || TARV-MK 2.44.1karmādānanirjarāsukhaduḥkhānubhavanahetutvāt sopabhogamiti cet; na; vivakṣitāparijñā- nāt | TARV-MK 2.44.2indriyanimittaśabdādyupalabdhirupabhogaḥ | TARV-MK 2.44.3taijasasya yoganimittatvābhāvādanadhikāraḥ | TA-MK 2.45 garbhasammūrcchanajamādyam || TA-MK 2.46 aupapādikaṃ vaikriyikam || TA-MK 2.47 labdhipratyayaṃ ca || TARV-MK 2.47.1pratyayaśabdasyānekārthatve vivakṣātaḥ kāraṇagatiḥ | TARV-MK 2.47.2tapoviśeṣarddhiprāptirlabdhiḥ | TARV-MK 2.47.3niścayakādācitkakṛto viśeṣo labdhyupapādayoḥ | TARV-MK 2.47.4sarvaśarīrāṇāṃ vināśitvādvaikriyikaviśeṣānupapattiriti cet; na; vivakṣitāparijñānāt | TA-MK 2.48 taijasamapi || TARV-MK 2.48.1labdhipratyayāpekṣārthaṃ taijasagrahaṇam | TA-MK 2.49 śubhaṃ viśuddhamavyāghāti cāhārakaṃ pramattasaṃyatasyaiva || TARV-MK 2.49.1śubhakāraṇatvācchubhavyapadeśo'nnaprāṇavat || TARV-MK 2.49.2viśuddhakāryatvādviśuddhābhidhānaṃ kārpāsatantuvat | TARV-MK 2.49.3ubhayato vyāghātābhāvādavyāghāti | TARV-MK 2.49.4caśabdastatprayojanasamuccayārthaḥ | TARV-MK 2.49.5āhārakamiti prāguktasya pratyāmnāyaḥ | TARV-MK 2.49.6pramattasaṃyatagrahaṇaṃ svāmiviśeṣapratipattyartham | TARV-MK 2.49.7iṣṭato'vadhāraṇārthamevakāropādānam | TARV-MK 2.49.8eṣāṃ śarīrāṇāṃ parasparataḥ saṃjñā-svālakṣaṇya-svakāraṇa-svāmitva-sāmarthya-pramāṇa-kṣetra- sparśana-kālā-'ntara-saṃkhyā-pradeśa-bhāvā-'lpabahutvādibhirviśeṣo'vaseyaḥ | TA-MK 2.50 nārakasammūrcchino napuṃsakāni || TARV-MK 2.50.1dharmārthakāmamokṣakāryanaraṇānnarāḥ | TARV-MK 2.50.2narān kāyantīti narakāṇi | TARV-MK 2.50.3nṛṇantīti vā | TARV-MK 2.50.4napuṃsakavedāśubhanāmodayānnapuṃsakāni | TA-MK 2.51 na devāḥ || TARV-MK 2.51.1strīpuṃsaviṣayaniratiśayasukhānubhavanād deveṣu napuṃsakābhāvaḥ | TA-MK 2.52 śeṣāstrivedāḥ || TARV-MK 2.52.1nāmakarmacāritramohanokaṣāyodayādvedatrayasiddhiḥ | TA-MK 2.53 aupapādikacaramottamadehā'saṃkhyeyavarṣāyuṣo'napavarttyāyuṣaḥ || TARV-MK 2.53.1aupapādikā uktāḥ | TARV-MK 2.53.2caramaśabdasyāntavācitvāttajjanmani nirvāṇārhagrahaṇam | TARV-MK 2.53.3uttamaśabdasyotkṛṣṭavācitvāccakradharādigrahaṇam | TARV-MK 2.53.4upamāpramāṇagamyāyuṣo'saṃkhyeyavarṣāyuṣaḥ | TARV-MK 2.53.5bāhyapratyayavaśādāyuṣo hrāso'pavartaḥ | TARV-MK 2.53.6antyacakradharavāsudevādīnāmāyuṣo'pavartadarśanādavyāptiḥ | TARV-MK 2.53.7na vā; caramaśabdasyottamaviśeṣaṇatvāt | TARV-MK 2.53.8uttamagrahaṇameveti cet; na; tadanivṛtteḥ | TARV-MK 2.53.9caramagrahaṇameveti cet; na; tasyottamatvapratipādanārthatvāt | TARV-MK 2.53.10aprāptakālasya maraṇānupalabdherapavartābhāva iti cet; na; dṛṣṭatvādāmraphalādivat | TARV-MK 2.53.11āyurvedasāmarthyācca | TARV-MK 2.53.12dukhapratīkārārthaṃ iti cet; na; ubhayathā darśanāt | TARV-MK 2.53.13kṛtapraṇāśaprasaṅga iti cet; na; datvaiva phalaṃ nivṛtteḥ | TARV-MK 158,24TARV-MK 158,25TARV-MK 158,26TA-MK 3.1 ratnaśarkarāvālukāpaṅkadhūmatamomahātamaḥprabhābhūmayo ghanāmbuvātā- kāśapratiṣṭhāḥ saptādho'dhaḥ || TARV-MK 3.1.1ratnādīnāmitaretarayoge dvandvaḥ | TARV-MK 3.1.2prabhāśabdasya pratyekaṃ parisamāptirbhujivat | TARV-MK 3.1.3sāhacaryāttācchabdyasiddhiryaṣṭivat | TARV-MK 3.1.4tamaḥprabheti viruddhamiti cet; na; svātmaprabhopapatteḥ | TARV-MK 3.1.5anādipāriṇāmikasaṃjñānirdeśādvā indragopavat | TARV-MK 3.1.6bhede rūḍhiśabdānāmagamakatvamavayavārthābhāvāditi cet; na; sūtrasya pratipādanopāya — tvāt | TARV-MK 3.1.7bhūmigrahaṇamadhikaraṇaviśeṣapratipattyartham | TARV-MK 3.1.8ghanāmbvādigrahaṇaṃ tadālambananirjñānārtham | TARV-MK 3.1.9saptagrahaṇamiyattāvadhāraṇārtham | TARV-MK 3.1.10adho'dhovacanaṃ tiryakpracayanivṛttyartham | TARV-MK 3.1.11sāmīpyābhāvād dvitvānupapattiriti cet; na; antarasyāvivakṣitatvāt | TARV-MK 3.1.12tulyajātīyenāvyavadhānaṃ sāmīpyamiti vā | TARV-MK 3.1.13‘pṛthutarāḥ’ iti keṣāñcit pāṭhaḥ | TARV-MK 3.1.14atra taranirdeśaḥ kutaḥ ? prakarṣābhāvāt | TA-MK 3.2 tāsu triṃśatpañcaviṃśatipañcadaśadaśatripañconaikanarakaśatasahasrāṇi pañca caiva yathākramam || TARV-MK 3.2.1triṃśadādīnāṃ parasparābhisaṃbandhe vṛttiḥ | TARV-MK 3.2.2yathākramavacanaṃ yathāsaṃkhyābhisaṃbandhārtham | TA-MK 3.3 nārakā nityā'śubhataraleśyāpariṇāmadehavedanāvikriyāḥ || TARV-MK 3.3.1leśyādiśabdā uktārthāḥ | TARV-MK 3.3.2tiryagvyapekṣo'tiśayanirdeśaḥ | TARV-MK 3.3.3ūrdhvāpekṣo vā'dhogatānām | TARV-MK 3.3.4nityagrahaṇālleśyādyanivṛttiprasaṅga iti cet; na; ābhīkṣṇyavacanatvāt nityaprahasita- vat | TA-MK 3.4 parasparodīritaduḥkhāḥ || TARV-MK 3.4.1nirdayatvāt parasparadarśane sati kopotpatteḥ śvavat | TA-MK 3.5 saṃkliṣṭāsurodīritaduḥkhāśca prāk caturthyāḥ || TARV-MK 3.5.1pūrvabhavasaṃkleśapariṇāmopāttāśubhakarmodayāt satataṃ kliṣṭāḥ saṃkliṣṭāḥ | TARV-MK 3.5.2asuranāmakarmodayādasurāḥ | TARV-MK 3.5.3saṃkliṣṭaviśeṣaṇamanyāsuranivṛttyartham | TARV-MK 3.5.4asurāṇāṃ gativiṣayaniyamapradarśanārthaṃ prākcaturthyā iti vacanam | TARV-MK 3.5.5āṅo grahaṇaṃ ladhvarthamiti cet; na; saṃdehāt | TARV-MK 3.5.6caśabdaḥ pūrvahetusamuccayārthaḥ | TARV-MK 3.5.7anantaratvādudīritagrahaṇānarthakyamiti cet; na; tasya vṛttau parārthatvāt | TARV-MK 3.5.8vākyavacanamiti cet; na; udīraṇahetuprakārapradarśanārthatvāt | TA-MK 3.6 teṣvekatrisaptadaśasaptadaśadvāviṃśatitrayastriṃśatsāgaropamā sattvānāṃ parā sthitiḥ || TARV-MK 3.6.1sāgarasyopamātvaṃ dravyabhūyastvāt | TARV-MK 3.6.2ekādīnāṃ kṛtadvandvānāṃ sāgaropamāviśeṣaṇatvam | TARV-MK 3.6.3ratnaprabhādibhirānupūrvyeṇa saṃbandho yathākramānuvṛtteḥ | TARV-MK 3.6.4narakaprasaṅgaḥ ‘teṣu’ iti vacanāditi cet; na; ratnaprabhādyupalakṣitatvāt | TARV-MK 3.6.5sāhacaryādvā tācchabdyasiddhiḥ | TARV-MK 3.6.6narakasthitiprasaṅga iti cet; na; sattvānāmiti vacanāt | TARV-MK 3.6.7parotkṛṣṭeti paryāyau | TA-MK 3.7 jambūdvīpalavaṇodādayaḥ śubhanāmāno dvīpasamudrāḥ || TARV-MK 3.7.1prativiśiṣṭajambūvṛkṣāsādhāraṇādhikaraṇatvājjambūdvīpaḥ | TARV-MK 3.7.2lavaṇarasāmbuyogāllavaṇodaḥ | TA-MK 3.8 dvirdvirviṣkambhāḥ pūrvapūrvaparikṣepiṇo valayākṛtayaḥ || TARV-MK 3.8.1dvirdviriti vīpsābhyāvṛttivacanaṃ viṣkambhadviguṇatvavyāptyartham | TARV-MK 3.8.2aniṣṭaviniveśavyāvṛttyarthaṃ pūrvapūrvaparikṣepivacanam | TARV-MK 3.8.3caturasrādinivṛttyarthaṃ valayākṛtivacanam | TA-MK 3.9 tanmadhye merunābhirvṛtto yojanaśatasahasraviṣkambho jambūdvīpaḥ || TARV-MK 3.9.1tacchabdaḥ pūrvadvīpasamudranirdeśārthaḥ | TA-MK 3.10 bharatahaimavataharivideharamyakahairaṇyavatairāvatavarṣāḥ kṣetrāṇi || TARV-MK 3.10.1bharatakṣatriyayogādvarṣo bharataḥ | TARV-MK 3.10.2anādisaṃjñāsaṃbandhādvā | TARV-MK 3.10.3himavatsamudratrayamadhye bharataḥ | TARV-MK 3.10.4pañcāśadyojanavistārastadardhotsedhaḥ sakrośaṣaḍyojanāvagāho rajatādrirvijayārdho'nva- rthaḥ | TARV-MK 3.10.5himavato'dūrabhavaḥ so'sminnastīti vā haimavataḥ | TARV-MK 3.10.6kṣudrahimavanmahāhimavatormadhye | TARV-MK 3.10.7tanmadhye śabdavān vṛttavedāḍhyaḥ | TARV-MK 3.10.8harivarṇamanuṣyayogāddharivarṣaḥ | TARV-MK 3.10.9niṣadhamahāhimavatorantarāle | TARV-MK 3.10.10tanmadhye vikṛtavān vṛttavedāḍhyaḥ | TARV-MK 3.10.11videhayogājjanapade videhavyapadeśaḥ | TARV-MK 3.10.12niṣadhanīlavatorantarāle tatsanniveśaḥ | TARV-MK 3.10.13sa caturvidhaḥ pūrvavidehādibhedāt | TARV-MK 3.10.14ramaṇīyadeśayogādramyakābhidhānam | TARV-MK 3.10.15nīlarukmiṇorantarāle tatsanniveśaḥ | TARV-MK 3.10.16tanmadhye gandhavānvṛttavedāḍhyaḥ | TARV-MK 3.10.17hiraṇyavato'dūrabhavatvāddhairaṇyavatavyapadeśaḥ | TARV-MK 3.10.18rukmiśikhariṇorantarāle tadvistāraḥ | TARV-MK 3.10.19tanmadhye mālyavān vṛttavedāḍhyaḥ | TARV-MK 3.10.20airāvatakṣatriyayogādairāvatābhidhānam | TARV-MK 3.10.21śikharisamudratrayāntare tadupanyāsaḥ | TARV-MK 3.10.22tanmadhye pūrvavadvijayārdhaḥ | TA-MK 3.11 tadvibhājinaḥ pūrvāparāyatā himavanmahāhimavanniṣadhanīlarukmiśikhariṇo varṣadharaparvatāḥ || TARV-MK 3.11.1himābhisaṃbandhāddhimavadvyapadeśaḥ | TARV-MK 3.11.2bharatahaimavatayoḥ sīmani sthitaḥ | TARV-MK 3.11.3mahāhimavati coktam | TARV-MK 3.11.4haimavataharivarṣayorvibhāgakaraḥ | TARV-MK 3.11.5niṣīdhanti tasminniti niṣadhaḥ | TARV-MK 3.11.6harividehayormaryādāhetuḥ | TARV-MK 3.11.7nīlavarṇayogānnīlavyapadeśaḥ | TARV-MK 3.11.8videharamyakaviniveśavibhāgī | TARV-MK 3.11.9rukmasadbhāvādrukmītyabhidhānam | TARV-MK 3.11.10ramyakahairaṇyavatavivekakaraḥ | TARV-MK 3.11.11śikharasadbhāvācchikharīti saṃjñā | TARV-MK 3.11.12hairaṇyavatairāvatasetubandhaḥ sa giriḥ | TA-MK 3.12 hemārjunatapanīyavaiḍūryarajatahemamayāḥ || TA-MK 3.13 maṇivicitrapārśvā upari mūle ca tulyavistārāḥ || TARV-MK 3.13.1aniṣṭasaṃsthānanivṛttyarthamuparyādivacanam | TA-MK 3.14 padmamahāpadmatigiñchakesarimahāpuṇḍarīkapuṇḍarīkā hradāsteṣāmupari || TARV-MK 3.14.1padmādibhiḥ sahacaraṇāddhradeṣu padmādivyapadeśaḥ | TA-MK 3.15 prathamo yojanasahasrāyāmastadardhaviṣkambho hradaḥ || TA-MK 3.16 daśayojanāvagāhaḥ || TA-MK 3.17 tanmadhye yojanaṃ puṣkaram || TA-MK 3.18 taddviguṇadviguṇā hradāḥ puṣkarāṇi ca || TARV-MK 3.18.1dviguṇadviguṇā iti dvitvaṃ vyāptyartham | TARV-MK 3.18.2dvitvāttayorbahuvacanābhāva iti cet; na; vivakṣitāparijñānāt | TARV-MK 3.18.3bahuvacananirdeśāttadgrahaṇam | TARV-MK 3.18.4vyākhyānato vakṣyamāṇasaṃbandhāccāniṣṭanivṛttiḥ | “vyākhyānato viśeṣapratipattirna hi sandehādalakṣaṇam”TA-MK 3.19 tannivāsinyo devyaḥ śrīhrīdhṛtikīrtibuddhilakṣmyaḥ palyopamāsthitayaḥ sasāmānikapariṣatkāḥ || TARV-MK 3.19.1dhyādīnāmitaretarayoge dvandvaḥ | TARV-MK 3.19.2sthitiviśeṣanirjñānārthaṃ palyopamavacanam | TARV-MK 3.19.3parivāranirjñānārthaṃ sāmānikapariṣatkavacanam | TA-MK 3.20 gaṅgāsindhūrohidrohitāsyāhariddharikāntāsītāsītodānārīnarakāntāsuvarṇa- kūlārūpyakūlāraktāraktodāḥ saritastanmadhyagāḥ || TA-MK 3.21 dvayordvayoḥ pūrvāḥ pūrvagāḥ || TARV-MK 3.21.1dvayordvayorekakṣetraṃ viṣayaḥ ityabhisaṃbandhādekatra sarvāsāṃ prasaṅganivṛttiḥ | TARV-MK 3.21.2pūrvāḥ pūrvagā itivacanaṃ digviśeṣapratipattyartham | TA-MK 3.22 śeṣāstvaparagāḥ || TARV-MK 3.22.1tatra padmahradaprabhavā pūrvatoraṇadvāranirgatā gaṅgā | TARV-MK 3.22.2aparatoraṇadvārādvinirgatā sindhūḥ | TARV-MK 3.22.3udīcyatoraṇadvāranirgatā rohitāsyā | TARV-MK 3.22.4mahāpadmahradaprabhavā'pācyatoraṇadvāranirgatā rohit | TARV-MK 3.22.5udīcyatoraṇadvāranirgatā harikāntā | TARV-MK 3.22.6tigiñchahradaprabhavā dakṣiṇadvāranirgatā harit | TARV-MK 3.22.7udīcyatoraṇadvāravinirgatā sītodā | TARV-MK 3.22.8kesarihradaprabhavā'pācyadvāranirgatā sītā | TARV-MK 3.22.9udīcyatoraṇadvāranirgatā narakāntā | TARV-MK 3.22.10mahāpuṇḍarīkahradaprabhavā dakṣiṇatoraṇadvāranirgatā nārī | TARV-MK 3.22.11udīcyadvāranirgatā rūpyakūlā | TARV-MK 3.22.12puṇḍarīkahradaprabhavāpācyatoraṇadvāranirgatā suvarṇakūlā | TARV-MK 3.22.13pūrvatoraṇadvāranirgatā raktā | TARV-MK 3.22.14pratīcyadvāranirgatā raktodā | TA-MK 3.23 caturdaśanadīsahasraparivṛtā gaṅgāsindhvādayo nadyaḥ || TARV-MK 3.23.1gaṅgāsindhvādyagrahaṇaṃ prakaraṇāditi cet; na; anantaragrahaṇaprasaṅgāt | TARV-MK 3.23.2gaṅgādigrahaṇamiti cet; na; pūrvagāgrahaṇaprasaṅgāt | TARV-MK 3.23.3nadīgrahaṇāt siddhiriti cet; na; dviguṇābhisaṃbandhārthatvāt | TA-MK 3.24 bharataḥ ṣaḍviṃśapañcayojanaśatavistāraḥ ṣaṭcaikānnaviṃśati- bhāgā yojanasya || TA-MK 3.25 taddviguṇādviguṇavistārā varṣadharavarṣā videhāntāḥ || TARV-MK 3.25.1varṣadharaśabdasya pūrvanipāta ānupūrvyapratipattyarthaḥ | TARV-MK 3.25.2videhāntavacanaṃ maryādārtham | TA-MK 3.26 uttarā dakṣiṇatulyāḥ || TA-MK 3.27 bharatairāvatayorvṛddhihrāsau ṣaṭsamayāmyāmutsarpiṇyavasarpiṇībhyām || TARV-MK 3.27.1tātsthyāttācchabdyasiddhirbharatairāvatayorvṛddhihrāsayogaḥ | TARV-MK 3.27.2adhikaraṇanirdeśo vā | TARV-MK 3.27.3anubhavāyuḥpramāṇādikṛtau vṛddhihrāsau | TARV-MK 3.27.4anubhavādibhiravasarpaṇaśīlā avasarpiṇī | TARV-MK 3.27.5tadviparītotsarpiṇī | TA-MK 3.28 tābhyāmaparā bhūmayo'vasthitāḥ || TA-MK 3.29 ekadvitripalyopamasthitayo haimavatakahārivarṣakadaivakuravakāḥ || TARV-MK 3.29.1haimavatādibhyo bhavārthe vuñ manuṣyapratipattyarthaḥ | TARV-MK 3.29.2ekādīnāṃ haimavatakādibhiryathāsaṃkhyaṃ saṃbandhaḥ | TA-MK 3.30 tathottarāḥ || TA-MK 3.31 videheṣu saṃkhyeyakālāḥ || TA-MK 3.32 bharatasya viṣkambho jambūdvīpasya navatiśatabhāgaḥ || TARV-MK 3.32.1punarbharataviṣkambhavacanaṃ prakārāntarapratipattyartham | TARV-MK 3.32.2uttarābhisambandhārthaṃ vā | TARV-MK 3.32.3talamūlayordaśayojanasahasravistāro lavaṇodaḥ | TARV-MK 3.32.4tanmadhye dikṣu mahāpātālāni yojanaśatasahasrāvagāhāni | TARV-MK 3.32.5vidikṣu kṣudrapātāni daśayojanasahasrāvagāhāni | TARV-MK 3.32.6tadantareṣu kṣudrapātālānāṃ yojanasahasrāvagāhānāṃ sahasram | TARV-MK 3.32.7dikṣu velandharanāgādhipatinagarāṇi catvāri | TARV-MK 3.32.8dvādaśayojanasahasrāyāmaviṣkambho gautamadvīpaśca | TA-MK 3.33 dvirdhātakīṣaṇḍe || TARV-MK 3.33.1dravyābhyāvṛttau sujabhāva iti cet; na; kriyādhyāhārād dvistāvāniti yathā | TARV-MK 3.33.2ṣaṭṣaṣṭiśatāni caturdaśāni yojanānāṃ dhātakīṣaṇḍabharatābhyantaraviṣkambhaḥ ekānnatriṃ — śacca bhāgaśatam | TARV-MK 3.33.3saikāśītipañcaśatādhikadvādaśasahasrāṇi madhyaviṣkambhaḥ ṣaṭtriṃśacca bhāgāḥ | TARV-MK 3.33.4saptacatvāriśatpañcaśatāṣṭādaśasahasrāṇi bāhyaviṣkambhaḥ pañcapañcāśañca bhāgaśa- tam | TARV-MK 3.33.5varṣādvarṣaścaturguṇavistāra ā videhāt | TARV-MK 3.33.6bharatairāvatavibhājināviṣvākāragirī | TA-MK 3.34 puṣkarārdhe ca || TARV-MK 3.34.1saṃkhyābhyāvṛttyanuvartanārthaścaśabdaḥ | TARV-MK 3.34.2ekānnāśītyuttarapañcaśatādhikaikacatvāriṃśadyojanasahasrāṇi bharatābhyantaraviṣkambhaḥ satri- saptatibhāgaśataṃ ca | TARV-MK 3.34.3dvādaśapañcaśatottaratripañcāśadyojanasahasrāṇi madhyaviṣkambho navanavatyadhikaṃ ca bhāga- śatam | TARV-MK 3.34.4dvācatvāriṃśaccatuḥśatottarapañcaṣaṣṭisahasrāṇi bāhyaviṣkambhastrayodaśa ca bhāgāḥ | TARV-MK 3.34.5varṣādvarṣaścaturguṇavistāra āvidehāt | TARV-MK 3.34.6mānuṣottaraśailena vibhaktārdhatvāt puṣkarārdhasaṃjñā | TA-MK 3.35 prāṅmānuṣottarānmanuṣyāḥ || TA-MK 3.36 āryā mlecchāśca || TARV-MK 3.36.1āryā dvividhā ṛddhiprāptetaravikalpāt | TARV-MK 3.36.2anṛddhiprāptāryāḥ pañcavidhāḥ kṣetrajātikarmacāritradarśanabhedāt | TARV-MK 3.36.3ṛddhiprāptāryā aṣṭavidhāḥ — buddhi-kriyā-vikriyā-tapaḥ-bala-auṣadha-rasa-kṣetrabhedāt | TARV-MK 3.36.4mlecchā dvividhā antaradvīpajāḥ karmabhūmijāśceti | TA-MK 3.37 bharatairāvatavidehāḥ karmabhūmayo'nyatra devakurūttarakurubhyaḥ || TARV-MK 3.37.1karmabhūmaya iti viśeṣaṇānupapattiḥ sarvatra karmaṇo vyāpārāt | TARV-MK 3.37.2na vā; prakṛṣṭaśubhāśubhakarmopārjananirjarādhiṣṭhānopapatteḥ | TARV-MK 3.37.3ṣaṭkarmadarśanācca | TARV-MK 3.37.4anyatraśabdaḥ parivarjanārthaḥ | TA-MK 3.38 nṛsthitī parāvare tripalyopamāntarmuhūrte || TARV-MK 3.38.1yathāsaṃkhyamabhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 3.38.2pramāṇaṃ dvividhaṃ laukikalokottarabhedāt | TARV-MK 3.38.3laukikaṃ ṣoḍhā mānonmānāvamānagaṇanāpratimānatatpramāṇabhedāt | TARV-MK 3.38.4lokottaraṃ caturdhā dravyakṣetrakālabhāvabhedāt | TARV-MK 3.38.5tatra dravyapramāṇaṃ dvedhā saṃkhyopamābhedāt | TARV-MK 3.38.6upamāpramāṇamaṣṭavidhaṃ palyasāgarasūcīprataraghanāṅgulajagacchreṇīlokaprataralokabhedāt | TARV-MK 3.38.7palyaṃ trividhaṃ vyavahāroddhārāddhāvikalpādanvarthāt | TA-MK 3.39 tiryagyonijānāṃ ca || TARV-MK 3.39.1tiryaṅnāmakarmodayāpāditaṃ janma tiryagyoniḥ | TARV-MK 3.39.2tiryañcaḥ trividhāḥ ekendriyavikalendriyapañcendriyabhedāt | TARV-MK 3.39.3dvādaśadvāviṃśatidaśasaptatrivarṣasahasrāṇi ekendriyāṇāmutkṛṣṭā sthitiryathāsaṃbhavaṃ trīṇi rātrindivāni ca | TARV-MK 3.39.4vikalendriyāṇāṃ dvādaśavarṣā ekānnapañcāśadrātrindivāni ṣaṇmāsāśca | TARV-MK 3.39.5pañcendriyāṇāṃ pūrvakoṭinavapūrvāṅgāni dvicatvāriṃśaddvāsaptativarṣasahasrāṇi tripalyopamā ca | TARV-MK 3.39.6pṛthagyogakaraṇaṃ yathāsaṃkhyanivṛttyartham | TARV-MK 210,11TARV-MK 210,12TARV-MK 210,13TARV-MK 210,14TARV-MK 210,15TARV-MK 210,16TA-MK 4.1 devāścaturṇikāyāḥ || TARV-MK 4.1.1devagatināmakarmodaye sati dyutyādyarthāvarodhād devāḥ | TARV-MK 4.1.2bahutvanirdeśo'ntargatabhedapratipattyarthaḥ | TARV-MK 4.1.3svadharmaviśeṣāpāditasāmarthyāt nicīyanta iti nikāyāḥ | TA-MK 4.2 āditastriṣu pītāntaleśyāḥ || TARV-MK 4.2.1ādita iti vacanaṃ viparyāsanivṛttyartham | TARV-MK 4.2.2dvyekanivṛttyarthaṃ trigrahaṇam | TARV-MK 4.2.3leśyāvadhāraṇārthaṃ pītāntavacanam | TA-MK 4.3 daśāṣṭapañca dvādaśavikalpāḥ kalpopapannaparyantāḥ || TARV-MK 4.3.1caturṇāṃ daśādibhiryathāsaṃkhyamabhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 4.3.2kalpopapannaparyantavacanaṃ graiveyakādivyudāsārtham | TARV-MK 4.3.3indrādivikalpanādhikaraṇatvātkalpā rūḍhivaśāt | TA-MK 4.4 indrasāmānikatrāyastriṃśapāriṣadātmarakṣalokapālānīkaprakīrṇa- kābhiyogyakilviṣikāścaikaśaḥ || TARV-MK 4.4.1paramaiśvaryādindravyapadeśaḥ | TARV-MK 4.4.2tatsthānārhatvāt sāmānikāḥ | TARV-MK 4.4.3mantripurohitasthānīyāstrāyastriṃśāḥ | TARV-MK 4.4.4vayasyapīṭhamardasadṛśāḥ pāriṣadāḥ | TARV-MK 4.4.5ātmarakṣāḥ śirorakṣopamāḥ | TARV-MK 4.4.6ārakṣikārthacarasamā lokapālāḥ | TARV-MK 4.4.7daṇḍasthānīyānyanīkāni | TARV-MK 4.4.8prakīrṇakāḥ paurajanapadakalpāḥ | TARV-MK 4.4.9ābhiyogyā dāsasamānāḥ | TARV-MK 4.4.10antyavāsisthānīyāḥ kilviṣikāḥ | TARV-MK 4.4.11ekaśa iti vīpsārthe śas | TA-MK 4.5 trāyastriṃśalokapālavarjyā vyantarajyotiṣkāḥ || TA-MK 4.6 pūrvayordvīndrāḥ || TARV-MK 4.6.1pūrvayoriti vacanaṃ prathamadvitīyanikāyapratipattyartham | TARV-MK 4.6.2samūhasamūhinoḥ kathañcidarthāntaratvopapatterbhedavivakṣā | TARV-MK 4.6.3dvīndrā ityantarnītavīpsārtho nirdeśaḥ | TA-MK 4.7 kāyapravīcārā ā aiśānāt || TARV-MK 4.7.1maithunopasevanaṃ pravīcāraḥ | TARV-MK 4.7.2āṅgrahaṇamabhividhyartham | TARV-MK 4.7.3asaṃhitānirdeśo'sandehārthaḥ | TA-MK 4.8 śeṣāḥ sparśarūpaśabdamanaḥpravīcārāḥ || TARV-MK 4.8.1uktāvaśiṣṭasaṃgrahārthaṃ śeṣagrahaṇam | TARV-MK 4.8.2viṣayavivekāparijñānādanirdeśaḥ | TARV-MK 4.8.3dvayordvayoriti vacanātsiddhiriti cet; na; ārṣavirodhāt | TARV-MK 4.8.4indrāpekṣayeti cet; na; ānatādiṣu doṣāt | TARV-MK 4.8.5na vā punaḥpravīcāragrahaṇādiṣṭārthagateḥ | TA-MK 4.9 pare'pravīcārāḥ || TARV-MK 4.9.1paravacanaṃ kalpātītasarvadevasaṃgrahārtham | TARV-MK 4.9.2apravīcāragrahaṇaṃ prakṛṣṭasukhapratipattyartham | TA-MK 4.10 bhavanavāsino'suranāgavidyutsuparṇāgnivātastanitodadhidvīpadikkumārāḥ || TARV-MK 4.10.1bhavaneṣu vasanaśīlā bhavanavāsinaḥ | TARV-MK 4.10.2asurādayastadvikalpāḥ | TARV-MK 4.10.3sarve nāmakarmahetukāḥ | TARV-MK 4.10.4asyanti devaiḥ sahāsurā iti cet; na; avarṇavādāt | TARV-MK 4.10.5mahāprabhāvatvāt | TARV-MK 4.10.6vairakāraṇābhāvāt | TARV-MK 4.10.7kaumāravayoviśeṣavikriyādiyogātkumārāḥ | TARV-MK 4.10.8pratyekamabhisambandhaḥ | TA-MK 4.11 vyantarāḥ kinnarakimpuruṣamahoragagandharvayakṣarākṣasabhūtapiśācāḥ || TARV-MK 4.11.1vividhadeśāntaranivāsitvād vyantarāḥ | TARV-MK 4.11.2kinnarādayastadvikalpāḥ | TARV-MK 4.11.3nāmakarmodayaviśeṣatastadviśeṣasaṃjñāḥ | TARV-MK 4.11.4kriyānimittā eveti cet; na; uktatvāt | TA-MK 4.12 jyotiṣkāḥ sūryācandramasau grahanakṣatraprakīrṇakatārakāśca || TARV-MK 4.12.1dyotanasvabhāvatvājjyotiṣkāḥ | TARV-MK 4.12.2jyotiḥśabdātsvārthe ke niṣpattiḥ | TARV-MK 4.12.3prakṛtiliṅgānuvṛttiprasaṅga iti cet; na; ativṛttidarśanāt | TARV-MK 4.12.4tadviśeṣāḥ sūryādayaḥ | TARV-MK 4.12.5pūrvavattannirvṛttiḥ | TARV-MK 4.12.6sūryācandramasāvityānaṅ devatādvandve | TARV-MK 4.12.7sarvatra prasaṅga iti cet; na; punardvandvagrahaṇādiṣṭe vṛttiḥ | TARV-MK 4.12.8pṛthaggrahaṇaṃ prādhānyakhyāpanārtham | TARV-MK 4.12.9sūryasyādau grahaṇam alpāctaratvāt abhyarhitatvācca | TARV-MK 4.12.10grahādiṣu ca | TA-MK 4.13 merupradakṣiṇā nityagatayo nṛloke || TARV-MK 4.13.1merupradakṣiṇavacanaṃ gatyantaranivṛttyartham | TARV-MK 4.13.2gateḥ kṣaṇe kṣaṇe'nyatvāt nityatvābhāva iti cet; na; ābhīkṣṇyasya vivakṣitatvāt | TARV-MK 4.13.3anekāntācca | TARV-MK 4.13.4nṛlokagrahaṇaṃ viṣayārtham | TARV-MK 4.13.5gatikāraṇābhāvādayuktiriti cet; na; gatiratābhiyogyadevavahanāt | TARV-MK 4.13.6karmaphalavicitrabhāvācca | TA-MK 4.14 tatkṛtaḥ kālavibhāgaḥ || TARV-MK 4.14.1gatimajjyotiḥpratinirdeśārthaṃtadvacanam | TARV-MK 4.14.2jyotiḥparivartanalabhyo hi kālaparicchedaḥ | TARV-MK 4.14.3kriyāyāṃ kāla iti gauṇavyavahāradarśanāt mukhyasiddhiḥ | TARV-MK 4.14.4ata eva na kalāsamūha eva kālaḥ | TARV-MK 4.14.5pradeśapracayābhāvādastikāyeṣvanupadeśaḥ | TA-MK 4.15 bahiravasthitāḥ || TARV-MK 4.15.1nṛloke nityagativacanādanyatrāvasthānasiddhiriti cet; na; ubhayāsiddheḥ | TA-MK 4.16 vaimānikāḥ || TARV-MK 4.16.1vaimānikagrahaṇamadhikārārtham | TA-MK 4.17 kalpopapannāḥ kalpātītāśca || TARV-MK 4.17.1graiveyakādiṣu navādikalpanāsaṃbhavāt kalpatvaprasaṅga iti cet; na; uktatvāt | TA-MK 4.18 uparyupari || TARV-MK 4.18.1uparyuparivacanamatiryagasamasthitipratipattyartham | TARV-MK 4.18.2devā iti cet; na; aniṣṭatvāt | TARV-MK 4.18.3vimānāni iti cet; na; śreṇiprakīrṇakānāṃ tiryagavasthānāt | TARV-MK 4.18.4kalpā iti cedadoṣaḥ | TARV-MK 4.18.5upasarjanatvādanabhisaṃbandha iti cet; na; dṛṣṭatvāt | TA-MK 4.19 saudharmaiśānasānatkumāramāhendrabrahmabrahmottaralāntavakāpiṣṭhaśukramahāśukra- śatārasahasrāreṣvānataprāṇatayorāraṇā'cyutayornavasu graiveyakeṣu vijaya- vaijayantajayantā'parājiteṣu sarvārthasiddhau ca || TARV-MK 4.19.1cāturarthikenā'ṇā svabhāvato vā kalpābhidhānam | TARV-MK 4.19.2svabhāvataḥ sāhacaryādvā indrābhidhānam | TARV-MK 4.19.3sarvārthasiddhasya pṛthaggrahaṇaṃ sthityādiviśeṣapratipattyartham | TARV-MK 4.19.4graiveyakādīnāṃ pṛthaggrahaṇaṃ kalpātītatvanirjñāpanārtham | TARV-MK 4.19.5navaśabdasya vṛttyakaraṇaṃ anudiśasūcanārtham | TARV-MK 4.19.6uparyuparītyanena dvayordvayorabhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 4.19.7pratyekamindrasaṃbandho madhye pratidvayam | TARV-MK 4.19.8tathā cottarayoḥ pṛthagvacanamarthavat | TA-MK 4.20 sthitiprabhāvasukhadyutileśyāviśuddhīndriyāvadhiviṣayato'dhikāḥ || TARV-MK 4.20.1svopāttāyuṣa udayāt sthānaṃ sthitiḥ | TARV-MK 4.20.2śāpānugrahalakṣaṇaḥ prabhāvaḥ | TARV-MK 4.20.3sadvedyodaye sati iṣṭaviṣayānubhavanaṃ sukham | TARV-MK 4.20.4śarīravasanābharaṇādidīptirdyutiḥ | TARV-MK 4.20.5leśyāśabda uktārthaḥ | TARV-MK 4.20.6indriyāvadhibhyāṃ viṣayābhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 4.20.7itarathā hi tadādhikyaprasaṅgaḥ | TARV-MK 4.20.8sthitigrahaṇamādau tatpūrvakatvāditareṣām | TARV-MK 4.20.9tebhyastairvā'dhikā iti tasiḥ | TA-MK 4.21 gatiśarīraparigrahābhimānato hīnāḥ || TARV-MK 4.21.1deśāntaraprāptiheturgatiḥ | TARV-MK 4.21.2śarīramuktalakṣaṇam | “audārikavaikriyikā''hārakataijasakārmaṇāni śarīrāṇi”TARV-MK 4.21.3lobhakaṣāyodayānmūrcchā parigrahaḥ | TARV-MK 4.21.4mānakaṣāyodayāpādito'bhimānaḥ | TARV-MK 4.21.5gatigrahaṇamādau lakṣaṇadvayayogāt | TARV-MK 4.21.6tataḥ śarīragrahaṇaṃ tasmin sati parigrahopapatteḥ | TARV-MK 4.21.7tadvattve'pi kevalinaḥ parigrahecchābhāva iti cet; na; devādhikārāt | TARV-MK 4.21.8tanmūlatvāttadanantaramabhimānagrahaṇam | TARV-MK 4.21.9pratanukaṣāyatvālpasaṃkleśāvadhiviśuddhitattvāvalokanasaṃvegapariṇāmānām uttarottarādhikyād abhimānahāniḥ | TARV-MK 4.21.10viśuddhapariṇāmaprakarṣanimittatvācca uparyuparyupapatteḥ | TA-MK 4.22 pītapadmaśuklaleśyā dvitriśeṣeṣu || TARV-MK 4.22.1pṛthagleśyābhidhānaṃ laghvartham | TARV-MK 4.22.2saudharmaiśānīyāḥ pītaleśyāḥ | TARV-MK 4.22.3sānatkumāramāhendrīyā devāḥ pītapadmaleśyāḥ | TARV-MK 4.22.4brahmalokabrahmottaralāntavakāpiṣṭheṣu padmaleśyāḥ | TARV-MK 4.22.5śukramahāśukraśatārasaṃhasrāreṣu padmaśuklaleśyāḥ | TARV-MK 4.22.6ānatādiṣu śuklaleśyāḥ | TARV-MK 4.22.7śuddhamiśraleśyāvikalpānupapattiḥ sūtre'nabhidhānāditi cet; na; miśrayoranyataragrahaṇāt yathā loke | TARV-MK 4.22.8dvitriśeṣagrahaṇādagrahaṇamiti cet; na; icchātaḥ saṃbandhopapatteḥ | TARV-MK 4.22.9pāṭhāntarāśrayādvā | TARV-MK 4.22.10nirdeśavarṇapariṇāmasaṃkramakarmalakṣaṇagatisvāmitvasādhanasaṃkhyākṣetrasparśanakālāntarabhāvālpa- bahutvaiśca sādhyā leśyāḥ | TA-MK 4.23 prāggraiveyakebhyaḥ kalpāḥ || TARV-MK 4.23.1saudharmādyanantaraṃ kalpābhidhāne vyavadhānaprasaṅgaḥ | TARV-MK 4.23.2kalpātītasiddhiḥ pariśeṣāt | TARV-MK 4.23.3bhavanavāsyādyatiprasaṅga iti cet; na; uparyuparītyabhisambandhāt | TARV-MK 4.23.4caturṇikāyopadeśānupapattiḥ ṣaṭsaptasambhavāditi cet; na; tatraivāntarbhāvāt laukāntika- vat | TA-MK 4.24 brahmalokālayā laukāntikāḥ || TARV-MK 4.24.1etya tasmiṃllīyanta ityālayaḥ | TARV-MK 4.24.2sarvabrahmalokadevānāṃ laukāntikatvaprasaṅga iti cet; na; lokāntopaśleṣāt | TA-MK 4.25 sārasvatādityavahnyaruṇagardatoyatuṣitāvyābādhāriṣṭāśca || TARV-MK 4.25.1pūrvottarādiṣu dikṣu yathākramaṃ sārasvatādayaḥ | TARV-MK 4.25.2caśabdasamuccitāḥ tadantarālavartinaḥ | TARV-MK 4.25.3agnyābhasūryābhacandrābhasatyābhaśreyaskarakṣemaṅkaravṛṣabheṣṭakāmacaranirmāṇarajodigantara- kṣetātmarakṣitasarvarakṣitamarudvasvaśvaviśvākhyāḥ | TA-MK 4.26 vijayādiṣu dvicaramāḥ || TARV-MK 4.26.1vijayādiṣu iti ādiśabdaḥ prakārārthaḥ | TARV-MK 4.26.2dvicaramatvaṃ manuṣyadehadva yāpekṣam | TARV-MK 4.26.3manuṣyadehasya caramatvaṃ tenaiva muktipariṇāmopapatteḥ | TARV-MK 4.26.4ekasya caramatvamiti cet; na; aupacārikatvāt | TARV-MK 4.26.5ārṣavirodha iti cet; na; praśnaviśeṣāpekṣatvāt | TA-MK 4.27 aupapādikamanuṣyebhyaḥ śeṣāstiryagyonayaḥ || TARV-MK 4.27.1uktebhya aupapādikamanuṣyebhyo'nye śeṣāḥ | TARV-MK 4.27.2siddhaprasaṅga iti cet; na; sāṃsārikaprakaraṇāt | TARV-MK 4.27.3tirobhāvāt tairyagyoniḥ | TARV-MK 4.27.4devādivattadādhāranirdeśa iti cet; na; sarvalokavyāpitvāt | TARV-MK 4.27.5sūkṣmabādarabhedāt | TARV-MK 4.27.6dvitīye'dhyāye tannirdeśa iti cet; na; kṛtsnalokabhāvāt | TARV-MK 4.27.7śeṣasaṃpratipatteśca | TA-MK 4.28 sthitirasuranāgasuparṇadvīpaśeṣāṇāṃ sāgaropamatripalyopamārdhahīnamitā || TARV-MK 4.28.1asurādīnāṃ sāgaropamādibhirabhisaṃbaṃdho yathākramam | TA-MK 4.29 saudharmaiśānayoḥ sāgaropame'dhike || TARV-MK 4.29.1dvivacananirdeśād dvitvagatiḥ | TARV-MK 4.29.2adhike ityadhikāra ā sahasrārāt | TA-MK 4.30 sānatkumāramāhendrayoḥ sapta || TARV-MK 4.30.1adhikārāt sāgarādhikasaṃpratyayaḥ | TA-MK 4.31 trisaptanavaikādaśatrayodaśapañcadaśabhiradhikāni tu || TARV-MK 4.31.1saptagrahaṇasya tryādibhirabhisaṃbandhaḥ dvayordvayoḥ | TARV-MK 4.31.2tuśabdo viśeṣaṇārthaḥ | TA-MK 4.32 āraṇācyutādūrdhvamekaikena navasu graiveyakeṣu vijayādiṣu sarvārthasiddhe ca || TARV-MK 4.32.1adhikārādadhikasaṃbandhaḥ | TARV-MK 4.32.2graiveyakebhyo vijayādīnāṃ pṛthaggrahaṇamanudiśasaṃgrahārtham | TARV-MK 4.32.3pratyekamekaikavṛddhyabhisaṃbandhārthaṃ navagrahaṇam | TARV-MK 4.32.4sarvārthasiddhasya pṛthaggrahaṇaṃ vikalpanivṛttyartham | TA-MK 4.33 aparā palyopamamadhikam || TARV-MK 4.33.1pāriśeṣyātsaudharmaiśānayoraparā sthitiḥ | TA-MK 4.34 parataḥ parataḥ pūrvā pūrvānantarā || TARV-MK 4.34.1adhikagrahaṇānuvṛtteḥ sātirekasaṃpratyayaḥ | TARV-MK 4.34.2ā vijayādibhyo'dhikāraḥ | TARV-MK 4.34.3anantaretyavacanaṃ pūrvokteriti cet; na; vyavahite pūrvaśabdaprayogāt | TA-MK 4.35 nārakāṇāṃ ca dvitīyādiṣu || TARV-MK 4.35.1caśabdaḥ prakṛtasamuccayārthaḥ | TA-MK 4.36 daśavarṣasahasrāṇi prathamāyām || TA-MK 4.37 bhavaneṣu ca || TA-MK 4.38 vyantarāṇāṃ ca || TARV-MK 4.38.1parā vyantarāṇāṃ prāgabhidhātavyeti cet; na; lāghavārthatvāt | TA-MK 4.39 parā palyopamamadhikam || TARV-MK 4.39.1sthityabhisaṃbandhāt strīliṅganirdeśaḥ | TA-MK 4.40 jyotiṣkāṇāṃ ca || TA-MK 4.41 tadaṣṭabhāgo'parā || TARV-MK 4.41.1candrāṇāṃ varṣaśatasahasrādhikam | TARV-MK 4.41.2sūryāṇāṃ varṣasahasrādhikam | TARV-MK 4.41.3śukrāṇāṃ śatādhikam | TARV-MK 4.41.4bṛhaspatīnāṃ pūrṇam | TARV-MK 4.41.5śeṣāṇāmardham | TARV-MK 4.41.6nakṣatrāṇāṃ ca | TARV-MK 4.41.7tārakāṇāṃ caturbhāgaḥ | TARV-MK 4.41.8tadaṣṭabhāgo jaghanyobhayeṣām | TARV-MK 4.41.9śeṣāṇāṃ caturbhāgaḥ | TA-MK 4.42 laukāntikānāmaṣṭau sāgaropamāṇi sarveṣām || TARV-MK 4.42.1aṣṭasāgaropamasthitayo laukāntikāḥ | TARV-MK 4.42.2vyākhyāto jīvaḥ | TARV-MK 4.42.3sa ca eko'nekātmakaḥ | TARV-MK 4.42.4abhāvavilakṣaṇatvāt | TARV-MK 4.42.5anekavāgvijñānaviṣayatvāt | TARV-MK 4.42.6anekaśaktipracitatvāt | TARV-MK 4.42.7vastvantarasambandhāvirbhūtānekasambandhirūpatvāt | TARV-MK 4.42.8anyāpekṣābhivyaṅgyā'nekarūpotkarṣāpakarṣapariṇataguṇasambandhitvāt | TARV-MK 4.42.9atītānāgatavartamānakālasaṃbandhitvāt | TARV-MK 4.42.10utpādavyayadhrauvyayuktatvāt | TARV-MK 4.42.11anvayavyatirekātmakatvācca | TARV-MK 4.42.12tasya śabdenābhidhānaṃ kramayaugapadyābhyām | TARV-MK 4.42.13te ca kālādibhirbhedābhedārpaṇāt || TARV-MK 4.42.14ekaguṇamukhenā'śeṣavasturūpasaṃgrahāt sakalādeśaḥ | TARV-MK 4.42.15tatrā''deśavaśāt saptabhaṅgī pratipadam | TARV-MK 4.42.16niraṃśasyāpi guṇabhedādaṃśakalpanā vikalādeśaḥ | TARV-MK 4.42.17tatrāpi tathā saptabhaṅgī | TARV-MK 4.42.18virodhābhāvastallakṣaṇābhāvāt | TA-MK 5.1 ajīvakāyā dharmādharmākāśapudgalāḥ || TARV-MK 5.1.1ajīvakāyā iti samānādhikaraṇā vṛttiḥ | TARV-MK 5.1.2bhinnādhikaraṇatve hi arthāntarabhāvaprasaṅgaḥ | TARV-MK 5.1.3dṛṣṭatvāt suvarṇāṅgulīyakavaditi cet; na; tatrānyaviśeṣanivṛttyarthatvāt | TARV-MK 5.1.4astu vā'virodhāt | TARV-MK 5.1.5kathañcidbhedopapatteḥ | TARV-MK 5.1.6ajīva ityabhāvamātraprasaṅga iti cet; na; bhāvāntarapratipatteranaśvavat | TARV-MK 5.1.7abhyantarīkṛtevārthaḥ kāyaśabdaḥ | TARV-MK 5.1.8tadgrahaṇaṃ pradeśāvayavabahutvajñāpanārtham | TARV-MK 5.1.9na, asaṃkhyeyāḥ pradeśāḥ dharmādharmaikajīvānāmiti śāstrapravṛtteḥ | TARV-MK 5.1.10pradeśasaṃkhyāvadhāraṇārthamiti cet; na; ato'pyaniścayāt | TARV-MK 5.1.11“lokākāśe'vagāhaḥ” ityādi vacanāt tanniścayaḥ | TARV-MK 5.1.12apradeśaikadravyatvaprasaṅga iti cet; na; uktatvāt | TARV-MK 5.1.13ārṣānuvādārthamiti cet; na; tadavasthatvāt | TARV-MK 5.1.14svabhāvāparityāgārthamiti cet; na; nityāvasthitavacanāt siddheḥ | TARV-MK 5.1.15tatsiddhāvasaṃkhyeyapradeśāvadhāraṇasiddheḥ | TARV-MK 5.1.16addhāpradeśapratiṣedhārthaṃ ca | TARV-MK 5.1.17dharmādayaḥ saṃjñāḥ sāmāyikyaḥ | TARV-MK 5.1.18kriyānimittā vā | TARV-MK 5.1.19svayaṃ kriyāpariṇāmināṃ sācivyadhānāddharmaḥ | TARV-MK 5.1.20tadviparīto'dharmaḥ | TARV-MK 5.1.21ākāśante'smin dravyāṇi svayaṃ cākāśata ityākāśam | TARV-MK 5.1.22avakāśadānādvā | TARV-MK 5.1.23alokākāśasyāvakāśadānābhāvāttadabhāva iti cet; na; tatsāmarthyā'virahāt | TARV-MK 5.1.24pūraṇagalanānvarthasaṃjñatvāt pudgalāḥ | TARV-MK 5.1.25paramāṇuṣu tadabhāvāt pudgalatvābhāva iti cet; na; guṇāpekṣayā tatsiddheḥ | TARV-MK 5.1.26puṅgilānādvā | TARV-MK 5.1.27bahuvacanaṃ svātantryapratipattyartham | TARV-MK 5.1.28praśastābhidhānāddharmagrahaṇamādau | TARV-MK 5.1.29tadanantaramadharmagrahaṇaṃ lokavyavasthāhetutvāt | TARV-MK 5.1.30tatpratipakṣatvācca | TARV-MK 5.1.31tatparicchedyatvāttadanantaram ākāśagrahaṇam | TARV-MK 5.1.32amūrtatvasādharmyācca | TARV-MK 5.1.33tadavagāhitvāt tatsamīpe pudgalavacanam | TARV-MK 5.1.34ākāśagrahaṇamādau dharmādīnāmādhāratvāditi cet; na; lokaviniveśasyānāditvāt | TARV-MK 5.1.35ārṣavirodha iti cet; na; ādeśavacanāt | TARV-MK 5.1.36kālopasaṃkhyānamiti cet; na; vakṣyamāṇalakṣaṇatvāt | TA-MK 5.2 dravyāṇi || TARV-MK 5.2.1svaparapratyayotpādavigamaparyāyaiḥ drūyante dravanti vā tānīti dravyāṇi | TARV-MK 5.2.2ivārthe vā nipātito dravyaśabdaḥ | TARV-MK 5.2.3dravyatvāditi cet; na; tadabhāvāt | TARV-MK 5.2.4dravyābhidhānānupapattiśca | TARV-MK 5.2.5dravyatvotpattyabhāvaścobhayathā doṣāt | TARV-MK 5.2.6ekasyānekatra vṛttyabhāvo bahutvaprasaṅgo vā | TARV-MK 5.2.7nīladravyavaditi cet; na; asiddhatvāt | TARV-MK 5.2.8dṛṣṭāntābhāve'pi ekatvamasya siddhamagnivaditi cet; na; pratijñāhāneḥ | TARV-MK 5.2.9guṇasaṃdrāvo dravyamiti cet; na; ekānte doṣopapatteḥ | TARV-MK 5.2.13dharmādisāmānādhikaraṇyādbahuvacanam | TARV-MK 5.2.14pulliṅgaprasaṅga iti cet; na; āviṣṭaliṅgatvāt | TA-MK 5.3 jīvāśca || TARV-MK 5.3.1jīvatvāditi cet; na; pratiṣiddhatvāt | TARV-MK 5.3.2anavasthāpratijñāhānidoṣaprasaṅgāt | TARV-MK 5.3.3dravyalakṣaṇayogāddravyāṇīti cet; na; niyamārthatvāt | TARV-MK 5.3.4jīvā iti bahuvacanaṃ vaividhyakhyāpanārtham | TARV-MK 5.3.5ekayoga iti cet; na; jīvānāmeva prasaṅgāt | TARV-MK 5.3.6bahuvacanāditi cet; na; uktatvāt | TARV-MK 5.3.7adhikārāditi cet; na; uktatvāt | TARV-MK 5.3.8satyapyadhikāre yatnābhāvācca | TA-MK 5.4 nityāvasthitānyarūpāṇi || TARV-MK 5.4.1nityaśabdo dhrauvyavacanaḥ | TARV-MK 5.4.2tadbhāvāvyayo nityatvam | TARV-MK 5.4.3iyattānativṛtteravasthitāni | TARV-MK 5.4.4gatārthatvādavaktavyamiti cet; na; pariṇāmānekatvāt | TARV-MK 5.4.5virodhādayuktamiti cet; na; ubhayanayasadbhāvāt | TARV-MK 5.4.6avasthitaviśeṣaṇaṃ vā nityagrahaṇam | TARV-MK 5.4.7kriyāvattvanivṛttyarthamavasthitavacanamiti cet; na; niḥkriyāṇītyāmnātatvāt | TARV-MK 5.4.8arūpagrahaṇaṃ dravyasvatattvanirjñānārtham | TARV-MK 5.4.9vṛttau pañcavacanāt ṣaḍdravyopadeśavyāghāta iti cet; na; abhiprāyā'parijñānāt | TA-MK 5.5 rūpiṇaḥ pudgalāḥ || TARV-MK 5.5.1rūpaśabdasyā'nekārthatve mūrtiparyāyagrahaṇaṃ śāstrasāmarthyāt | TARV-MK 5.5.2rūpādisaṃsthānapariṇāmo mūrtiḥ | TARV-MK 5.5.3guṇaviśeṣavacanagrahaṇaṃ vā | TARV-MK 5.5.4rasādyagrahaṇamiti cet; na; tadavinābhāvāt tadantarbhāvasiddheḥ | TARV-MK 5.5.5ino'nutpattirabhedāditi cet; na; kathañcid vyatirekasiddheḥ | TARV-MK 5.5.6tenaiva vyapadeśācca | TARV-MK 5.5.7pudgalā iti bahuvacanaṃ bhedapratipādanārtham | TA-MK 5.6 ā ākāśādekadravyāṇi || TARV-MK 5.6.1abhividhāvāṅprayogaḥ | TARV-MK 5.6.2ekaśabdaḥ saṃkhyāvacanaḥ | TARV-MK 5.6.3tatsaṃbandhād dravyaśabdasyaikavacanaprasaṅga iti cet; na; dharmādyapekṣayā bahutvasiddheḥ | TARV-MK 5.6.4ekaikamityastu laghutvāt | TARV-MK 5.6.5prasiddhatvād dravyagatiḥ | TARV-MK 5.6.6na vā dravyāpekṣayaikatvakhyāpanārthatvāt | TA-MK 5.7 niṣkriyāṇi ca || TARV-MK 5.7.1ubhayanimittāpekṣaḥ paryāyaviśeṣo dravyasya deśāntaraprāptihetuḥ kriyā | TARV-MK 5.7.2tasyāḥ prādivṛttyā anyapadārthagatiḥ | TARV-MK 5.7.3niṣkriyatvādutpādābhāva iti cet; na; anyathopapatteḥ | TARV-MK 5.7.4niṣkriyatvāt gatisthityavagāhanakriyāhetutvābhāva iti cet; na; valādhānamātratvā- dindriyavat | TARV-MK 5.7.5dravyasāmarthyāt | TARV-MK 5.7.6caśabdo'bhihitasaṃbandhārthaḥ | TARV-MK 5.7.7dravyasya kriyāpariṇāmino'rthāntare tatpariṇāmasāmarthyaṃ vāyuvat | TARV-MK 5.7.8atatpariṇāmasya tadabhāvo vyomavat | TARV-MK 5.7.9ubhayoḥ niṣkriyatvāt | TARV-MK 5.7.10agnisaṃyogavaditi cet; na; asmadiṣṭasiddheḥ | TARV-MK 5.7.11tatsāmarthyābhāvācca | TARV-MK 5.7.12gurutvavaditi cet; na; tulyatvāt | TARV-MK 5.7.13dharmāstikāyavaditi cet; na; vaiṣamyāt | TARV-MK 5.7.14śarīre kriyābhāvo jīvasya niṣkriyatvāt ākāśapradeśavat | TARV-MK 5.7.15śarīraviyoge niṣkriyatvaprasaṅga iti cet; na; abhyupagamāt | TARV-MK 5.7.16vakṣyamāṇatvācca pūrvaprayogādibhiḥ | TARV-MK 5.7.17pudgalānāmapi dvividhā kriyā visrasā prayoganimittā ca | TARV-MK 5.7.18sā ananyā svātmaviśeṣabhāvāt | TARV-MK 5.7.19arthāntaratve'pi yogāt vyapadeśo daṇḍadaṇḍivaditi cet; na; svato'siddhatvāt | TARV-MK 5.7.20samavāyāditi cet; na; aviśeṣaprasaṅgāt | TARV-MK 5.7.21ananyatve dvayoraikātmyamiti cet; na; kathañcidvyatirekasiddheḥ | TARV-MK 5.7.22kriyāvattve satyanityatvamiti cet; na; vyabhicārāt | TARV-MK 5.7.23abhyupagamāt | TARV-MK 5.7.24asiddheśca | TARV-MK 5.7.25anutpādāvyayotpādavyayadarśanāt | TA-MK 5.8 asaṃkhyeyāḥ pradeśā dharmā'dharmaikajīvānām || TARV-MK 5.8.1saṃkhyāviśeṣātītatvādasaṃkhyeyāḥ | TARV-MK 5.8.2tadanupalabdherasarvajñatvaprasaṅga iti cet, na; tenātmanā'vasitatvāt | TARV-MK 5.8.3pradiśyanta iti pradeśāḥ | TARV-MK 5.8.4paramāṇvavasthānaparicchedāt | TARV-MK 5.8.5ekadravyasya pradeśakalpanopacāra iti cet; na; mukhyakṣetravibhāgāt | TARV-MK 5.8.6niravayavatvānupapattiriti cet; na; dravyavibhāgābhāvāt | TARV-MK 5.8.7bhedyatvādātmanāmekagrahaṇam | TARV-MK 5.8.8kathañcitpradeśabhedopapatteḥ saṃbandhanirdeśaḥ | TARV-MK 5.8.9asaṃkhyeyapradeśā ityastu laghutvāt iti cet; na; uttarārthatvāt bhedakaraṇasya | TARV-MK 5.8.10pradeśakalpanā niravayavatvādaupacārikī siṃhavat | TARV-MK 5.8.11na vā; pratyayābhedāt | TARV-MK 5.8.12ubhayatra sopapadatvāt | TARV-MK 5.8.13hetvapekṣābhāvāt | TARV-MK 5.8.14svato'vadhāraṇābhāvāt nāñjasā iti cet; na; atyantaparokṣatvāt | TARV-MK 5.8.15arhadāgamaprāmāṇyāt | TARV-MK 5.8.16sthitāsthitavacanāt | TARV-MK 5.8.17indriyapariṇāmavacanāt | TARV-MK 5.8.18dravyāṇāṃ pratiniyatapradeśāvasthānāt | TARV-MK 5.8.19ubhayadoṣaprasaṅgāt | TARV-MK 5.8.20karmābhāvaprasaṅgāt | TARV-MK 5.8.21ekānekapradeśatvaṃ pratyanekāntāt puruṣavat | TARV-MK 5.8.22saṃsāriṇaśca vyavahārataḥ sāvayavatvāt | TA-MK 5.9 ākāśasyānantāḥ || TARV-MK 5.9.1anantā ityanyapadārthanirdeśaḥ | TARV-MK 5.9.2asaṃkhyeyānantayoraviśeṣa iti cet; na; uktatvāt | TARV-MK 5.9.3anantatvādaparijñānamiti cet; na; atiśayajñānadṛṣṭatvāt | TARV-MK 5.9.4sarveṣāmavipratipatteḥ | TARV-MK 5.9.5sarvajñābhāvaprasaṅgācca | TA-MK 5.10 saṃkhyeyā'saṃkhyeyāśca pudgalānām || TARV-MK 5.10.1caśabdo'nantasamuccayārthaḥ | TARV-MK 5.10.2anantānantopasaṃkhyānamiti cet; na; anantasāmānyāt | TARV-MK 5.10.3adhikaraṇavirodhādānantyābhāva iti cet; na; sūkṣmapariṇāmāvagāhanasāmarthyāt | TARV-MK 5.10.4anekāntāt | TARV-MK 5.10.5pracayaviśeṣāt | TARV-MK 5.10.6saṃhṛtavisarpitacampakādigandhādivat | TA-MK 5.11 nāṇoḥ || TARV-MK 5.11.1pradeśamātratvāt | TARV-MK 5.11.2tato'lpaparimāṇābhāvāt | TARV-MK 5.11.3anvarthasaṃjñatvāt | TARV-MK 5.11.4apradeśatvādabhāvaḥ kharaviṣāṇavaditi cet; na; uktatvāt | TARV-MK 5.11.5ādimadhyāntavyapadeśābhāvāditi cet; na; vijñānavat | TA-MK 5.12 lokākāśe'vagāhaḥ || TARV-MK 5.12.1anantaratvāt pudgalānāmavagāhaprasaṅga iti cet; na, samudāyāpekṣatvāt | TARV-MK 5.12.2ākāśasyāpi anyādhārakalpaneti cet; na; svapratiṣṭhatvāt | TARV-MK 5.12.3tato'dhikapramāṇadravyāntarādhārābhāvāt | TARV-MK 5.12.4tathā cānavasthānivṛttiḥ | TARV-MK 5.12.5paramārthatayā ātmavṛttitvāt | TARV-MK 5.12.6anyonyādhāratāvyāghāta iti cet; na; vyavahāratastatsiddheḥ | TARV-MK 5.12.7kriyāviṣṭakartṛkarmādhāravat | TARV-MK 5.12.8ākāśadharmādīnāmādhārādheyatvāt kuṇḍabadaravat prasaṅga iti cet; na; ayutasiddhe'pi taddarśanāt śarīre hastavat | TARV-MK 5.12.9anekāntāt | TARV-MK 5.12.10yatra puṇyapāpaphalalokanaṃ sa lokaḥ | TARV-MK 5.12.11lokatīti vā lokaḥ | TARV-MK 5.12.12itaraddravyālokaprasaṅga iti cet; na; rūḍhau kriyāyā vyutpattimātranimittatvāt | TARV-MK 5.12.13lokyata iti vā lokaḥ | TARV-MK 5.12.14ātmano'lokatvaprasaṅga iti cet; na; svātmalokanāt | TARV-MK 5.12.15alokasyāpi lokatvaprasaṅga iti cet; na; uktatvāt | TARV-MK 5.12.16ubhayaviśeṣaṇabhāvādvā | TARV-MK 5.12.17tasyā''kāśaṃ lokākāśaṃ jalāśayavat | TARV-MK 5.12.18dharmādharmapudgalakālajīvā yatra lokyante sa loka iti vā | TA-MK 5.13 dharmādharmayoḥ kṛtsne || TARV-MK 5.13.1niravaśeṣavyāptipradarśanārthaṃ kṛtsnavacanam | TARV-MK 5.13.2amūrtitvāt trayāṇāṃ parasparapradeśāvirodhaḥ | TARV-MK 5.13.3anādisaṃbandhapariṇāmācca | TA-MK 5.14 ekapradeśādiṣu bhājyaḥ pudgalānām || TARV-MK 5.14.1ekapradeśādiṣvityavayavena vigrahaḥ samudāyo vṛttyarthaḥ | TARV-MK 5.14.2bhājyo vikalpyaḥ | TARV-MK 5.14.3ekapradeśe naikasyāvasthānamayuktamiti cet; na; uktatvāt | TARV-MK 5.14.4ekāpavarake'nekaprakāśāvasthānadarśanādavirodhaḥ | TARV-MK 5.14.5dravyasvabhāvasyā'codanārhatvāt | TARV-MK 5.14.6ārṣoktatvāt sūkṣmanigotāvasthānavat | TA-MK 5.15 asaṃkhyeyabhāgādiṣu jīvānām || TARV-MK 5.15.1avayavena vigrahaḥ samudāyo vṛttyartha iti | TARV-MK 5.15.2lokākāśaprakaraṇāttadabhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 5.15.3arthavaśādvibhaktipariṇāmaḥ | TARV-MK 5.15.4asaṃkhyeyatvāviśeṣādavagāhāviśeṣa iti cet; na; asaṃkhyeyasyā'saṃkhyeyavikalpatvāt | TARV-MK 5.15.5pramāṇavirodhādavagāhāyuktiriti cet; na; jīvadvaividhyāt | TA-MK 5.16 pradeśasaṃhāravisarpābhyāṃ pradīpavat || TARV-MK 5.16.1kārmaṇaśarīravaśāt upāttasūkṣmabādaraśarīrānuvartanaṃ pradeśasaṃhāravisarpaḥ | TARV-MK 5.16.2tābhyāmasaṃkhyeyabhāgādiṣu vṛttiḥ pradīpavat | TARV-MK 5.16.3tadvadanityatvaprasaṅga iti cet; na; iṣṭatvāt | TARV-MK 5.16.4sāvayavatvāt pradeśaviśaraṇaprasaṅga iti cet; na; amūrtasvabhāvāparityāgāt | TARV-MK 5.16.5anekāntāt | TARV-MK 5.16.6tatpradeśānāmakāraṇapūrvakatvādaṇuvat | TARV-MK 5.16.7tata eva pratipradeśaṃ guṇaviśeṣābhāvo ghaṭavat | TARV-MK 5.16.8pudgalavadekapradeśādiṣu vṛttiprasaṅga iti cet; na; śarīrapramāṇānuvidhānāt | TARV-MK 5.16.9muktānāṃ tatprasaṅga iti cet; na; deśonāntyavigrahapramāṇāvasthānāt | TARV-MK 5.16.10na dharmādīnāṃ nānātvam, kutaḥ ? deśasaṃsthānakāladarśanasparśanāvanāhanādyabhedāt | TARV-MK 5.16.11na; atastatsiddheḥ | TA-MK 5.17 gatisthityupagrahau dharmādharmayorupakāraḥ || TARV-MK 5.17.1dravyasya deśāntaraprāptihetuḥ pariṇāmo gatiḥ | TARV-MK 5.17.2tadviparītā sthitiḥ | TARV-MK 5.17.3upagraho'nugrahaḥ | TARV-MK 5.17.4gatisthityupagrahāvityanekavigrahasaṃbhavādarthāniścayaḥ | TARV-MK 5.17.5anyapadārthavṛttyabhāvo gatisthityupagrahau dharmādharmāvityavacanāt | TARV-MK 5.17.6na ṣaṣṭhīvṛttirdvivacananirdeśāt | TARV-MK 5.17.7pariśeṣāt samānādhikaraṇā vṛttiḥ | TARV-MK 5.17.8tathā ca dvitvopapattiḥ | TARV-MK 5.17.9dharmādharmayoriti kartṛnirdeśaḥ | TARV-MK 5.17.10upakāra iti bhāvasādhanaścet; pūrveṇa sāmānādhikaraṇyānupapattirarthāntaravṛtteḥ | TARV-MK 5.17.11karmasādhanaścedvacanabhedānupapattiḥ | TARV-MK 5.17.12na vā sāmānyopādānāt | TARV-MK 5.17.13ṣaṣṭhīvṛttirvā bhāvasādhanatvopapatteḥ | TARV-MK 5.17.14yathāsaṃkhyapratipattyartho dvivacanaprayogaḥ | TARV-MK 5.17.15upagrahāvacanamupakāreṇa kṛtatvāt | TARV-MK 5.17.16tayoḥ kartṛtvaprasaṅga iti cet; na; upakāravacanāt yaṣṭyādivat | TARV-MK 5.17.17gatisthitī dharmādharmakṛte ityanupadeśācca | TARV-MK 5.17.18na vā, yathāsaṃkhyanivṛttyarthatvāt | TARV-MK 5.17.19vyākhyānādiṣṭasaṃpratyaya iti cet; na; pratipattergauravāt | TARV-MK 5.17.20sauṣiryādākāśasyopagraha iti cet; na; dharmādharmakālātmapudgalādhikaraṇatvāt nagarānta- rgataveśmavat | TARV-MK 5.17.21ākāśāstitve'pi anugṛhītṛdravyasaṃbandhena sāmarthyāvirbhāvadarśanāt animiṣavrajyā- vat | TARV-MK 5.17.22svabāhyakāraṇabhāvā'bhāvayostadbhāvābhāvadarśanāt tadabhāva iti cet; na; sādhāraṇakāra- ṇatvādākāśavat | TARV-MK 5.17.23ākāśameva paryāptamiti cet; na; sarvatantravirodhāt | TARV-MK 5.17.24ubhayānugrahāt parasparapratibandha iti cet; na; svataḥ pariṇāmasāmarthyasyā'nugrahākāṅ- kṣitvāt kuṇṭanayanayaṣṭipradīpavat | TARV-MK 5.17.25kvacidupagrāhakābhāve'pi gatisthitidarśanāt patattrivat | TARV-MK 5.17.26tatrāpyākāśaṃ nimittamiti ceduktam | TARV-MK 5.17.27anekāntācca samagravikalendriyavat | TARV-MK 5.17.28anupalabdherabhāva iti cet; na; svatīrthakarādyabhāvaprasaṅgāt | TARV-MK 5.17.29anupalabdhyasiddheḥ | TARV-MK 5.17.30ata eva vivādāt | TARV-MK 5.17.31kāryasyānekopakaraṇasādhyatvāt tatsiddheḥ | TARV-MK 5.17.32saṃsarga eva heturiti cet; na; kāraṇaniyamābhāvaprasaṅgāt | TARV-MK 5.17.33ekasya kāraṇasya saṃsargābhāvāt | TARV-MK 5.17.34svasamayavirodhāt | TARV-MK 5.17.35tvadīyajīvitamaraṇādivattatsiddhiḥ | TARV-MK 5.17.36jñānādivaditi cet; na; uktatvāt | TARV-MK 5.17.37adṛṣṭahetuke gatisthitī iti cet; na; pudgaleṣvabhāvāt | TARV-MK 5.17.38yasyopakārastādarthyā kriyāpravṛttiriti cet; na; anyadharmasyā'nyatra kriyārambhe sāmarthyābhāvāt | TARV-MK 5.17.39puṇyāpuṇyātyaye'pi gatisthitidarśanāt | TARV-MK 5.17.40amūrtatvādgatisthitinimittatvānupapattiriti cet; na; dṛṣṭāntābhāvāt | TARV-MK 5.17.41ākāśapradhānavijñānādivattatsiddheḥ | TA-MK 5.18 ākāśasyāvagāhaḥ || TARV-MK 5.18.1avagāhaśabdo bhāvasādhanaḥ | TARV-MK 5.18.2dharmādharmayoravagāhaṃ prati kartṛtvādanādisaṃbandhanivṛttiriti cet; na; aupacārikatvāt vyāptisadbhāvāt | TARV-MK 5.18.3ayutasiddhānāmādhārādheyatvānupapattiriti cet; na; tatrāpi darśanāt pāṇirekhāvat | TARV-MK 5.18.4dṛṣṭatvādīśvaraiśvaryavat | TARV-MK 5.18.5anekāntācca tatsiddhiḥ | TARV-MK 5.18.6jīvapudgalānāṃ mukhyo'vagāhaḥ kriyāpariṇāmāt | TARV-MK 5.18.7ākāśasyāvakāśadānasāmarthyāt parasparapratighātābhāva iti cet; na; sthūlānāmanyonya- pratighātāt | TARV-MK 5.18.8asādhāraṇalakṣaṇatvānupapatteriti cet; na; sarvāvagāhaviśeṣalakṣaṇopapatteḥ | TARV-MK 5.18.9alokākāśe tadabhāvādabhāva iti cet; na; svabhāvāparityāgāt | TARV-MK 5.18.10ajātatvādabhāva iti cet; na; asiddheḥ | TARV-MK 5.18.11anāvṛtirākāśamiti cet; na; nāmavat tatsiddheḥ | TARV-MK 5.18.12śabdaliṅgatvāditi cet; na; paudgalikatvāt | TARV-MK 5.18.13pradhānavikāra ākāśamiti cet; na; tatpariṇāmābhāvāt ātmavat | TA-MK 5.19 śarīravāṅmanaḥprāṇāpānāḥ pudgalānām || TARV-MK 5.19.1śarīre satyuttareṣāṃ pravṛttidarśanāt ādau tadvacanam | TARV-MK 5.19.2tadanantaraṃ vāgupādānaṃ puruṣahitāvāptimūlatvāt | TARV-MK 5.19.3anyendriyopasaṃkhyānamiti cet; na; caśabdasyeṣṭasamuccayārthatvāt | TARV-MK 5.19.4ātmapradeśāccakṣurādyagrahaṇamiti cet; na; dravyendriyasya paudgalikatvāt | TARV-MK 5.19.5mano'grahaṇaprasaṅgācca | TARV-MK 5.19.6anavasthitatvāt manograhaṇamiti cet; na; anavasthāne'pi tannimittatvāt | TARV-MK 5.19.7vāgagrahaṇaprasaṅgācca | TARV-MK 5.19.8bahirviniḥsṛtānāmātmapariṇāmābhāvāttadgrahaṇamiti cet; na; uktatvāt | TARV-MK 5.19.9tato manograhaṇaṃ tadvatastatsiddheḥ | TARV-MK 5.19.10ante prāṇāpānopādānaṃ sarvasaṃsārikāryatvāt | TARV-MK 5.19.11pudgaladravyalakṣaṇārthamiti cet; na; vakṣyamāṇatvāt | TARV-MK 5.19.12pratyakṣatvādanupadeśaḥ iti cet; na; kepāñcidapratyakṣatvāt | TARV-MK 5.19.13śarīrāṇyuktāni | TARV-MK 5.19.14kārmaṇamapaudgalikamiti cet; na; tadvipākasya mūrtimatsaṃbandhanimittatvāt | TARV-MK 5.19.15vāg dvidhā api paudgalikī tannimittatvāt | TARV-MK 5.19.16punaragrahaṇaṃ taḍiddravyavadasaṃhatatvāt | TARV-MK 5.19.17cakṣurādigrahaṇābhāvo ghrāṇagrāhye rasādyanupalabdhivat | TARV-MK 5.19.18amūrtiriti cet; na; mūrtimadgrahaṇapreraṇāvarodhadarśanāt | TARV-MK 5.19.19abhibhavādidarśanācca mūrtaḥ śabdaḥ ityavagantavyam | TARV-MK 5.19.20manaśca dvitayaṃ paudgalikaṃ tanmayatvāt | TARV-MK 5.19.21arthāntaramiti cet; na; anekāntāt indriyavat | TARV-MK 5.19.22avasthāyīti cet; na; anantarasamayapracyuteḥ | TARV-MK 5.19.23ādeśavacanācca | TARV-MK 5.19.24ekadravyamiti cet; na; asāmarthyāt | TARV-MK 5.19.25āśusaṃcārīti cet; na; acetanatvāt | TARV-MK 5.19.26adṛṣṭavaśāditi cet; na; kriyāpariṇāmābhāvāt | TARV-MK 5.19.27anādisaṃbandhamiti cet; na; saṃyogitvāt | TARV-MK 5.19.28tatparityāgavirodhācca | TARV-MK 5.19.29karmavaditi cet; na; anekāntāt | TARV-MK 5.19.30indriyasahakārivedanāvagamāditi cet; na; cetanāsvabhāvatvāt | TARV-MK 5.19.31pṛthagupakārānupalambhāt tadabhāva iti cet; na; guṇadoṣavicārādidarśanāt | TARV-MK 5.19.32vijñānamiti cet; na; tatsāmarthyābhāvāt | TARV-MK 5.19.33pradhānavikāra iti cet; na; acetanatvāt | TARV-MK 5.19.34tadavyatirekāttadabhāvaḥ | TARV-MK 5.19.35koṣṭhyo vāyurucchvāsalakṣaṇaḥ prāṇaḥ | TARV-MK 5.19.36bāhyo vāyurabhyantarīkriyamāṇo'pānaḥ | TARV-MK 5.19.37tanmūrtimattvaṃ pratighātādidarśanāt | TARV-MK 5.19.38ata ātmāstitvasiddhiḥ prāṇāpānādikarmaṇaḥ tatkāryatvāt | TARV-MK 5.19.39prāṇyaṅgatvād dvandvaikavadbhāvaprasaṅga iti cet; na; aṅgāṅgidvandve tadabhāvāt | TARV-MK 5.19.40pudgalaśabdo nirdiṣṭārthaḥ | TARV-MK 5.19.41upagrahaprakaraṇātkartari ṣaṣṭhī | TA-MK 5.20 sukhaduḥkhajīvitamaraṇopagrahāśca || TARV-MK 5.20.1bāhyapratyayavaśāt sadvedyodayādātmanaḥ prasādaḥ sukham | TARV-MK 5.20.2tathā asadvedyodayāt ātmapariṇāmaḥ saṃkleśaprāyo duḥkham | TARV-MK 5.20.3bhavasthitinimittāyurdravyasaṃbandhino jīvasya prāṇāpānalakṣaṇakriyāviśeṣāvyuparamo jīvi- tam | TARV-MK 5.20.4taducchedo maraṇam | TARV-MK 5.20.5sukhagrahaṇamādau tadarthatvātparispandasya | TARV-MK 5.20.6tadanantaraṃ duḥkhavacanaṃ tatpratipakṣatvāt | TARV-MK 5.20.7jīvatastadubhayadarśanāt tadanantaraṃ jīvitagrahaṇam | TARV-MK 5.20.8ante prāpyatvānmaraṇasyānte vacanam | TARV-MK 5.20.9prakṛtatvādupagrahāvacanamiti cet; na; svopagrahapradarśanārthatvāt | TARV-MK 5.20.10maraṇamātmopagraho neti cet; na; nirviṇṇasya tatpriyatvāt | TARV-MK 5.20.11prayojanapratipādanārthatvācca duḥkhavat | TARV-MK 5.20.12laghvarthamekasūtrīkaraṇamiti cet; na; āśaṅkānivṛttyarthatvāt | TARV-MK 5.20.13tadanupapattirnityānityapakṣayorvikārāvasthānābhāvāt | TA-MK 5.21 parasparopagraho jīvānām || TARV-MK 5.21.1karmavyatihāraviṣayaḥ parasparaśabdaḥ | TARV-MK 5.21.2svāmibhṛtyādibhāvena vṛttiḥ parasparopagrahaḥ | TARV-MK 5.21.3prakṛtatvādupagrahāvacanamiti cet; na; anantaracatuṣṭayapratinirdeśārthatvāt | TARV-MK 5.21.4strīpuṃsarativadaniyamapradarśanārthaṃ ca | TA-MK 5.22 vartanāpariṇāmakriyāḥ paratvāparatve ca kālasya || TARV-MK 5.22.1karaṇādhikaraṇayorvarttaneti cet; yuṭi sati ṅīprasaṅgaḥ | TARV-MK 5.22.2ṇijantādyuci vartanā | TARV-MK 5.22.3anudāttettvāttācchīliko vā | TARV-MK 5.22.4pratidravyaparyāyamantarnītaikasamayā svasattānubhūtirvartanā | TARV-MK 5.22.5sā ānumānikī vyāvahārikadarśanāt pākavat | TARV-MK 5.22.6tallakṣaṇaḥ kālaḥ | TARV-MK 5.22.7ādityagateriti cet; na; tadgatāvapi tatsadbhāvāt | TARV-MK 5.22.8ākāśapradeśanimitteti cet; na; tāṃ pratyadhikaraṇabhāvādbhājanavat | TARV-MK 5.22.9sattāta iti cet; na; tasyā apyanugrahāt | TARV-MK 5.22.10dravyasya svajātyaparityāgana prayogavisrasālakṣaṇo vikāraḥ pariṇāmaḥ | TARV-MK 5.22.11pariṇāmābhāvaḥ sattvāsattvayordoṣopapatteriti cet; na; pakṣāntaratvāt | TARV-MK 5.22.12pratiṣedhābhāvācca | TARV-MK 5.22.13anyānanyatvadoṣāditi cet; na; uktatvāt | TARV-MK 5.22.14vyavasthitāvyavasthitadoṣāditi cet; na; anekāntāt | TARV-MK 5.22.15vṛddhyabhāvaprasaṅga iti cet; na; anyahetutvāt | TARV-MK 5.22.16kṣaṇikatve prabandhabhedābhyupagamāt vṛddhiriti cet; na; tadabhāvāt | TARV-MK 5.22.17dhrauvyaikānte pariṇāmābhāvo'nekadoṣaprasaṅgāt | TARV-MK 5.22.18ubhayadoṣaprasaṅgāt | TARV-MK 5.22.19kriyā parispandātmikā dvividhā | TARV-MK 5.22.20sthitigrahaṇamiti cet; na; pariṇāmāvarodhāt | TARV-MK 5.22.21pariṇāmagrahaṇamevāstu iti cet; na; bhāvadvaividhyakhyāpanārthatvāt | TARV-MK 5.22.22kṣetrapraśaṃsākālanimittāt paratvāparatvānavadhāraṇamiti cet; na; kālopakāraprakaraṇāt | TARV-MK 5.22.23vartanādyupakāraliṅgaḥ kālaḥ | TARV-MK 5.22.24vartanāgrahaṇamevāstviti cet; na; kāladvaividhyapradarśanārthatvāt prapañcasya | TARV-MK 5.22.25kālabaividhyasiddhiḥ parasparāpekṣatvāt | TARV-MK 5.22.26kriyāmātrameva kālastadvyatirekeṇānupalabdhiriti cet; na; tadbhāve kālābhidhānalopa- prasaṅgāt | TARV-MK 5.22.27vartamānābhāvaprasaṅgācca | TARV-MK 5.22.28paratvāparatvayoḥ pṛthaggrahaṇaṃ parasparāpekṣatvāt | TARV-MK 5.22.29vartanāgrahaṇamādau abhyarhitatvāt | TA-MK 5.23 sparśarasagandhavarṇavantaḥ pudgalāḥ || TARV-MK 5.23.1sparśagrahaṇamādau viṣayabaladarśanāt | TARV-MK 5.23.2rasaprasaṅga iti cet; na; sparśe sati tadbhāvāt | TARV-MK 5.23.3vāyau tadabhāvāt vyabhicāra iti cet; na; tatrāpyabhyupagamāt | TARV-MK 5.23.4rūpāt prāg gandhavacanam acākṣuṣatvāt | TARV-MK 5.23.5ante varṇagrahaṇaṃ stholye sati tadupalabdheḥ | TARV-MK 5.23.6nityayoge matuvidhānam | TARV-MK 5.23.7mṛdukaṭhinagurulaghuśītoṣṇasnigdharūkṣasparśabhedāḥ | TARV-MK 5.23.8tiktakaṭukāmlamadhurakaṣāyā rasaprakārāḥ | TARV-MK 5.23.9gandhaḥ surabhirasurabhiśca | TARV-MK 5.23.10varṇāḥ pañcadhā nīlapītaśuklakṛṣṇalohitabhedāt | TA-MK 5.24 śabdabandhasaukṣmyasthaulyasaṃsthānabhedatamaśchāyātapo- dyotavantaśca || TARV-MK 5.24.1śabdādīnāmabhihitanirvacanānāṃ pariprāptadvandvānāṃ matunā abhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 5.24.2śabdo dvedhā bhāṣālakṣaṇaviparītatvāt | TARV-MK 5.24.3bhāṣātmaka ubhayathā akṣarīkṛtetaravikalpāt | TARV-MK 5.24.4abhāṣātmako dvedhā prayogavisrasānimittatvāt | TARV-MK 5.24.5prayogaścaturdhā tatavitataghanasauṣirabhedāt | TARV-MK 5.24.6bandho'pi dvidhā visrasāprayogabhedāt | TARV-MK 5.24.7ādyo dvedhā ādimadanādivikalpāt | TARV-MK 5.24.8visrasā vidhiviparyaye nipātaḥ | TARV-MK 5.24.9prayogaḥ puruṣakāyavāṅmanaḥsaṃyogalakṣaṇaḥ | TARV-MK 5.24.10saukṣmyaṃ dvividham antyamāpekṣikaṃ ca | TARV-MK 5.24.11tathā sthaulyam | TARV-MK 5.24.12saṃsthānaṃ dvedhā — itthaṃlakṣaṇam anitthaṃlakṣaṇaṃ ca | TARV-MK 5.24.13vṛttatryasracaturasrāyataparimaṇḍalādi itthamato'nyadanittham | TARV-MK 5.24.14bhedaḥ ṣoḍhotkaracūrṇakhaṇḍacūrṇikāpratarāṇucaṭanavikalpāt | TARV-MK 5.24.15tamo dṛṣṭipratibandhakāraṇam | TARV-MK 5.24.16chāyā prakāśāvaraṇanimittā | TARV-MK 5.24.17sā dvedhā tadvarṇādivikāra — pratibimbamātragrahaṇavikalpāt | TARV-MK 5.24.18ātapa uṣṇaprakāśalakṣaṇaḥ | TARV-MK 5.24.19udyotaścandramaṇikhadyotādiviṣayaḥ | TARV-MK 5.24.20kriyopasaṃkhyānaṃ pudgalapariṇāmāditi cet; na; dharmādharmākāśānāṃ kriyāpratiṣedhāsaṃbandhe- noktatvāt | TARV-MK 5.24.21kālasyāpi kriyāvattvaprasaṅga iti cet; na; pūrvatrānabhidhānāt | TARV-MK 5.24.21asā daśaprakārā prayogabandhābhāvacchedābhighātāvagāhanagurulaghusaṃcārasaṃyogasvabhāvanimi- ttabhedāt | TARV-MK 5.24.22matvarthīyaprayogādanyatvaṃ śabdādīnāṃ daṇḍavaditi cet; na; anekāntāt | TARV-MK 5.24.23kathañcit anyatvopapatteśca | TARV-MK 5.24.24pṛthaggrahaṇaṃ keṣāñcidubhayaparyāyajñāpanārtham | TARV-MK 5.24.25sparśādīnāmekajātīyapariṇāmakhyāpanārthaṃ ca | TARV-MK 5.24.26nodanābhighātādyupasaṃkhyānamiti cet; na; caśabdasyeṣṭasamuccayārthatvāt | TA-MK 5.25 aṇavaḥ skandhāśca || TARV-MK 5.25.1pradeśamātrabhāvisparśādiparyāyaprasavasāmarthyenāṇyante śabdyante ityaṇavaḥ | TARV-MK 5.25.2sthaulyādgrahaṇanikṣepaṇādivyāpārāskandanātskandhāḥ | TARV-MK 5.25.3ubhayatra jātyapekṣaṃ bahuvacanam | TARV-MK 5.25.4aṇuskandhā ityastu laghutvāditi cet; na; ubhayasūtrasaṃbandhārthatvāt bhedakaraṇasya | TARV-MK 5.25.5kāraṇameva tadantyamityasamīkṣitābhidhānam; kathañcit kāryatvāt | TARV-MK 5.25.6avirodha iti cet; na; evaśabdenā'vadhāraṇāt | TARV-MK 5.25.7nitya iti cāyuktaṃ snehādibhāvenānityatvāt | TARV-MK 5.25.8anādiparamāṇvavasthamiti cet; na; tatkāryābhāvāt | TARV-MK 5.25.9chāyādi tatkāryamiti cet; na; skandhanimittatvāt | TARV-MK 5.25.10pratijñāmātramiti cet; na; cākṣuṣatvāt | TARV-MK 5.25.11nityavacanaṃ tadarthamiti cet; na; tasyāpi snehādivipariṇāmābhyupagamāt | TARV-MK 5.25.12nayāpekṣamiti cet; yuktam | TARV-MK 5.25.13ekarasavarṇagandho'ṇuḥ niravayavatvāt | TARV-MK 5.25.14dvisparśo virodhābhāvāt | TARV-MK 5.25.15tadastitvaṃ kāryaliṅgatvāt | TARV-MK 5.25.16anekāntaḥ kāraṇatvādivikalpaḥ | TARV-MK 5.25.17pariprāptabandhapariṇāmāḥ skandhāḥ | TA-MK 5.26 bhedasaṃghātebhya utpadyante || TARV-MK 5.26.1saṃhatānāṃ dvitayanimittavaśāt vidāraṇaṃ bhedaḥ | TARV-MK 5.26.2viviktānām ekībhāvaḥ saṃghātaḥ | TARV-MK 5.26.3dvitvād dvivacanaprasaṅga iti cet; na; bahuvacanasyārthaviśeṣajñāpanārthatvāt | TARV-MK 5.26.4utpūrvaḥ padirjātyarthaḥ | TARV-MK 5.26.5tadapekṣo hetunirdeśaḥ | TA-MK 5.27 bhedādaṇuḥ || TARV-MK 5.27.1sāmarthyādavadhāraṇapratīterevakārāvacanaṃ abbhakṣavat | TA-MK 5.28 bhedasaṃghātābhyāṃ cākṣuṣaḥ || TA-MK 5.29 saddravyalakṣaṇam || TA-MK 5.30utpādavyayadhrauvyayuktaṃ sat || TARV-MK 5.30.1svajātyaparityāgena bhāvāntarāvāptirutpādaḥ | TARV-MK 5.30.2tathā pūrvabhāvavigamo vyayanaṃ | TARV-MK 5.30.3dhruveḥ sthairyakarmaṇo dhruvatīti dhruvaḥ | TARV-MK 5.30.4anyenānyasya yoge daṇḍivaditi cet; na; antarṇītasattākriyasya yujerāśritatvāt | TARV-MK 5.30.5utpādavyayadhrauvyavaditi nyāthyamiti cet; na; upālambhaparihāratulyatvāt | TARV-MK 5.30.6samādhivacanatvādvā | TARV-MK 5.30.7kathañcidanyatvopapattervā | TARV-MK 5.30.8sacchabdasya praśaṃsādyanekārthasaṃbhave vivakṣāto'stitvasaṃpratyayaḥ | TARV-MK 5.30.9vyayotpādāvyatirekād dravyasya dhrauvyānutpattiriti cet; naḥ abhihitānavabodhāt | TARV-MK 5.30.10svavacanavirodhācca | TARV-MK 5.30.11utpādādīnāṃ dravyasya cobhayathā lakṣyalakṣaṇabhāvānupapattiriti cet; na; anyatvānanya- tvaṃ pratyanekāntopapatteḥ | TA-MK 5.31 tadbhāvāvyayaṃ nityam || TARV-MK 5.31.1pratyabhijñānahetutā tadbhāvaḥ | TARV-MK 5.31.2virodha iti cet; dharmāntarāśrayaṇāt | TA-MK 5.32 apitānarpitasiddhe || TARV-MK 5.32.1dharmāntaravivakṣāprāpitaprādhānyamarṣitam | TARV-MK 5.32.2tadviparītamanarpitam | TA-MK 5.33 snigdharūkṣatvād bandhaḥ || TARV-MK 5.33.1snehaparyāyāvirbhāvāt snihyate smeti snigdhaḥ | TARV-MK 5.33.2rūkṣaṇād rūkṣaḥ | TARV-MK 5.33.3ekaguṇādisaṃkhyeyā'saṃkhyeyānantavikalpaḥ snehaḥ | TARV-MK 5.33.4tathā rūkṣaḥ | TARV-MK 5.33.5toyājāgomahiṣyuṣṭrīkṣīraghṛteṣu pāṃśukaṇikāśarkarādiṣu ca prakarṣāprakarṣadarśanāttadanu- mānam | TA-MK 5.34 na jaghanyaguṇānām || TARV-MK 5.34.1śākhāditvāddehāṅgatvādvā jaghanyaśabdasiddhiḥ | TARV-MK 5.34.2guṇaśabdasyānekārthatve vivakṣāvaśādbhāgagrahaṇam | TA-MK 5.35 guṇasāmye sadṛśānām || TARV-MK 5.35.1sadṛśagrahaṇaṃ tulyajātīyasaṃpratyayārtham | TARV-MK 5.35.2guṇasāmyagrahaṇaṃ tulyabhāgasaṃgrahārtham | TARV-MK 5.35.3sadṛśagrahaṇamanarthakaṃ guṇasāmyavacanāditi cet; na; samānaguṇakārayoḥ snigdharūkṣayoḥ pratiṣedhaprasaṅgāt | TARV-MK 5.35.4naveṣṭatvāt | TARV-MK 5.35.5guṇavaiṣamye bandhapratipattyartham | TA-MK 5.36 dvyadhikādiguṇānāṃ tu || TARV-MK 5.36.1dvyadhikaścaturguṇaḥ | TARV-MK 5.36.2ādiśabdasya prakārārthatvāt pañcaguṇādisaṃpratyayaḥ | TARV-MK 5.36.3tuśabdo vyāvṛttiviśeṣapratipattyarthaḥ | TA-MK 5.37 bandhe'dhikau pāriṇāmikau || TARV-MK 5.37.1prakṛtatvād guṇasaṃpratyayaḥ | TARV-MK 5.37.2bhāvāntarāpādanaṃ pariṇāmakatvaṃ klinnaguḍavat | TARV-MK 5.37.3samādhikāvityapareṣāṃ pāṭhaḥ | TARV-MK 5.37.4tadanupapattirārṣavirodhāt | TARV-MK 5.37.5viṣame same vāsti bandhaḥ iti vacanānna virodha iti cet; na; ārṣārthājñānāt | TA-MK 5.38 guṇaparyayavad dravyam || TARV-MK 5.38.1ananyatve'pi loke suvarṇāṅgulīyakavad vyapadeśadarśanāt matvarthīyasiddhiḥ | TARV-MK 5.38.2guṇābhāvādayuktiriti cet; na; arhatpravacanahṛdayādiṣu guṇopadeśāt | TARV-MK 5.38.3guṇā eva paryāyā iti vā nirdeśaḥ | TARV-MK 5.38.4viśepaṇānupapattirarthābhedāditi cet; na; matāntaranivṛttyarthatvāt | TA-MK 5.39 kālaśca || TARV-MK 5.39.1yathoktadravyalakṣaṇopetatvād dravyam | TARV-MK 5.39.2ākāśādivattatsiddhiḥ | TA-MK 5.40 so'nantasamayaḥ || TARV-MK 5.40.1vyavahārakālapramāṇāvadhāraṇārthaṃ vacanam | TARV-MK 5.40.2mukhyasyaiva vānantaparyāyavartanāhetutvāt | TA-MK 5.41 dravyāśrayā nirguṇā guṇāḥ || TARV-MK 5.41.1āśrayaśabdo'dhikaraṇasādhanaḥ karmasādhano vā | TARV-MK 5.41.2nirguṇā iti viśeṣaṇaṃ dvyaṇukādinivṛttyartham | TARV-MK 5.41.3paryāyāṇāṃ guṇatvaprasaṅga iti cet; na; dravyāśrayā iti viśeṣaṇāttannivṛtteḥ | TARV-MK 5.41.4matvarthe vā vṛttividhānāt iti | TA-MK 5.42 tadbhāvaḥ pariṇāmaḥ || TARV-MK 5.42.1dharmādīnāṃ yenātmanā bhavanaṃ saḥ tadbhāvaḥ pariṇāmaḥ | TARV-MK 5.42.2tatsvarūpaṃ vyākhyātam | TARV-MK 5.42.3sa dvividho'nādirādimāṃśca | TARV-MK 5.42.4nayadvayavaśāt sarvatra tadubhayasiddhiḥ | TARV-MK 503,21TARV-MK 503,22TA-MK 6.1 kāyavāṅmanaḥkarma yogaḥ || TARV-MK 6.1.1kāyādīnāmitaretarayogalakṣaṇo dvandvaḥ | TARV-MK 6.1.2vāṅmanasamitiprasaṅga iti cet; na; bahuṣu tadabhāvāt | TARV-MK 6.1.3karmaśabdasyānekārthatve kriyāvācino grahaṇam, ihānyasyāsaṃbhavāt | TARV-MK 6.1.4na karturīpsitatamam, anyatarasyobhayasya ca vivakṣā'saṃbhavāt | TARV-MK 6.1.5nāpi puṇyāpuṇyalakṣaṇam; uttarasūtrasya sāmarthyāt | TARV-MK 6.1.6karturīpsitatamaṃ vā ātmanaḥ kartṛtvāt | TARV-MK 6.1.7kartrādisādhaneṣvicchāto viśeṣādhyavasāyaḥ | TARV-MK 6.1.8yogaśabdasyāpi tathaiva | TARV-MK 6.1.9traividhyānupapattirātmapariṇāmāviśeṣāditi cet; na paryāyavivakṣāvyāpārādrūpādivat | TARV-MK 6.1.10cakṣurādigrahaṇanimittatvād rūpādhyavasāyasyeti cet; na; ātmābhede'pi kāyādīnāṃ pūrvakṛtakarmāpāditasāmarthyopalambhāt | TARV-MK 6.1.11anekāntācca lāvakādivat | TARV-MK 6.1.12dhyānaṃ yoga iti cet; na; tasya vakṣyamāṇatvāt | TARV-MK 6.1.13samudāye yogavyapadeśaprasaṅga iti cet; na; pratyekaṃ vākyaparisamāpteḥ | TA-MK 6.2 sa āsravaḥ || TARV-MK 6.2.1‘kāyavāṅmanaskarmāsravaḥ’ ityastu laghutvāditi cet; na; yogāprakhyānāt | TARV-MK 6.2.2kāyavāṅmanaskarma yoga āsrava iti cet; na; sarvayogāsravaprasaṅgāt | TARV-MK 6.2.3ekayoge'pi tatprayojanākaraṇāttadaprasaṅga iti cet; na; yogavibhāgakaraṇasāmarthyāttatpra- tīteḥ | TARV-MK 6.2.4tatpraṇālikayā karmāsravaṇādāsravābhidhānaṃ salilavāhidvāravat | TARV-MK 6.2.5kaṣāyaklinnasya tadupaśleṣa ārdravastrareṇuvat | TA-MK 6.3 śubhaḥ puṇyasyā'śubhaḥ pāpasya || TARV-MK 6.3.1prāṇātipātānṛtabhāṣaṇavadhacintanādiraśubhaḥ | TARV-MK 6.3.2tato'nantavikalpādanyaḥ śubhaḥ | TARV-MK 6.3.3śubhāśubhapariṇāmanirvṛttatvācchubhāśubhavyapadeśaḥ | TARV-MK 6.3.4punātyātmānaṃ pūyate'neneti vā puṇyam | TARV-MK 6.3.5tatpratidvandvirūpaṃ pāpam | TARV-MK 6.3.6ubhayamapi pāratantryahetutvādaviśiṣṭamiti cet; na; iṣṭāniṣṭanimittabhedāttadbhedasiddheḥ | TARV-MK 6.3.7śubhapariṇāmasya ghātikarmanimittatvāttadanirdeśa iti cet; na; itarapuṇyapāpāpekṣatvāt | TA-MK 6.4 sakaṣāyā'kaṣāyayoḥ sāmparāyikeryāpathayoḥ || TARV-MK 6.4.1āsravasyobhayasvāmikatvād dvayīprasiddhiḥ | TARV-MK 6.4.2kaṣatyātmānamiti kaṣāyaḥ | TARV-MK 6.4.3kaṣāyavadvā śleṣahetutvāt | TARV-MK 6.4.4samantātparābhava ātmanaḥ samparāyaḥ | TARV-MK 6.4.5tatprayījanaṃ sāmparāyikam | TARV-MK 6.4.6īraṇamīryā yogamatiḥ | TARV-MK 6.4.7taddvārakamīryāpatham | TARV-MK 6.4.8“ajādyat” ityubhayatra pūrvanipātaprasaṅga iti cet; na; atibahuvaktavyatayā tayorabhyarhita- tvāt | TA-MK 6.5 indriyakaṣāyā'vratakriyāḥ pañcacatuḥpañcapañcaviṃśatisaṃkhyāḥ pūrvasya bhedāḥ || TARV-MK 6.5.1indriyādaya uktalakṣaṇā dvandvaviṣayāḥ | TARV-MK 6.5.2pañcādīnāṃ saṃkhyāśabdānāṃ saṃkhyayā vṛttiḥ | TARV-MK 6.5.3pūrvaśabdo vyavasthāvacanaḥ | TARV-MK 6.5.4bhidyante iti bhedāḥ | TARV-MK 6.5.5yathāsaṃkhyamabhisaṃbandho vyākhyānataḥ | TARV-MK 6.5.6indriyādīnāmātmano'nanyatvānyatvaṃ pratyanekāntaḥ | TARV-MK 6.5.7samyaktvamithyātvaprayogasamādāneryāpathakriyāḥ pañca | TARV-MK 6.5.8pradoṣakāyādhikaraṇaparitāpaprāṇātipātakriyāḥ pañca | TARV-MK 6.5.9darśanasparśanapratyayasamantānupātā'nābhogakriyāḥ pañca | TARV-MK 6.5.10svahastanisargavidāraṇājñāvyāpādanānākāṅkṣāḥ kriyāḥ pañca | TARV-MK 6.5.11ārambhaparigrahamāyāmithyādarśanāpratyākhyānakriyāḥ pañca | TARV-MK 6.5.12indriyakaṣāyāvratānāṃ kriyāsvabhāvānativṛtteḥ kriyāvacanenaiva gatatvāt prapañcamātraprasaṅga iti cet; na; anekāntāt | TARV-MK 6.5.13śubhetarāsravapariṇāmābhimukhatvāt indriyakaṣāyāvratānāṃ dravyāsravatvāt | TARV-MK 6.5.14na vā pratijñātavirodhāt | TARV-MK 6.5.15kāryakāraṇakriyākalāpaviśeṣajñāpanārthaṃ vā | TARV-MK 6.5.16indriyagrahaṇamevāstviti cet; na; tadabhāve'pyāsravasadbhāvāt | TARV-MK 6.5.17kaṣāyāṇāṃ sāmparāyikabhāve'pi paryāptatvāt agrahaṇamiti cet; na; sanmātre'pi tatprasa- ṅgāt | TARV-MK 6.5.18avratavacanameveti cet; na; tatpravṛttinimittanirdeśārthatvāt | TA-MK 6.6 tīvramandajñātā'jñātabhāvādhikaraṇavīryaviśeṣebhyastadviśeṣaḥ || TARV-MK 6.6.1atipravṛddhakrodhādivaśāt tīvanāttīvraḥ | TARV-MK 6.6.2tadvirīto mandaḥ | TARV-MK 6.6.3jñātamātraṃ jñātvā vā pravṛtterjñātam | TARV-MK 6.6.4madātpramādādvā'navavudhya pravṛttirajñātam | TARV-MK 6.6.5adhikriyante'sminnarthā ityadhikaraṇam | TARV-MK 6.6.6dravyasyātmasāmarthyaṃ vīryam | TARV-MK 6.6.7bhāvaśabdasya pratyekaṃ parisamāptirbhujivat | TARV-MK 6.6.8yugapadasaṃbhavāt bhāvaśabdasyāyuktaṃ viśeṣaṇamiti cet; na; vuddhiviśeṣavyāpārāt | TARV-MK 6.6.9vīryasyātmapariṇāmatvāt pṛthagagrahaṇamiti cet; na; tadviśeṣavato vyaparopaṇādiṣvāsra- vaphalabhedajñāpanārthatvāt | TARV-MK 6.6.10tathā ca tīvrādigrahaṇasiddhiḥ | TARV-MK 6.6.11tannimittatvāccharīrādyānantyasiddhiḥ | TA-MK 6.7 adhikaraṇaṃ jīvājīvāḥ || TARV-MK 6.7.1uktalakṣaṇā jīvā'jīvāḥ | TARV-MK 6.7.2punarvacanamadhikaraṇaviśepajñāpanārtham | TARV-MK 6.7.3dvivacanaprasaṅga iti cet; na; paryāyāṇāmadhikaraṇatvāt | TARV-MK 6.7.4jīvājīvādhikaraṇamityastu laghutvāditi cet; na; vṛttidvaye'pyabhipretārthagatyabhāvāt | TARV-MK 6.7.5arthavaśādvibhaktipariṇāmopapatterāsravasyetyabhisaṃbandhaḥ | TA-MK 6.8 ādyaṃ saṃrambhasamārambhārambhayogakṛtakāritānumatakaṣāyaviśeṣaistri- stristriścatuścaikaśaḥ || TARV-MK 6.8.1ādyā'grahaṇaṃ sāmarthyāt siddheriti cet; na; vispaṣṭārthatvāt | TARV-MK 6.8.2prayatnāveśaḥ saṃrambhaḥ | TARV-MK 6.8.3sādhanasamabhyāsīkaraṇaṃ samārambhaḥ | TARV-MK 6.8.4prakramaḥ ārambhaḥ | TARV-MK 6.8.5tattvakathanāt sarve bhāvasādhanāḥ | TARV-MK 6.8.6vyākhyātārtho yogaśabdaḥ | TARV-MK 6.8.7kṛtavacanaṃ svātantryapratipattyartham | TARV-MK 6.8.8kāritābhidhānaṃ paraprayogāpekṣam | TARV-MK 6.8.9anumataśabdaḥ prayojakasya mānasapariṇāmapradarśanārthaḥ | TARV-MK 6.8.10abhihitalakṣaṇāḥ kaṣāyāḥ | TARV-MK 6.8.11viśiṣyate viśiṣṭirvā viśeṣaḥ | TARV-MK 6.8.12tasya pratyekamabhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 6.8.13viśeṣairiti nirdeśānupapattiḥ kriyāpadābhāvāt | TARV-MK 6.8.14na vā, vākyaśeṣāpekṣatvāt | TARV-MK 6.8.15adhikṛtābhisaṃbandhādvā | TARV-MK 6.8.16tristristriścaturiti sujantānāṃ yathākramamabhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 6.8.17ekaśa iti vīpsārthanirdeśaḥ | TARV-MK 6.8.18saṃrambhāditrayasyādau vacanaṃ vastutvāt | TARV-MK 6.8.19yogādīnāmānupūrvyavacanaṃ pūrvāparaviśeṣaṇatvāt | TARV-MK 6.8.20caśabdaḥ krodhādiviśeṣopasaṃgrahārthaḥ | TARV-MK 6.8.21saṃrambhādīnāṃ krodhādyāviṣṭapuruṣakartṛkāṇāṃ tadanurañjanādadhikaraṇabhāvo nīlīpaṭavat | TA-MK 6.9 nirvartanānikṣepasaṃyoganisargā dvicaturdvitribhedāḥ param || TARV-MK 6.9.1nirvarttanādīnāṃ karmasādhanaṃ bhāvo vā | TARV-MK 6.9.2sāmānādhikaraṇyena vaiyadhikaraṇyena vā'dhikaraṇasaṃbandhaḥ | TARV-MK 6.9.3dvicaturdvitribhedā iti dvandvapūrvo'nyapadārthanirdeśaḥ | TARV-MK 6.9.4paravacanamanarthakaṃ pūrvatrādyavacanāt | TARV-MK 6.9.5asmin sati pūrvatrādyavacanamanarthakam arthāpattisiddheḥ | TARV-MK 6.9.6arthāpattiranaikāntikīti cet; na; prayāsamātratvāt | TARV-MK 6.9.7asevandhārthatvāditi cet; na; nivartyābhāvāt | TARV-MK 6.9.8etena prakṛṣṭavācitvaṃ pratyuktam | TARV-MK 6.9.9iṣṭavācitvamiti cet; na; ata eva | TARV-MK 6.9.10na vā anyārthatvāt | TARV-MK 6.9.11iṣṭārthasaṃpratyayādvā | TARV-MK 6.9.12nirvartanādhikaraṇaṃ dvividhaṃ mūlottarabhedāt | TARV-MK 6.9.13nikṣepaścaturdhā apratyavekṣāduṣpramārjanasahasā'nābhogabhedāt | TARV-MK 6.9.14saṃyogo dvidhā bhaktapānopakaraṇabhedāt | TARV-MK 6.9.15nisargastridhā kāyādibhedāt | TA-MK 6.10 tatpradoṣanihnavamātsaryā'ntarāyā''sādanopaghātā jñānadarśanāvaraṇayoḥ || TARV-MK 6.10.1jñānakīrtanānantaramanabhivyāharato'ntaḥ paiśunyaṃ pradoṣaḥ | TARV-MK 6.10.2parābhisandhānato jñānavyapalāpo nihnavaḥ | TARV-MK 6.10.3yāvadyathāvaddayajñānāpradānaṃ mātsaryam | TARV-MK 6.10.4jñānavyavacchedakaraṇam antarāyaḥ | TARV-MK 6.10.5vākkāyābhyāṃ jñānavajanamāsādanam | TARV-MK 6.10.6praśastajñānadūpaṇamupaghātaḥ | TARV-MK 6.10.7āsādanameveti cet; na; sato vinayādyananuṣṭhānāt | TARV-MK 6.10.8taditi jñānadarśanapratinirdeśaḥ | TARV-MK 6.10.9sāmarthyāttadabhisaṃvandhaḥ | TARV-MK 6.10.10tulyāsravatvādekatvamiti cet; na; vacanavirodhāt | TARV-MK 6.10.11dṛṣṭāgamavyāghātāt | TARV-MK 6.10.12āvaraṇābhāve sāhacaryāt | TARV-MK 6.10.13itaratra kramavṛttirjalasamavetāgnipratāpapradīpaprakāśavat | TARV-MK 6.10.14atītānāgatayordarśanābhāvastallakṣaṇābhāvāditi cet; na; nirādharaṇatvāt | TARV-MK 6.10.15tadvatpravṛtteḥ | TARV-MK 6.10.16vikalpāt | TARV-MK 6.10.17karaṇanirapekṣakṣayopaśamaśaktiviśeṣayogādavadhijñāninaḥ | TARV-MK 6.10.18manaḥparyayadarśanamapyastviti cet; na; kāraṇābhāvāt | TARV-MK 6.10.19parakīyamanaḥpraṇālikayā tadadhigamāt | TARV-MK 6.10.20bhinnāsravatvaṃ vā pradopādīnāṃ vipayabhedādbhedasiddheḥ | TA-MK 6.11 duḥkhaśokatāpākrandanavadhaparidevanānyātmaparobhayasthāni asadvedyasya || TARV-MK 6.11.1pīḍālakṣaṇaḥ pariṇāmo duḥkham | TARV-MK 6.11.2anugrāhakasamvandhavicchede vaiklavyaviśeṣaḥ śokaḥ | TARV-MK 6.11.3parivādādinimittādāvilāntaḥkaraṇasya tīvrānuśayastāpaḥ | TARV-MK 6.11.4paritāpajāśrupātapracuravilāpādyabhivyaktaṃ krandanamākrandanam | TARV-MK 6.11.5āyurindriyavalaprāṇaviyogakaraṇaṃ vadhaḥ | TARV-MK 6.11.6saṃkleśapravaṇaṃ svaparānugrahābhilāṣaviṣayamanukampāprāyaṃ paridevanam | TARV-MK 6.11.7duḥkhajātīyatvāt sarveṣāṃ pṛthagavacanamiti cet; na; katipayaviśeṣasaṃbandhena tajjātyā- khyānāt | TARV-MK 6.11.8kathañcidanyatvopapatteśca | TARV-MK 6.11.9duḥkhādīnāṃ kartrādisādhanabhāvaḥ paryāyiparyāyayorbhedābhedavivakṣopapatteḥ | TARV-MK 6.11.10tadekāntāvadhāraṇe'nupapannam anyataraikāntasaṃgrahāt | TARV-MK 6.11.11tānyātmaparobhayasthāni krodhādyāveśāt | TARV-MK 6.11.12vidyādīnāmavagamanādyarthatvādanirdeśa iti cet; na; videścetanārthasya grahaṇāt | TARV-MK 6.11.13tadasadvedyamapraśastatvāt | TARV-MK 6.11.14duḥkhābhidhānamādau pradhānatvāt | TARV-MK 6.11.15śokādigrahaṇasya vikalpopalakṣaṇatvādanyasaṃgrahaḥ | TARV-MK 6.11.16svatīrthakaropadeśavirodhādayuktiriti cet; na; sarvathā praśnavinivṛtteḥ | TARV-MK 6.11.17dveṣāsaṃbhavāt | TARV-MK 6.11.18āhitaprasādatvāt | TARV-MK 6.11.19prāyaścittopadeśāt | TARV-MK 6.11.20anugrahavuddhyā tadvyāpārādgaṇḍapāṭanavat | TARV-MK 6.11.21manoratyā saukhyābhidhānāt | TA-MK 6.12 bhūtavratyanukampādānasarāgasaṃyamādiyogaḥ kṣāntiḥ śaucamiti sadvedyasya || TARV-MK 6.12.1āyurnāmakarmodayavaśādbhavanād bhūtāni | TARV-MK 6.12.2vratābhisaṃbandhino vratinaḥ | TARV-MK 6.12.3anukampanamanukampā | TARV-MK 6.12.4svasya parānugrahabuddhyā atisarjanaṃ dānam | TARV-MK 6.12.5samparāyanivāraṇapravaṇo'kṣīṇāśayaḥ sarāgaḥ | TARV-MK 6.12.6prāṇīndriyeṣvaśubhapravṛtterviratiḥ saṃyamaḥ | TARV-MK 6.12.7ādiśabdena saṃyamā'saṃyamā'kāmanirjarābālatapo'nurodhaḥ | TARV-MK 6.12.8niravadyakriyāviśeṣānuṣṭhānaṃ yogaḥ | TARV-MK 6.12.9dharmapraṇidhānātkrodhādinivṛttiḥ kṣāntiḥ | TARV-MK 6.12.10lobhaprakārāṇāmuparamaḥ śaucam | TARV-MK 6.12.11itikaraṇaḥ prakārārthaḥ | TARV-MK 6.12.12vṛttiprasaṅgo laghutvāditi cet; na; anyopasaṃgrahārthatvāt | TARV-MK 6.12.13itikaraṇānarthakyamiti cet; na; ubhayagrahaṇasya vyaktyarthatvāt | TARV-MK 6.12.14vratigrahaṇamanarthakamiti cet; na; prādhānyakhyāpanārthatvāt | TARV-MK 6.12.15nityānityātmakatve anukampādisiddhirnānyathā | TA-MK 6.13 kevaliśrutasaṅghadharmadevā'varṇavādo darśanamohasya || TARV-MK 6.13.1karaṇakramavyavadhānātivartijñānopetāḥ kevalinaḥ | TARV-MK 6.13.2tadupadiṣṭaṃ buddhyatiśayarddhiyuktagaṇadharāvadhāritaṃ śrutam | TARV-MK 6.13.3ratnatrayopetaḥ śramaṇagaṇaḥ saṅghaḥ | TARV-MK 6.13.4ekasyā'saṅghatvamiti cet; na; anekavrataguṇasaṃhananādekasyāpi saṅghatvasiddheḥ | TARV-MK 6.13.5ahiṃsādilakṣaṇo dharmaḥ | TARV-MK 6.13.6devaśabdo vyākhyātārthaḥ | TARV-MK 6.13.7antaḥkalupadoṣādasadbhūtamalodbhāvanamavarṇavādaḥ | TARV-MK 6.13.8piṇḍābhyavahārajīvanādivacanaṃ kevaliṣu | TARV-MK 6.13.9māṃsabhakṣaṇādyanavadyābhidhānaṃ śrute | TARV-MK 6.13.10śūdratvāṇucitvādyāvirbhāvanaṃ saṅghe | TARV-MK 6.13.11nirguṇatvādyabhidhānaṃ dharme | TARV-MK 6.13.12surāmāṃsopasevādyāghoṣaṇaṃ devāvarṇavādaḥ | TARV-MK 6.13.13darśanaṃ mohayati mohanaṃ vā darśanamohaḥ | TA-MK 6.14 kaṣāyodayāttīvrapariṇāmaścāritramohasya || TARV-MK 6.14.1dravyādinimittavaśāt karmaparipāka udayaḥ | TARV-MK 6.14.2tīvrapariṇāmaśabdāvuktārthau | TARV-MK 6.14.3cāritraṃ mohayati mohanaṃ vā cāritramohaḥ | TA-MK 6.15 bahvārambhaparigrahatvaṃ nārakasyāyuṣaḥ || TARV-MK 6.15.1saṃkhyāvaipulyavācino bahuśabdasya grahaṇamaviśeṣāt | TARV-MK 6.15.2ārambho haiṃsraṃ karma | TARV-MK 6.15.3mamedamiti saṃkalpaḥ parigrahaḥ | TA-MK 6.16 māyā tairyagyonasya || TARV-MK 6.16.1cāritramohodayāt kuṭilabhāvo māyā | TA-MK 6.17 alpārambhaparigrahatvaṃ mānuṣasya || TARV-MK 6.17.1nārakāyurāsravaviparīto mānuṣasya | TA-MK 6.18 svabhāvamārdavaṃ ca || TARV-MK 6.18.1upadeśānapekṣaṃ svabhāvamārdavam | TARV-MK 6.18.2ekayogīkaraṇamiti cet; na; uttarāpekṣatvāt | TA-MK 6.19 niḥśīlavratatvaṃ ca sarveṣām || TARV-MK 6.19.1caśabdo'dhikṛtasamuccayārthaḥ | TARV-MK 6.19.2sarveṣāṃ grahaṇaṃ sakalāsravapratipattyartham | TARV-MK 6.19.3devāyuṣo'pi prasaṅga iti cet; na; atikrāntāpekṣatvāt | TARV-MK 6.19.4pṛthakkaraṇāt siddherānarthakyamiti cet; na; bhogabhūmijārthatvāt | TA-MK 6.20 sarāgasaṃyamasaṃyamāsaṃyamā'kāmanirjarābālatapāṃsi daivasya || TARV-MK 6.20.1vyākhyātāḥ sarāgasaṃyamādayaḥ | TA-MK 6.21 samyaktvaṃ ca || TARV-MK 6.21.1aviśeṣābhidhāne'pi saudharmādiviśeṣagatiḥ pṛthakkaraṇāt | TARV-MK 6.21.2na, atastatsiddheḥ | TA-MK 6.22 yogavakratā visaṃvādanaṃ cā'śubhasya nāmnaḥ || TARV-MK 6.22.1kāyavāṅmanasāṃ kauṭilyena vṛttiryogavakratā | TARV-MK 6.22.2visaṃvādanamanyathāpravarttanam | TARV-MK 6.22.3yogavakrataiveti cet; satyam; ātmāntare'pi tadbhāvaprayojakatvāt pṛthagvacanam | TARV-MK 6.22.4caśabdo'nuktasamuccayārthaḥ | TA-MK 6.23 tadviparītaṃ śubhasya || TARV-MK 6.23.1ṛjuyogo'visaṃvādanaṃ ca tadviparītam | TA-MK 6.24 darśanaviśuddhirvinayasampannatā śīlavrateṣvanaticāro'mīkṣṇajñānopayoga- saṃvegau śaktitastyāgatapasī sādhusamādhirvaiyāvṛttyakaraṇamarhadā- cāryabahuśrutapravacanabhaktirāvaśyakāparihāṇirmārgaprabhāvanā pravacanavatsalatvamiti tīrthakaratvasya || TARV-MK 6.24.1jinopadiṣṭe nirgranthe mokṣavartmani ruciḥ niḥśaṅkitatvādyaṣṭāṅgā darśanaviśuddhiḥ | TARV-MK 6.24.2jñānādiṣu tadvatsu cādaraḥ kaṣāyanivṛttirvā vinayasaṃpannatā | TARV-MK 6.24.3caritravikalpeṣu śīlavrateṣu niravadyā vṛttiḥ śīlavrateṣvanaticāraḥ | TARV-MK 6.24.4jñānabhāvanāyāṃ nityayuklatā jñānopayogaḥ | TARV-MK 6.24.5saṃsāraduḥkhānnityabhīrutā saṃvegaḥ | TARV-MK 6.24.6paraprītikaraṇātisarjanaṃ tyāgaḥ | TARV-MK 6.24.7anigūhitavīryasya mārgāvirodhikāyakleśastapaḥ | TARV-MK 6.24.8munigaṇatapaḥsaṃdhāraṇaṃ samādhiḥ bhāṇḍāgārāgnipraśamanavat | TARV-MK 6.24.9guṇavadduḥkhopanipāte niravadyena vidhinā tadapaharaṇaṃ vaiyyāvṛttyam | TARV-MK 6.24.10arhadācāryeṣu bahuśruteṣu pravacane ca bhāvaviśuddhiyukto'nurāgo bhaktiḥ | TARV-MK 6.24.11ṣaṇṇāmāvaśyakakriyāṇāṃ yathākālaprarvatanamāvaśyakā'parihāṇiḥ | TARV-MK 6.24.12jñānatapojinapūjāvidhinā dharmaprakāśanaṃ mārgaprabhāvanam | TARV-MK 6.24.13vatse dhenuvatsadharmaṇi snehaḥ pravacanavatsalatvam | TA-MK 6.25 parātmanindāpraśaṃse sadasadguṇacchādanodbhāvane ca nīcairgotrasya || TARV-MK 6.25.1doṣodbhāvanecchā nindā | TARV-MK 6.25.2guṇodbhāvanābhiprāyaḥ praśaṃsā | TARV-MK 6.25.3anudbhūtavṛttitā chādanam | TARV-MK 6.25.4pratibandhakā'bhāve prakāśitavṛttitodbhāvanam | TARV-MK 6.25.5gūyate taditi gotram | TARV-MK 6.25.6nīcairityadhikaraṇapradhānaḥ śabdaḥ | TA-MK 6.26 tadviparyayo nīcairvṛttyanutsekau cottarasya || TARV-MK 6.26.1nīcairgotrāsravapratinirdeśanārthastacchabdaḥ | TARV-MK 6.26.2viparyayo'nyathāvṛttiḥ | TARV-MK 6.26.3guruṣvavanatirnīcairvṛttiḥ | TARV-MK 6.26.4anahaṅkāratā'nutsekaḥ | TA-MK 6.27 vidhnakaraṇamantarāyasya || TARV-MK 6.27.1dānādivihananaṃ vighnaḥ | TARV-MK 6.27.2itikaraṇānuvṛtteḥ sarvatrānuktasaṃgrahaḥ | TARV-MK 6.27.3svopāttakarmavaśādātmano vikāraḥ śauṇḍāturavat | TARV-MK 6.27.4anapadiṣṭahetukatvādāsravā'niyama iti cet; na; svabhāvābhivyañjakatvācchāstrasya | TARV-MK 6.27.5tatsiddhiratiśayajñānadṛṣṭatvāt | TARV-MK 6.27.6sarvāvisaṃvādāccopālambhanivṛttiḥ | TARV-MK 6.27.7tatpradoṣādīnāṃ sarvāsravatvānniyamābhāva iti cet; na; anubhāgaviśeṣaniyamopapatteḥ | TA-MK 7.1 hiṃsā'nṛtasteyā'brahmaparigrahebhyo viratirvratam || TARV-MK 7.1.1hiṃsādayo nirdekṣyamāṇalakṣaṇāḥ | TARV-MK 7.1.2viramaṇaṃ viratiḥ | TARV-MK 7.1.3vratamabhisandhikṛto niyamaḥ | TARV-MK 7.1.4hiṃsā'nṛtasteyā'brahmaparigrahebhya ityapādānanirdeśaḥ | TARV-MK 7.1.5dhruvatvābhāvāttadanupapattiriti cet; na; buddhyapāye dhruvatvavivakṣopapatteḥ | TARV-MK 7.1.6ahiṃsāyāḥ pradhānatvādādau tadvacanam, itareṣāṃ tatparipālanārthatvāt | TARV-MK 7.1.7viratiśabdaḥ pratyekaṃ parisamāpyate | TARV-MK 7.1.8viṣayabhedādviratibhede bahutvaprasaṅgaḥ | TARV-MK 7.1.9na vā; tadviṣayaviramaṇasāmānyopādānāt | TARV-MK 7.1.10hiṃsādibhyo nivṛttivacanamanarthakaṃ saṃvare'ntarbhāvāt | TARV-MK 7.1.11pratijñāmātramiti cet; na; dharmābhyantaratvāt | TARV-MK 7.1.12tatprapañcārtha upanyāsa iti cet; na; tatraiva karaṇāt | TARV-MK 7.1.13na saṃvaro vratāni parispandadarśanāt | TARV-MK 7.1.14guptyādisaṃvaraparikarmatvācca | TARV-MK 7.1.15rātribhojanaviratyupasaṃkhyānamiti cet; na; bhāvanāntarbhāvāt | TARV-MK 7.1.16anirdeśāditi cet; na; ālokitapānabhojanavacanāt | TARV-MK 7.1.17pradīpādisaṃbhave sati rātrāvapi tatprasaṅga iti cet; na; anekārambhadoṣāt | TARV-MK 7.1.18parakṛtapradīpādisaṃbhave tadabhāva iti cet; na; caṅkramaṇādyasaṃbhavāt | TARV-MK 7.1.19divānītasya rātrau bhojanaprasaṅgaḥ iti cet; na; uktottaratvāt | TARV-MK 7.1.20sphuṭārthābhivyakteśca divābhojanaṃ yuktam | TA-MK 7.2 deśasarvato'ṇumahatī || TARV-MK 7.2.1kutaściddiśyate iti deśaḥ | TARV-MK 7.2.2saratyaśeṣānavayavāniti sarvaḥ | TA-MK 7.3 tatsthairyārthaṃ bhāvanāḥ pañca pañca || TARV-MK 7.3.1bhāvanāśabdaḥ karmasādhanaḥ | TARV-MK 7.3.2pañca pañcetyatra vīpsāyāṃ śasprasaṅga iti cet; na; kārakādhikārāt | TARV-MK 7.3.3kriyādhyāhārāt kārakatvamiti cet; na; vikalpādhikārāt | TA-MK 7.4 vāṅmanoguptīryā''dānanikṣepaṇasamityālokita- pānabhojanāni pañca || TA-MK 7.5 krodhalobhabhīrutvahāsyapratyākhyānānyanuvīcibhāṣaṇaṃ ca pañca || TA-MK 7.6 śūnyāgāravimocitāvāsaparoparodhākaraṇabhaikṣyaśu- ddhisadharmā'visaṃvādāḥ pañca || TA-MK 7.7 strīrāgakathāśravaṇatanmanoharāṅganirīkṣaṇapūrvaratānusmaraṇavṛṣye- ṣṭarasasvaśarīrasaṃskāratyāgāḥ pañca || TA-MK 7.8 manojñā'manojñendriyaviṣayarāgadveṣavarjanāni pañca || TA-MK 7.9 hiṃsādiṣvihāmutrāpāyāvadyadarśanam || TARV-MK 7.9.1abhyudayaniḥśreyasārthānāṃ nāśako'pāyo bhayaṃ vā | TARV-MK 7.9.2avadyaṃ garhyam | TA-MK 7.10 duḥkhameva vā || TARV-MK 7.10.1duḥkhameveti kāraṇe kāryopacāro'nnaprāṇavat | TARV-MK 7.10.2kāraṇakāraṇe vā dhanaprāṇavat | TARV-MK 7.10.3tatparatra bhāvanamātmasākṣikam | TARV-MK 7.10.4sparśakṛtaṃ sukhamiti cet; na; vedanāpratīkāratvāt | TA-MK 7.11 maitrīpramodakāruṇyamādhyasthyāni ca sattvaguṇādhika- kliśyamānāvineyeṣu || TARV-MK 7.11.1pareṣāṃ duḥkhānutpattyabhilāṣo maitrī | TARV-MK 7.11.2vadanaprasādādibhirabhivyajyamānāntarbhaktirāgaḥ pramodaḥ | TARV-MK 7.11.3dīnānugrahabhāvaḥ kāruṇyam | TARV-MK 7.11.4rāgadveṣapūrvakapakṣapātā'bhāvo mādhyasthyam | TARV-MK 7.11.5anādikarmabandhavaśāt sīdantīti sattvāḥ | TARV-MK 7.11.6samyagjñānādibhiḥ prakṛṣṭā guṇādhikāḥ | TARV-MK 7.11.7asadvedyodayāpāditakleśāḥ kliśyamānāḥ | TARV-MK 7.11.8tattvārthaśravaṇagrahaṇābhyāmasampāditaguṇā avineyāḥ | TA-MK 7.12 jagatkāyasvabhāvau vā saṃvegavairāgyārtham || TARV-MK 7.12.1jagatkāyaśabdāvuktārthau | TARV-MK 7.12.2svenātmanā bhavanaṃ svabhāvaḥ | TARV-MK 7.12.3saṃsārād bhīrutā saṃvegaḥ | TARV-MK 7.12.4rāgakāraṇābhāvāt viṣayemyo virañjanaṃ virāgaḥ | TA-MK 7.13 pramattayogāt prāṇavyaparopaṇaṃ hiṃsā || TARV-MK 7.13.1anavagṛhītapracāraviśeṣaḥ pramattaḥ | TARV-MK 7.13.2abhyantarīkṛtevārtho vā | TARV-MK 7.13.3pañcadaśapramādapariṇato vā | TARV-MK 7.13.4yogaśabdaḥ saṃbandhaparyāyavacanaḥ | TARV-MK 7.13.5kāyavāṅmanaskarma vā | TARV-MK 7.13.6vyaparopaṇaṃ viyogakaraṇam | TARV-MK 7.13.7prāṇagrahaṇaṃ tatpūrvakatvāt prāṇivyaparopaṇasya | TARV-MK 7.13.8anyatvādadharmābhāvaḥ iti cet; na; tadduḥkhotpādakatvāt | TARV-MK 7.13.9śarīriṇo'nyatvāt duḥkhā'bhāva iti cet; na; putrakalatrādiviyoge tāpadarśanāt | TARV-MK 7.13.10bandhaṃ pratyekatvācca | TARV-MK 7.13.11ekāntavādināṃ tadanupapattirbandhābhāvāt | TARV-MK 7.13.12ubhayaviśeṣaṇopādānam anyatarābhāve hiṃsā'bhāvajñāpanārtham | TARV-MK 7.13.13prāṇyabhāve prāṇābhāvaḥ karturabhāvāt | TA-MK 7.14 asadabhidhānamanṛtam || TARV-MK 7.14.1asaditi nañā satpratiṣedhācchūnyārthasaṃpratyayaprasaṅgaḥ | TARV-MK 7.14.2na vā, sacchabdasya praśaṃsārthavācitvāt | TARV-MK 7.14.3abhidhānaśabdaḥ karaṇādisādhanaḥ | TARV-MK 7.14.4ṛtaṃ satyārthe | TARV-MK 7.14.5mithyā'nṛtamityastu laghutvāt iti cet; na; viparītārthamātrasaṃpratyayaprasaṅgāt | TA-MK 7.15 adattādānaṃ steyam || TARV-MK 7.15.1sarvamadattamādadānasyā'kuśalakalpanāyāṃ karmādeyamātmasātkurvataḥ steyaprasaṅgaḥ | TARV-MK 7.15.2na; dānādānayoryatraiva pravṛttinivṛttī tatraivopapatteḥ | TARV-MK 7.15.3icchāmātramiti cet; na; adattādānagrahaṇāt | TARV-MK 7.15.4karmāpi hi kimarthaṃ kasmaicinna dīyata iti cet; na; hastādikaraṇagrahaṇavisargāsaṃbha- vāt sūkṣmatvāt | TARV-MK 7.15.5śarīrāhāraviṣayapariṇāmatastadbandhaḥ | TARV-MK 7.15.6āsravanirodhe sati saṃvṛtatvād bandhābhāvaḥ | TARV-MK 7.15.7śabdādiviṣayarathyādvārādyadattādānāt steyaprasaṅge iti cet; na; apramattatvāt | TARV-MK 7.15.8vandanādinimittadharmādānāt steyaprasaṅga iti cet; na; uktatvāt | TARV-MK 7.15.9pramattādhikārāccānyatrā'prasaṅgaḥ | TA-MK 7.16 maithunamabrahma || TARV-MK 7.16.1mithunasya bhāva iti cet; na; dravyadvayabhavanamātraprasaṅgāt | TARV-MK 7.16.2mithunasya karmeti cet; na; puruṣadvayanirvartyakriyāviśeṣaprasaṅgāt | TARV-MK 7.16.3strīpuṃsayoḥ karma iti cet; na; pacyādikriyāprasaṅgāt | TARV-MK 7.16.4strīpuṃsayoḥ parasparagātropaśleṣe rāgapariṇāmo maithunam | TARV-MK 7.16.5na vaikasminnaprasaṅgāt | TARV-MK 7.16.6upacārāditi cet; na; mukhyaphalābhāvaprasaṅgāt | TARV-MK 7.16.7na vā sparśavaddravyasaṃyogasyāviśeṣābhimānāt | TARV-MK 7.16.8ekasya dvitīyopapattau maithunatvasiddheḥ | TARV-MK 7.16.9prasiddhivaśāccārthaciśeṣapratīteḥ pūrvoktānāṃ cā'navadyatvam | TARV-MK 7.16.10ahiṃsādiguṇabṛṃhaṇād brahma | TA-MK 7.17 mūrcchā parigrahaḥ || TARV-MK 7.17.1bāhyābhyantaropadhisaṃrakṣaṇādivyāpṛtirmūrcchā | TARV-MK 7.17.2vātapittaśleṣmavikāraprasaṅga iti cet; na; viśeṣitatvāt | TARV-MK 7.17.3bāhyasyā'prasaṅga iti cet; na; ādhyātmikapradhānatvāt | TARV-MK 7.17.4mūrcchākāraṇatvāt bāhyasya mūrcchāvyapadeśaḥ | TARV-MK 7.17.5jñānadarśanacāritreṣu saṅgaḥ parigrahaḥ iti cet; na; pramattayogādhikārāt | TARV-MK 7.17.6tanmūlāḥ sarvadoṣānuṣaṅgāḥ | TA-MK 7.18 niḥśalyo vratī || TARV-MK 7.18.1anekadhā prāṇigaṇaśaraṇācchalyam | TARV-MK 7.18.2ābādhakatvādupacārasiddhiḥ | TARV-MK 7.18.3tattrividhaṃ māyānidānamithyādarśanabhedāt | TARV-MK 7.18.4virodhādviśeṣaṇānupapattiḥ | TARV-MK 7.18.5ānarthakyaṃ ca, anyatareṇa gatārthatvāt | TARV-MK 7.18.6vikalpa iti cet; na; phalaviśeṣābhāvāt | TARV-MK 7.18.7navā, aṅgāṅgibhāvasya vivakṣitatvāt | TARV-MK 7.18.8pradhānānuvidhānāt apradhānasya | TA-MK 7.19 agāryanagāraśca || TARV-MK 7.19.1pratiśrayārthitayā aṅganādagāram | TARV-MK 7.19.2aniyamaprasaṅga iti cet; na; bhāvāgārasya vivakṣitatvāt | TARV-MK 7.19.3vratikāraṇāsākalyāt gṛhasthasyāvratitvamiti cet; na; naigamasaṃgrahavyavahāravyāpārāt nagarāvāsavat | TARV-MK 7.19.4rājavadvā | TA-MK 7.20 aṇuvrato'gārī || TARV-MK 7.20.1dvīndriyādivyaparopaṇānnivṛttaḥ | TARV-MK 7.20.2snehadveṣamohāveśāt asatyābhidhānavarjanapravaṇaḥ | TARV-MK 7.20.3anyapīḍākarāt pārthivabhayādyutpāditanimittādapyadattāt pratinivṛttaḥ | TARV-MK 7.20.4upāttā'nupāttānyāṅganāsaṅgādvirataratiḥ | TARV-MK 7.20.5paricchinnadhanadhānyakṣetrādyavadhirgṛhī | TA-MK 7.21 digdeśānarthadaṇḍaviratisāmāyikaproṣadhopavāsopabhogaparibhogapari- māṇātithisaṃvibhāgavratasampannaśca || TARV-MK 7.21.1ākāśapradeśaśreṇī dik | TARV-MK 7.21.2ādityādigativibhaktastadbhedaḥ | TARV-MK 7.21.3grāmādīnām avadhṛtaparimāṇaḥ pradeśo deśaḥ | TARV-MK 7.21.4upakārātyaye pāpādānanimittamanarthadaṇḍaḥ | TARV-MK 7.21.5viratiśabdaḥ pratyekaṃ parisamāpyate | TARV-MK 7.21.6viratyagrahaṇamadhikārāditi cet; na; upasarjanānabhisaṃbandhāt | TARV-MK 7.21.7ekatvena gamanaṃ samayaḥ | TARV-MK 7.21.8upetya tasmin vasantīndriyāṇi ityupavāsaḥ | TARV-MK 7.21.9upetya bhujyate ityupabhogaḥ | TARV-MK 7.21.10parityajya bhujyata iti paribhogaḥ | TARV-MK 7.21.11saṃyamamavināśayannatatītyatithiḥ | TARV-MK 7.21.12saṃvibhajanaṃ saṃvibhāgaḥ | TARV-MK 7.21.13vratagrahaṇamanarthakamiti cet; uktam | TARV-MK 7.21.14vratasaṃpannaśabdaḥ pratyekamabhisaṃbadhyate | TARV-MK 7.21.15duṣpariharakṣudrajantuprāyatvāddiṅnivṛttiḥ | TARV-MK 7.21.16tatparimāṇaṃ ca yojanādibhirabhijñānavadbhiḥ | TARV-MK 7.21.17agamane'pi prāṇivadhābhyanujñānamiti cet; na; nivṛttyarthatvāt | TARV-MK 7.21.18tṛṣṇāprākāmyanirodhatantratvācca | TARV-MK 7.21.19tato bahirmahāvrataprasiddhiḥ | TARV-MK 7.21.20tathaiva deśanivṛttiḥ | TARV-MK 7.21.21anarthadaṇḍaḥ pañcadhā apadhyāna-pāpopadeśa-pramādācarita-hiṃsāpradānā-'śubhaśrutibhedāt | TARV-MK 7.21.22madhye'narthadaṇḍagrahaṇaṃ pūrvottarātirekānarthakyajñāpanārtham | TARV-MK 7.21.23sāmāyike niyatadeśakāle mahāvratatvaṃ pūrvavat | TARV-MK 7.21.24saṃyamaprasaṅga iti cet; na; taddhātikarmodayāt | TARV-MK 7.21.25mahāvratatvābhāva iti cet; na; upacārāt, rājakule sarvagatacaitravat | TARV-MK 7.21.26snānagandhamālyādivirahito'vakāśe śucāvupavaset | TARV-MK 7.21.27bhogaparisaṃkhyānaṃ pañcavidhaṃ trasaghātapramādabahuvadhāniṣṭānupasevyaviṣayabhedāt | TARV-MK 7.21.28atithisaṃvibhāgaścaturvidho bhikṣopakaraṇauṣadhapratiśrayabhedāt | TA-MK 7.22 māraṇāntikīṃ sallekhanāṃ joṣitā || TARV-MK 7.22.1svāyurindriyabalasaṃkṣayo maraṇam | TARV-MK 7.22.2antagrahaṇaṃ tadbhavamaraṇapratipattyartham | TARV-MK 7.22.3samyakkāyakaṣāyalekhanā sallekhanā | TARV-MK 7.22.4sevitāgrahaṇaṃ vispaṣṭārthamiti cet; na; arthaviśeṣopatteḥ | TARV-MK 7.22.5sallekhanāyā joṣiteti prāpnotīti cet; na; tṛnaḥ prayogāt | TARV-MK 7.22.6ātmavadhakatvaprasaṅga iti cet; na; apramattatvāt | TARV-MK 7.22.7rāgādyabhāvāt | TARV-MK 7.22.8maraṇasyā'niṣṭatvāt | TARV-MK 7.22.9ubhayānabhisandhānāt | TARV-MK 7.22.10svasamayavirodhāt | TARV-MK 7.22.11jarārogendriyahānibhirāvaśyakaparikṣaye | TARV-MK 7.22.12ekayogakaraṇaṃ jyāya iti cet; na; kadācit kasyacittāṃ pratyābhimukhyajñāpanārthatvāt | TARV-MK 7.22.13veśmāparityāginastadupadeśāt | TARV-MK 7.22.14aviśeṣavidhipratipādanārthatvādvā | TA-MK 7.23 śaṅkākāṅkṣāvicikitsā'nyadṛṣṭipraśaṃsāsaṃstavāḥ samya- gdṛṣṭeratīcārāḥ || TARV-MK 7.23.1vāṅmānasaviṣayabhedāt praśaṃsāsaṃstavabhedaḥ | TARV-MK 7.23.2prakaraṇādagāryavadhāraṇamiti cet; na; samyagddṛṣṭigrahaṇasya ubhayārthatvāt | TARV-MK 7.23.3darśanamohodayādaticaraṇamatīcāraḥ | TARV-MK 7.23.4aṣṭāṅgatvāt samyargdaśanasyātikramāṇāṃ tāvattvameveti cet; na; atraivāntarbhāvāt | TA-MK 7.24 vrataśīleṣu pañca pañca yathākramam || TARV-MK 7.24.1vratagrahaṇamevāstviti cet; na; śīlaviśeṣadyotanārthatvāt | TARV-MK 7.24.2sāmarthyād gṛhivratasaṃpratyayaḥ | TARV-MK 7.24.3pañca pañceti vīpsāyāṃ dvitvam | TARV-MK 7.24.4yathākramavacanaṃ vakṣyamāṇāticārakramasaṃbandhanārtham | TA-MK 7.25 bandhavadhacchedātibhārāropaṇānnapānanirodhāḥ || TARV-MK 7.25.1abhimatadeśagatinirodhaheturbandhaḥ | TARV-MK 7.25.2prāṇipīḍāheturvadhaḥ | TARV-MK 7.25.3chedo'ṅgāpanayanam | TARV-MK 7.25.4nyāyyabhārādatiriktabhāravāhanamatibhārāropaṇam | TARV-MK 7.25.5kṣutpipāsābādhanamannapānanirodhaḥ | TA-MK 7.26 mithyopadeśaraho'bhyākhyānakūṭalekhakriyānyāsāpahāra- sākāramantrabhedāḥ || TARV-MK 7.26.1mithyānyapravartanamatisandhāpanaṃ vā mithyopadeśaḥ | TARV-MK 7.26.2saṃvṛtasya prakāśanaṃ raho'bhyākhyānam | TARV-MK 7.26.3paraprayogādanyānuktapaddhatikarma kūṭalekhakriyā | TARV-MK 7.26.4hiraṇyādinikṣepe'lpasaṃkhyānujñānavacanaṃ nyāsāpahāraḥ | TARV-MK 7.26.5arthādibhiḥ paraguhyaprakāśanaṃ sākāramantrabhedaḥ | TA-MK 7.27 stenaprayogatadāhṛtādānaviruddharājyātikramahīnādhikamāno- nmānapratirūpakavyavahārāḥ || TARV-MK 7.27.1moṣakasya tridhā prayojanaṃ stenaprayogaḥ | TARV-MK 7.27.2corānītagrahaṇaṃ tadāhṛtādānam | TARV-MK 7.27.3ucitādanyathā dānagrahaṇamatikramaḥ | TARV-MK 7.27.4kūṭaprasthatulādimiḥ krayavikrayaprayogo hīnādhikamānonmānaḥ | TARV-MK 7.27.5kṛtrimahiraṇyādikaraṇaṃ pratirūpakavyavahāraḥ | TA-MK 7.28 paravivāhakaraṇetvarikā'parigṛhītāparigṛhītāgamanānaṅgakrī- ḍākāmatīvrābhiniveśāḥ || TARV-MK 7.28.1sadvedyacāritramohodayādvivahanaṃ vivāhaḥ | TARV-MK 7.28.2ayanaśīletvarī | TARV-MK 7.28.3anaṅgeṣu krīḍā anaṅgakrīḍā | TARV-MK 7.28.4kāmasya pravṛddhaḥ pariṇāmaḥ kāmatīvrābhiniveśaḥ | TARV-MK 7.28.5dīkṣitātibālātairyagyonyādīnāmanupasaṃgraha iti cet; na; kāmatīvrābhiniveśagrahaṇāt siddheḥ | TA-MK 7.29 kṣetravāstuhiraṇyasuvarṇadhanadhānyadāsīdāsakupyapramāṇātikramāḥ || TARV-MK 7.29.1kṣetravāstvādīnāṃ dvayordvayordvandbaḥ prāk kupyāt | TARV-MK 7.29.2tīvralobhābhiniveśādatirekāḥ pramāṇātikramāḥ | TA-MK 7.30 ūrdhvādhastiryagvyatikramakṣetravṛddhismṛtyantarādhānāni || TARV-MK 7.30.1parimitadigavadhivyatilaṅghanamatikramaḥ | TARV-MK 7.30.2tatra parvatādyārohaṇādūrdhvātikramaḥ | TARV-MK 7.30.3kūpāvataraṇāderadho'tivṛttiḥ | TARV-MK 7.30.4vilapraveśādistiryagatīcāraḥ | TARV-MK 7.30.5abhigṛhītāyā diśo lobhāveśādādhikyābhisandhiḥ kṣetravṛddhiḥ | TARV-MK 7.30.6icchāparimāṇe'ntarbhāvāt paunaruktyamiti cet; na; tasyānyādhikaraṇatvat | TARV-MK 7.30.7tadatikramaḥ pramādamohavyāsaṅgādibhiḥ | TARV-MK 7.30.8ananusmaraṇaṃ smṛtyantarādhānam | TA-MK 7.31 ānayanapreṣyaprayogaśabdarūpānupātapudgalakṣepāḥ || TARV-MK 7.31.1tamānayetyājñāpanamānayanam | TARV-MK 7.31.2evaṃ kurviti viniyogaḥ prepyaprayogaḥ | TARV-MK 7.31.3abhyutkāsikādikaraṇaṃ śabdānupātaḥ | TARV-MK 7.31.4svavigrahaprarūpaṇaṃ rūpānupātaḥ | TARV-MK 7.31.5loṣṭādinipātaḥ pudgalakṣepaḥ | TARV-MK 7.31.6svayamanākrāmannanyenākrāmayatītyatikramaḥ | TA-MK 7.32 kandarpakautkucyamaukharyā'ptamīkṣyādhikaraṇopabhogapari- bhogānarthakyāni || TARV-MK 7.32.1rāgodrekāt prahāsamiśro'śiṣṭavākprayogaḥ kandarpaḥ | TARV-MK 7.32.2tadevobhayaṃ paratra duṣṭakāyakarmayuktaṃ kautkucyam | TARV-MK 7.32.3dhārṣṭyaprāyamavaddhavahupralāpitvaṃ maukharyam | TARV-MK 7.32.4asamīkṣya prayojanamādhikyena karaṇamadhikaraṇam | TARV-MK 7.32.5tattredhā kāyavāṅmanoviṣayabhedāt | TARV-MK 7.32.6yāvatā'rthenopabhogaparibhogau so'rthaḥ, tato'nyasyādhikyamānarthakyam | TARV-MK 7.32.7upabhogaparibhogavrate'ntarbhāvāt paunaruktyaprasaṅga iti cet; na; tadarthānavadhāraṇāt | TA-MK 7.33 yogaduḥpraṇidhānānādarasmṛtyanupasthānāni || TARV-MK 7.33.1yogaśabdo vyākhyātārthaḥ | TARV-MK 7.33.2duṣṭhu praṇidhānamanyathā vā duḥpraṇidhānam | TARV-MK 7.33.3anādaro'nutsāhaḥ | TARV-MK 7.33.4anaikāgryaṃ smṛtyanupasthānam | TARV-MK 7.33.5manoduḥpraṇidhānaṃ taditi cet; na; tatrānyācintanāt | TA-MK 7.34 apratyavekṣitā'pramārjitotsargādānasaṃstaropakramaṇā'nā- darasmṛtyanupasthānāni || TARV-MK 7.34.1pratyavekṣaṇaṃ cākṣuṣo vyāpāraḥ | TARV-MK 7.34.2pramārjanamupakaraṇopakāraḥ | TARV-MK 7.34.3tasya pratiṣedhaviśiṣṭasyotsargādibhiḥ saṃbandhaḥ | TARV-MK 7.34.4āvaśyakeṣvanādaraḥ | TARV-MK 7.34.5smṛtyanupasthānaṃ vyākhyātam | TA-MK 7.35 sacittasaṃbandhasaṃmiśrābhiṣavaduḥpakvāhārāḥ || TARV-MK 7.35.1saha cittena vartata iti sacittaḥ | TARV-MK 7.35.2tadupaśliṣṭaḥ saṃbandhaḥ | TARV-MK 7.35.3tadvyatikīrṇaḥ saṃmiśraḥ | TARV-MK 7.35.4pūrveṇāviśiṣṭa iti cet; na; tatra saṃsargamātratvāt | TARV-MK 7.35.5dravo vṛṣyaṃ vā'bhiṣavaḥ | TARV-MK 7.35.6asamyakpakvo duṣpakvaḥ | TA-MK 7.36 sacittanikṣepāpidhānaparavyapadeśamātsaryakālātikramāḥ || TARV-MK 7.36.1sacitte nikṣepaḥ sacittanikṣepaḥ | TARV-MK 7.36.2prakaraṇāt sacitte nā'pidhānam | TARV-MK 7.36.3anyadātṛdeyārpaṇaṃ paravyapadeśaḥ | TARV-MK 7.36.4prayacchato'pyādarābhāvo mātsaryam | TARV-MK 7.36.5akāle bhojanaṃ kālātikramaḥ | TA-MK 7.37 jīvitamaraṇāśaṃsāmitrānurāgasukhānubandhanidānāni || TARV-MK 7.37.1ākāṅkṣaṇamāśaṃsā | TARV-MK 7.37.2avaśyaheyatve śarīrasyāvasthānādaro jīvitāśaṃsā | TARV-MK 7.37.3jīvanasaṃkleśāt maraṇaṃ prati cittānurodho maraṇāśaṃsā | TARV-MK 7.37.4pūrvakṛtasahapāṃśukrīḍanādyanusmaraṇānmitrānurāgaḥ | TARV-MK 7.37.5anubhūtaprītiviśeṣasmṛtisamaḥvāhāraḥ sukhānuvandhaḥ | TARV-MK 7.37.6bhogākāṅkṣayā niyataṃ dīyate cittaṃ tasmiṃsteneti vā nidānam | TA-MK 7.38 anugrahārthaṃ svasyātisargo dānam || TARV-MK 7.38.1svaparopakāro'nugrahaḥ | TARV-MK 7.38.2svaśabdo dhanaparyāyavacanaḥ | TA-MK 7.39 vidhidravyadātṛpātraviśeṣāttadviśeṣaḥ || TARV-MK 7.39.1pratigrahādikramo vidhiḥ | TARV-MK 7.39.2viśeṣo guṇakṛtastasya pratyekamabhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 7.39.3tapaḥsvādhyāyaparivṛddhihetutvādirdravyaviśeṣaḥ | TARV-MK 7.39.4anasūyā'vipādādirdātṛviśeṣaḥ | TARV-MK 7.39.5mokṣakāraṇaguṇasaṃyogaḥ pātraviśeṣaḥ | TARV-MK 7.39.6tataśca phalaviśeṣaḥ kṣityādiviśeṣād vījaphalaviśeṣavat | TARV-MK 7.39.7nirātmakatve sarvabhāvānāṃ vidhyādisvarūpābhāvaḥ | TARV-MK 7.39.8kṣaṇikatvācca vijñānasya tadabhisandhānābhāvaḥ | TARV-MK 7.39.9nityatvājñatvaniṣkriyatvācca | TARV-MK 7.39.10kriyāguṇasamavāyādupapattiriti cet; na; tatpariṇāmābhāvāt | TARV-MK 7.39.11kṣetrasya vā'cetanatvāt | TARV-MK 7.39.12syādvādinastadupapattiranekāntāśrayaṇāt | TARV-MK 560,22TA-MK 8.1 mithyādarśanāviratipramādakaṣāyayogā bandhahetavaḥ || TARV-MK 8.1.1mithyādarśanaṃ kriyāsvantarbhūtam | TARV-MK 8.1.2viratipratipakṣabhūtā'pyaviratiḥ | TARV-MK 8.1.3ajñāvyāpādanānākāṅkṣakriyayorantarbhāvaḥ pramādasya | TARV-MK 8.1.4kaṣāyāḥ krodhādayaḥ proktāḥ | TARV-MK 8.1.5yogaḥ kāyādivikalpaḥ praklṛptaḥ | TARV-MK 8.1.6mithyādarśanaṃ dvedhā-naisargikaparopadeśanimittabhedāt | TARV-MK 8.1.7tatropadeśanirapekṣaṃ naisargikam | TARV-MK 8.1.8paropadeśanimittaṃ caturvidhaṃ kriyā'kriyāvādyājñānikavainayikamatavikalpāt | TARV-MK 8.1.9caturaśītiḥ kriyāvādāḥ iti kaukvalakāṇṭheviddhiprabhṛtimatavikalpāt iti | TARV-MK 8.1.10aśītiśatamakrivādānāṃ marīcikumārolūkakapilādidarśanabhedāt | TARV-MK 8.1.11ājñānikavādāḥ saptaṣaṣṭisaṃkhyāḥ sākalyavāṣkalaprabhṛtidṛṣṭibhedāt | TARV-MK 8.1.12vainayikānāṃ dvātriṃśadvaśiṣṭapārāśarādimārgabhedāt | TARV-MK 8.1.13āgamaprāmaṇyāt prāṇivadho dharmaheturiti cet; na; tasyāgamatvā'siddheḥ | TARV-MK 8.1.14anavasthānāt | TARV-MK 8.1.15paramāgame pratiṣiddhatvāt | TARV-MK 8.1.16tadasiddhiriti cet; na; atiśayajñānākaratvāt | TARV-MK 8.1.17anyatrāpyatiśayajñānadarśanāditi cet; na; ata eva teṣāṃ saṃbhavāt | TARV-MK 8.1.18śraddhāmātramiti cet; na; bhūyasāmupalabdheḥ ratnākaravat | TARV-MK 8.1.19tadudbhavatvātteṣāmapi prāmāṇyamiti cet; na; niḥsāratvāt kācādivat | TARV-MK 8.1.20sarveṣāmaviśeṣaprasaṅgāt | TARV-MK 8.1.21yajñātkarmaṇo'nyatra vadhaḥ pāpāyeti cet; na; ubhayatra tulyatvāt | TARV-MK 8.1.22tādarthyāt sargasyeti cet; na; sādhyatvāt | TARV-MK 8.1.23anyathopayoge doṣapraṅgāt | TARV-MK 8.1.24mantraprādhānyādadoṣa iti cet; na; pratyakṣavirodhāt | TARV-MK 8.1.25hiṃsādoṣāvinivṛtteḥ | TARV-MK 8.1.26niyatapariṇāmanimittasyānyathāvidhiniṣedhāsaṃbhavāt | TARV-MK 8.1.27karturasaṃbhavācca | TARV-MK 8.1.28pañcavidhaṃ vā | TARV-MK 8.1.29aviratikaṣāyayogā dvādaśapañcaviṃśatitrayodaśabhedāḥ | TARV-MK 8.1.30pramādo'nekavidhaḥ | TARV-MK 8.1.31samudāyāvayavayorbandhahetutvaṃ vākyaparisamāptervaicitryāt | TARV-MK 8.1.32avirateḥ pramādasya cā'viśeṣa iti cet; na; viratasyāpi pramādadarśanāt | TARV-MK 8.1.33kaṣāyā'viratyorabheda iti cet; na; kāryakāraṇabhedopapatteḥ | TA-MK 8.2 sakaṣāyatvājjīvaḥ karmaṇo yogyān pudgalānādatte sa bandhaḥ || TARV-MK 8.2.1punaḥ kaṣāyagrahaṇamanuvāda iti cet; na; karmaviśeṣāśayavācitvāt jaṭharāgnivat | TARV-MK 8.2.2jīvābhidhānaṃ pracoditatvāt | TARV-MK 8.2.3jīvanāvinirmuktatvādvā | TARV-MK 8.2.4karmaṇo yogyāniti pṛthagvibhaktyuccāraṇaṃ vākyāntarajñāpanārtham | TARV-MK 8.2.5pudgalavacanaṃ karmaṇastādātmyakhyāpanārtham | TARV-MK 8.2.6tadasiddhamiti cet; na; amūrteranugrahopaghātābhāvāt | TARV-MK 8.2.7ādatta iti pratijñātopasaṃhārārtham | TARV-MK 8.2.8atastadupaśleṣo bandhaḥ | TARV-MK 8.2.9tadbhāvo madirāpariṇāmavat | TARV-MK 8.2.10‘sa’ vacanamanyanivṛttyartham | TARV-MK 8.2.11karaṇādisādhano bandhaśabdaḥ | TARV-MK 8.2.12tasyopacayāpacayasadbhāvaḥ karmā''yavyayadarśanād vrīhikoṣṭhāgāravat | TA-MK 8.3 prakṛtisthityanubhavapradeśāstadvidhayaḥ || TARV-MK 8.3.1akartarītyanuvṛtterapādānasādhanā prakṛtiḥ | TARV-MK 8.3.2bhāvasādhanau sthityanubhavau | TARV-MK 8.3.3karmasādhanaḥ pradeśaśabdaḥ | TARV-MK 8.3.4prakṛtiḥ svabhāva ityanarthāntaram | TARV-MK 8.3.5tatsvabhāvāpracyutiḥ sthitiḥ | TARV-MK 8.3.6tadrasaviśeṣo'nubhavaḥ | TARV-MK 8.3.7iyattā'vadhāraṇaṃ pradeśaḥ | TARV-MK 8.3.8vidhiśabdaḥ prakāravacanaḥ | TARV-MK 8.3.9tatra yoganimittau prakṛtipradeśau | TARV-MK 8.3.10sthityanubhavau kaṣāyahetukau | TARV-MK 8.3.11ādyo dvedhā mūlottaraprakṛtibhedāt | TA-MK 8.4 ādyo jñānadarśanāvaraṇavedanīyamohanīyāyurnāmagotrāntarāyāḥ || TARV-MK 8.4.1sāmānādhikaraṇye sati pūrvottaravacanavirodha iti cet; na; ubhayanayadharmavivakṣāsadbhā- vāt | TARV-MK 8.4.2yathāsaṃbhavaṃ kartrādisādhanatvaṃ jñānāvaraṇādiśabdānām | TARV-MK 8.4.3prayogapariṇāmādāgacchadevā'viśiṣṭaṃ karmā''varaṇādiviśeṣairvibhajyate annādervātādivi- kāravat | TARV-MK 8.4.4jñānāvaraṇameva moha iti cet; na; arthāntarabhāvāt | TARV-MK 8.4.5kāryabhede ca kāraṇānyatvāt | TARV-MK 8.4.6jñānadarśanayoranyatvaṃ pratyuktam | TARV-MK 8.4.7jñānāvaraṇasyāviśeṣe'pi pratyāsravaṃ matyādiviśeṣo jalavat | TARV-MK 8.4.8etenetarāṇi vyākhyātāni | TARV-MK 8.4.9pudgaladravyasyaikasyāvaraṇasukhaduḥkhādinimittatvānupapattirvirodhāt | TARV-MK 8.4.10na vā, tatsvābhāvyādagnerdāhapākapratāpaprakāśasāmarthyavat | TARV-MK 8.4.11anaikāntikatvāt | TARV-MK 8.4.12parābhiprāyeṇendriyāṇāṃ bhinnajātīyānāṃ kṣīrādyupayoge vṛddhivat | TARV-MK 8.4.13vṛddhirekaiveti cet; na; pratīndriyaṃ vṛddhibhedāt | TARV-MK 8.4.14tathaivātulyajātīyenānugrahasiddhiḥ | TARV-MK 8.4.15ekādisaṃkhyeyavikalpāḥ ca śabdataḥ | TARV-MK 8.4.16kramaprayojanaṃ jñānenātmano'dhigamāt | TARV-MK 8.4.17tato darśanāvaraṇamanākāropalabdheḥ | TARV-MK 8.4.18tadanantaraṃ vedanāvacanaṃ tadavyabhiṃcārāt | TARV-MK 8.4.19tato mohābhidhānaṃ tadvirodhāt | TARV-MK 8.4.20āyurvacanaṃ tatsamīpe tannibandhanatvāt | TARV-MK 8.4.21tadanantaraṃ nāmavacanaṃ tadudayāpekṣatvāt prāyo nāmodayasya | TARV-MK 8.4.22tato gotravacanaṃ prāptaśarīrādilābhasya saṃśabdanābhivyakteḥ | TARV-MK 8.4.23pariśeṣādante antarāyavacanam | TA-MK 8.5 pañcanavadvyaṣṭāviṃśaticaturdvicatvāriṃśaddvipañcabhedo yathākramam || TARV-MK 8.5.1pañcādīnāṃ pañcāntānāṃ dvandvapūrvo'nyapadārthanirdeśaḥ | TARV-MK 8.5.2dvitīyagrahaṇamiti cet; na; pariśeṣātsiddheḥ | TARV-MK 8.5.3bhedaśabdaḥ pratyekaṃ parisamāpyate | TARV-MK 8.5.4yathākramaṃ yathānupūrvam | TA-MK 8.6 matiśrutāvadhimanaḥparyayakevalānām || TARV-MK 8.6.1matyādīnyuktalakṣaṇāni | TARV-MK 8.6.2matyādīnāmiti pāṭho laghutvāditi cet; na; pratyekamabhisaṃbandhārthatvāt | TARV-MK 8.6.3vacanāt pañcasaṃkhyāpratītiriti cet; na; pratyekaṃ pañcatvaprasaṅgāt | TARV-MK 8.6.4matyādīnāṃ sattvāsattvayorāvṛtyabhāvaḥ | TARV-MK 8.6.5na vā; ādeśavacanāt | TARV-MK 8.6.6arthāntarābhāvācca pratyākhyānāvaraṇavat | TARV-MK 8.6.7abhavyasyottarāvaraṇadvayānupapattistadabhāvāt | TARV-MK 8.6.8navā, uktatvāt | TARV-MK 8.6.9samyaktvādivyaktibhāvā'bhāvābhyāṃ bhavyā'bhavyatvamiti vikalpaḥ kanaketarapāṣāṇavat | TARV-MK 8.6.10jñānāvaraṇādajño'tiduḥkhitaḥ | TA-MK 8.7 cakṣuracakṣuravadhikevalānāṃ nidrānidrānidrāpracalā- pracalāpracalāstyānagṛddhayaśca || TARV-MK 8.7.1cakṣurādīnāṃ darśanāvaraṇasaṃbandhāt bhedanirdeśaḥ | TARV-MK 8.7.2madakhedaklamavinodārthaḥ svāpo nidrā | TARV-MK 8.7.3uparyupari tadvṛttirnidrānidrā | TARV-MK 8.7.4pracalayatyātmānamiti pracalā | TARV-MK 8.7.5paunaḥpunyena saivāhitāvṛttiḥ pracalāpracalā | TARV-MK 8.7.6svapne yayā vīryaviśeṣāvirbhāvaḥ sā styānagṛddhiḥ | TARV-MK 8.7.7nānādhikaraṇābhāvāt vīpsānupapattiriti cet; na; kālādibhedatastadbhedasiddheḥ | TARV-MK 8.7.8ābhīkṣṇye vā dvitvaprasiddhiḥ | TARV-MK 8.7.9nidrādikarmasadvedyodayāt nidrādipariṇāmasiddhi; | TARV-MK 8.7.10nidrādīnāmabhedenābhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 8.7.11nidrādīnāmabhedenābhisaṃbandhovirodha iti cet; na; vivakṣātaḥ saṃbandhāt | TARV-MK 8.7.12cakṣuracakṣurdarśanāvaraṇodayāt cakṣurādīndriyālocanavikalaḥ | TARV-MK 8.7.13avadhidarśanāvaraṇodayādavadhidarśanavipramuktaḥ | TARV-MK 8.7.14kevaladarśanāvaraṇodayādanāvirbhūtakevaladarśanaḥ | TARV-MK 8.7.15nidrā-nidrānidrodayāttamomahātamo'vasthā | TARV-MK 8.7.16pracalā-pracalāpracalodayāccalanāticalanabhāvaḥ | TA-MK 8.8 sadasadvedye || TARV-MK 8.8.1yasyodayāddevādigatiṣu śārīramānasasukhaprāptistatsadvedyam | TARV-MK 8.8.2yatphalaṃ duḥkhamanekavidhaṃ tadasadvedyam | TA-MK 8.9 darśanacāritramohanīyā'kaṣāyakaṣāyavedanīyākhyāstridivanavaṣoḍaśabhedāḥ samyavatvamithyātvatadubhayānyakaṣāyakaṣāyau hāsyaratyaratiśokabhayajugu- psāstrīpuṃnapuṃsakavedāḥ anantānubandhyapratyākhyānapratyākhyānasañjva- lanavikalpāścaikaśaḥ krodhamānamāyālobhāḥ || TARV-MK 8.9.1darśanādibhistridbinavaṣoḍaśabhedānāṃ yathāsaṃkhyena saṃbandhaḥ | TARV-MK 8.9.2tatra darśanamohanīyaṃ tribhedaṃ samyaktvamithyātvatadubhayānīti | TARV-MK 8.9.3cāritramohanīyaṃ dvedhā kaṣāyākaṣāyabhedāt | TARV-MK 8.9.4akaṣāyavedanīyaṃ navavidhaṃ hāsyādibhedāt | TARV-MK 8.9.5kaṣāyavedanīyaṃ ṣoḍaśavidhaṃ anantānubandhyādivikalpāt | TA-MK 8.10 nārakatairyagyonamānuṣadaivāni || TARV-MK 8.10.1nārakādiṣu bhavasaṃbandhenāyurvyapadeśaḥ | TARV-MK 8.10.2yadbhāvābhāvayorjīvitamaraṇaṃ tadāyuḥ | TARV-MK 8.10.3annādi tannimittamiti cet; na; tasyopagrāhakatvāt | TARV-MK 8.10.4devanārakeṣu cānnādyabhāvāt | TARV-MK 8.10.5narakeṣu tīvraśītoṣṇavedaneṣu yannimittaṃ dīrghajīvanaṃ tannārakāyuḥ | TARV-MK 8.10.6kṣutpipāsāśītoṣṇādikṛtopadravapracureṣu tiryakṣu yasyodayādvasanaṃ tattairyagyonam | TARV-MK 8.10.7śārīramānasasukhaduḥkhabhūyiṣṭheṣu manuṣyeṣu janmodayāt manuṣyāyuṣaḥ | TARV-MK 8.10.8śārīramānasasukhaprāyeṣu deveṣu janmodayāt devāyuṣaḥ | TA-MK 8.11 gatijātiśarīrāṅgopāṅganirmāṇabandhanasaṃghātasaṃsthānasaṃhananasparśarasa- gandhavarṇānupūrvyāgurulaghūpaghātaparaghātātapodyotocchavāsavihāyoga- tayaḥ pratyekaśarīratrasasubhagasusvaraśubhasūkṣmaparyāptisthirādeyayaśa- skīrtisetarāṇi tīrthakaratvaṃ ca || TARV-MK 8.11.1yadudayādātmā bhavāntaraṃ gacchati sā gatiḥ | TARV-MK 8.11.2tatrāvyabhicārisādṛśyaikīkṛto'rthātmā jātiḥ | TARV-MK 8.11.3yadudayādātmanaḥ śarīranirvṛttistaccharīranāma | TARV-MK 8.11.4yadudayādaṅgopāṅgavivekastadaṅgopāṅganāma | TARV-MK 8.11.5yannimittā parinippattistannirmāṇam | TARV-MK 8.11.6śarīranāmakarmodayopāttānāṃ yato'nyonyasaṃśleṣaṇaṃ tadbandhanam | TARV-MK 8.11.7avivarabhāvenaikatvakaraṇaṃ saṃghātanāmakarma | TARV-MK 8.11.8yaddhetukā śarīrākṛtinirvṛttistatsaṃsthānanāma | TARV-MK 8.11.9yadudayādasthibandhanaviśeṣastatsaṃhananam | TARV-MK 8.11.10yadudayāt sparśarasagandhavarṇavikalpā aṣṭapañcadvipañcasaṃkhyāstāni sparśanāmādīni | TARV-MK 8.11.11yadudayāt pūrvaśarīrākārā'vināśastadānupūrvyaṃ nāma | TARV-MK 8.11.12yannimittamagurulaghutvaṃ tadagurulaghunāma | TARV-MK 8.11.13yadudayāt svayaṃkṛtodbandhanādyupaghātastadupaghātanāma | TARV-MK 8.11.14yannimittaḥ paraśastrādyāghātastatparaghātanāma | TARV-MK 8.11.15yadudayānnirvṛttamātapanaṃ tadātapanāma | TARV-MK 8.11.16yannimittamudyotanaṃ tadudyotanāma | TARV-MK 8.11.17yaddheturucchvāsastaducchvāsanāma | TARV-MK 8.11.18vihāya ākāśaṃ tatra gatinirvartakaṃ vihāyogatināma | TARV-MK 8.11.19ekātmopabhogakāraṇaśarīratā yatastatpratyekaśarīranāma | TARV-MK 8.11.20yato bahvātmasādhāraṇopabhogaśarīraṃ tatsādhāraṇaśarīranāma | TARV-MK 8.11.21yadudayād dvīndriyādiṣu janma tatrasanāma | TARV-MK 8.11.22yannimitta ekendriyeṣu prādurbhāvaḥ tat sthāvaranāma | TARV-MK 8.11.23yadudayādanyaprītiprabhavastatsubhaganāma | TARV-MK 8.11.24yadudayāt rūpādiguṇopeto'pi aprītikarastaddurbhaganāma | TARV-MK 8.11.25yannimittaṃ manojñasvaranirvartanaṃ tatsusvaranāma | TARV-MK 8.11.26tadviparītaṃ duḥsvaranāma | TARV-MK 8.11.27yadudayādramaṇīyatvaṃ tacchubhanāma | TARV-MK 8.11.28tadviparītamaśubhanāma | TARV-MK 8.11.29sūkṣmaśarīranirvartakaṃ sūkṣmanāma | TARV-MK 8.11.30anyabādhākaraśarīrakāraṇaṃ bādaranāma | TARV-MK 8.11.31yadudayādāhārādiparyāptinirvṛttistatparyāptināma | TARV-MK 8.11.32aindriyikānindriyabhedāttadviśeṣaḥ | TARV-MK 8.11.33ṣaḍvidhaparyāptyabhāvaheturaparyāptināma | TARV-MK 8.11.34sthirabhāvasya nirvartakaṃ sthiranāma | TARV-MK 8.11.35tadviparītamasthiranāma | TARV-MK 8.11.36prabhopetaśarīratākaraṇam ādeyanāma | TARV-MK 8.11.37niṣprabhaśarīrakaraṇamanādeyanāma | TARV-MK 8.11.38puṇyaguṇakhyāpanakāraṇaṃ yaśaskīrttināma | TARV-MK 8.11.39tatpratyanīkaphalamayaśaskīrtināma | TARV-MK 8.11.40ārhantyakāraṇaṃ tīrthakaratvaṃ nāma | TARV-MK 8.11.41gaṇadharatvādīnāmupasaṃkhyānamiti cet; na; anyanimittatvāt | TARV-MK 8.11.42tadeva tīrthakaratvasyāpīti cet; na; tīrthapravartanaphalatvāt | TARV-MK 8.11.43pūrveṣāṃ pratipakṣavirahāt ekavākyatvābhāvaḥ | TARV-MK 8.11.44pradhānatvāttīrthakaratvasya | TARV-MK 8.11.45antyatvācca | TA-MK 8.12 uccairnīcaiśca || TARV-MK 8.12.1gotraṃ dvividhamuccairnīcairiti viśeṣaṇāt | TARV-MK 8.12.2yasyodayāt lokapūjiteṣu kuleṣu janma taduccairgotram | TARV-MK 8.12.3garhiteṣu yatkṛtaṃ tannīcairgotram | TA-MK 8.13 dānalābhabhogopabhogavīryāṇām || TARV-MK 8.13.1dānādīnāmantarāyāpekṣayā'rthavyatirekanirdeśaḥ | TARV-MK 8.13.2dānādipariṇāmavyāghātahetutvāt tadvyapadeśaḥ | TARV-MK 8.13.3bhogopabhogayoraviśeṣa iti cet; na; gandhādiśayanādibhedatastadbhedasiddheḥ | TA-MK 8.14 āditastisṛṛṇāmantarāyasya ca triṃśatsāgaropamakoṭī- koṭyaḥ parā sthitiḥ || TARV-MK 8.14.1ādita iti vacanaṃ madhyāntanivṛttyartham | TARV-MK 8.14.2tisṛṛṇāmiti vacanam avadhāraṇārtham | TARV-MK 8.14.3antarāyasya ceti kramabhedavacanaṃ samānasthitipratipattyartham | TARV-MK 8.14.4koṭīkoṭya iti dvitve bahutvānupapattiḥ iti cet; na; rājapuruṣavattatsiddheḥ | TARV-MK 8.14.5parābhidhānaṃ jaghanyasthitinivṛttyartham | TARV-MK 8.14.6saṃjñipañcendriyaparyāptakasya parā sthitiḥ | TARV-MK 8.14.7anyeṣāmāgamāt saṃpratyayaḥ | TA-MK 8.15 saptatirmohanīyasya || TA-MK 8.16 viṃśatirnāmagotrayoḥ || TA-MK 8.17 trayastriṃśatsāgaropamāṇyāyuṣaḥ || TARV-MK 8.17.1punaḥ sāgaropamagrahaṇāt koṭīkoṭīnivṛttiḥ | TA-MK 8.18 aparā dvādaśa muhūrtā vedanīyasya || TA-MK 8.19 nāmagotrayoraṣṭau || TA-MK 8.20 śeṣāṇāmantarmuhūrtā || TA-MK 8.21 vipāko'nubhavaḥ || TARV-MK 8.21.1viśiṣṭaḥ pāko nānāvidho vā vipākaḥ | TA-MK 8.22 sa yathānāma || TARV-MK 8.22.1jñānāvaraṇādīnāṃ savikalpānāṃ pratyekamanvarthasañjñānirdeśādanubhavasaṃpratyayaḥ | TA-MK 8.23 tataśca nirjarā || TARV-MK 8.23.1pūrvājitakarmaparityāgo nirjarā | TARV-MK 8.23.2sā dviprakārā vipākajetarā ca | TARV-MK 8.23.3nimittāntarasamuccayārthaścaśabdaḥ | TARV-MK 8.23.4saṃvarātparatra pāṭha iti cet; na; anubhavānuvādaparihārārthatvāt | TARV-MK 8.23.5pṛthaṅnirjarāvacanamanarthakaṃ bandhe'ntarbhāvāditi cet; na; arthāparijñānāt | TARV-MK 8.23.6laghvarthamihaiva tapaseti vaktavyamiti cet; na; saṃvarānugrahatantratvāt | TARV-MK 8.23.7dharme'ntarbhāvāt saṃvarahetutvamiti cet; na; pṛthaggrahaṇasya prādhānyakhyāpanārthatvāt | TA-MK 8.24 nāmapratyayāḥ sarvato yogaviśeṣāt sūkṣmaikakṣetrāvagāhasthitāḥ sarvātmapradeśeṣvanantānantapradeśāḥ || TARV-MK 8.24.1nāmāsāṃ pratyaya iti cet; na; samayavirodhāt | TARV-MK 8.24.2sarveṣu bhaveṣu sarvataḥ | TARV-MK 8.24.3yogaviśeṣāditi vacanaṃ nimittanirdeśārtham | TARV-MK 8.24.4sūkṣmagrahaṇaṃ grahaṇayogyasvabhāvapratipādanārtham | TARV-MK 8.24.5ekakṣetrāvagāhavacanaṃ kṣetrāntaranivṛttyartham | TARV-MK 8.24.6sthitā iti vacanaṃ kriyāntaranivṛttyartham | TARV-MK 8.24.7sarvātmapradeśeṣviti vacanamekapradeśādyapohārtham | TARV-MK 8.24.8anantānantapradeśavacanaṃ pramāṇāntaravyapohārtham | TA-MK 8.25 sadvedyaśubhāyurnāmagotrāṇi puṇyam || TARV-MK 8.25.1śubhagrahaṇamāyurādīnāṃ viśeṣaṇam | TARV-MK 8.25.2śubhāyustrividham | TARV-MK 8.25.3śubhanāma saptatriṃśadvikalpam | TA-MK 8.26 ato'nyat pāpam || TA-MK 9.1 āsravanirodhaḥ saṃvaraḥ || TARV-MK 9.1.1karmāgamanimittā'prādurbhūtirāsravanirodhaḥ | TARV-MK 9.1.2tannirodhe sati tatpūrvakakarmādānābhāvaḥ saṃvaraḥ | TARV-MK 9.1.3tathānirdeśaḥ kartavya iti cet; na; kārye kāraṇopacārāt | TARV-MK 9.1.4nirudhyate'nena nirodha iti vā | TARV-MK 9.1.5yogavibhāgo vā | TARV-MK 9.1.6mithyādarśanādipratyayakarmasaṃvaraṇaṃ saṃvaraḥ | TARV-MK 9.1.7sa dvedhā dravyabhāvabhedāt | TARV-MK 9.1.8saṃsāranimittakriyānivṛttirbhāvasaṃvaraḥ | TARV-MK 9.1.9tannirodhe tatpūrvakakarmapudgalādānavicchedo dravyasaṃvaraḥ | TARV-MK 9.1.10tadvibhāvanārthaṃ guṇasthānavibhāgavacanam | TARV-MK 9.1.11mithyādṛṣṭi-sāsādanasamyagdṛṣṭi-samyaṅmithyādṛṣṭi-asaṃyatasamyagdṛṣṭi-saṃyatāsaṃyata-pramatta- saṃyatā-'pramattasaṃyatā-'pūrvakaraṇā-'nivṛttibādarasāmparāya-sūkṣmasāmparāya-upaśamaka-kṣapaka-upā- śānta-kṣīṇakaṣāyavītarāgachadmastha-sayogi-ayogakevalibhedāt caturdaśaguṇasthānavikalpaḥ | TARV-MK 9.1.12tatra mithyādarśanodayavaśīkṛto mithyādṛṣṭiḥ | TARV-MK 9.1.13yadudayābhāve'nantānubandhikaṣāyodayavidheyīkṛtaḥ sāsādanasamyagdṛṣṭiḥ | TARV-MK 9.1.14samyaṅmithyātvodayāt samyaṅmithyādṛṣṭiḥ | TARV-MK 9.1.15samyaktvopetaścāritramohodayādipāditā'viratirasaṃyatasamyagdṛṣṭiḥ | TARV-MK 9.1.16dviviṣayaviratyaviratipariṇataḥ saṃyatāsaṃyataḥ | TARV-MK 9.1.17pariprāptasaṃyamaḥ pramādavān pramattasaṃyataḥ | TARV-MK 9.1.18pramādavirahito'pramattasaṃyataḥ | TARV-MK 9.1.19apūrvakaraṇapariṇāma upaśamakaḥ kṣapakaścopacārāt | TARV-MK 9.1.20anivṛttipariṇāmavaśāt sthūlabhāvenopaśamakaḥ kṣapakaścānivṛttibādarasāmparāyau | TARV-MK 9.1.21sūkṣmabhāvenopaśamāt kṣapaṇācca sūkṣmasāmparāyau | TARV-MK 9.1.22sarvasyopaśamāt kṣapaṇācca upaśāntakaṣāyaḥ kṣīṇakaṣāyaśca | TARV-MK 9.1.23ghātikarmakṣayādāvirbhūtajñānādyatiśayaḥ kevalī | TARV-MK 9.1.24sa dvividho yogabhāvābhāvabhedāt | TARV-MK 9.1.25tatra mithyātvapratyayasya karmaṇaḥ tadabhāve saṃvaraḥ śeṣe | TARV-MK 9.1.26asaṃyamastrividho'nantānubandhyapratyākhyānapratyākhyānodayavikalpāt | TARV-MK 9.1.27tatpratyayasya tadabhāve saṃvaraḥ | TARV-MK 9.1.28pramādopanītasya tadabhāve nirodhaḥ | TARV-MK 9.1.29kaṣāyāsravasya tannirodhe nirāsaḥ | TARV-MK 9.1.30kevalayoganimittaṃ sadvedyaṃ tadabhāvāttasya nirodhaḥ | TA-MK 9.2 sa guptisamitidharmānuprekṣāparīṣahajayacāritraiḥ || TARV-MK 9.2.1saṃsārakāraṇagopanād guptiḥ | TARV-MK 9.2.2samyagayanaṃ samitiḥ | TARV-MK 9.2.3iṣṭe sthāne dhatta iti dharmaḥ | TARV-MK 9.2.4svabhāvānucintanamanuprekṣāḥ | TARV-MK 9.2.5anuprapūrvādīkṣe bhāvādisādhanaḥ akāraḥ | TARV-MK 9.2.6pariṣahyata iti parīṣahaḥ | TARV-MK 9.2.7cāritraśabdo vyākhyātaḥ | TARV-MK 9.2.8saṃvṛṇvato guptyādayaḥ karaṇam | TARV-MK 9.2.8asaṃvara eva guptyādaya iti cet; na; āsravanimittakarmasaṃvaraṇāt | TARV-MK 9.2.9sa iti vacanaṃ guptyādibhiḥ sākṣāt saṃbandhanārtham | TA-MK 9.3 tapasā nirjarā ca || TARV-MK 9.3.1dharme antarbhāvāt pṛthaggrahaṇamanarthakamiti cet; na; nirjarākāraṇatvakhyāpanārthatvāt | TARV-MK 9.3.2prādhānyapratipattyarthaṃ ca | TARV-MK 9.3.3saṃvaranimittasamuccayārthaścaśabdaḥ | TARV-MK 9.3.4tapaso'bhyudayahetutvānnirjarāṅgatvābhāva iti cet; na; ekasyānekakāryārambhadarśanāt | TARV-MK 9.3.5guṇapradhānaphalopapattervā kṛṣīvalavat | TA-MK 9.4 samyagyoganigraho guptiḥ || TARV-MK 9.4.1yogaśabdo vyākhyātārthaḥ | TARV-MK 9.4.2prākāmyā'bhāvo nigrahaḥ | TARV-MK 9.4.3samyagiti viśeṣaṇaṃ satkāralokapaṅktyādyākāṅkṣānivṛttyartham | TARV-MK 9.4.4tasmāt kāyādinirodhāttannimittakarmānāsravaṇe saṃvaraprasiddhiḥ | TA-MK 9.5 īryābhāṣaiṣaṇādānanikṣepotsargāḥ samitayaḥ || TARV-MK 9.5.1samyaggrahaṇenādhikṛtena pratyekamabhisambandhaḥ | TARV-MK 9.5.2samitirityanvarthasaṃjñā tāntrikī pañcānām | TARV-MK 9.5.3tatra vrajyāyāṃ jīvavadhaparihāra īryāsamitiḥ | TARV-MK 9.5.4sūkṣmabādaraikadvitricaturindriyasaṃjñyasaṃjñipañcendriyaparyāptakāparyāptakabhedāccaturdaśajīvasthā- nāni | TARV-MK 9.5.5hitamitāsandigdhābhidhānaṃ bhāṣāsamitiḥ | TARV-MK 9.5.6annādāvudgamādidoṣavarjanameṣaṇāsamitiḥ | TARV-MK 9.5.7dharmopakaraṇānāṃ grahaṇavisarjanaṃ prati prayatanamādānanikṣepaṇāsamitiḥ | TARV-MK 9.5.8jīvāvirodhenāṅgamalanirharaṇamutsargasamitiḥ | TARV-MK 9.5.9vākvāyaguptiriyamapīti cet; na; tatra kālaviśeṣe sarvanigrahopapatteḥ | TARV-MK 9.5.10pātrābhāvāt pāṇipuṭāhārāṇāṃ saṃvarābhāva iti cet; na; parigrahadoṣāt | TARV-MK 9.5.11dainyaprasaṅgāt | TARV-MK 9.5.12annavattatprasaṅga iti cet; na; vinā'bhāvāt | TA-MK 9.6 uttamakṣamāmārdavārjavaśauvasatyasaṃyamatapastyāgā- kiñcanyabrahmacaryāṇi dharmaḥ || TARV-MK 9.6.1pravartamānasya pramādaparihārārthaṃ dharmavacanam | TARV-MK 9.6.2krodhotpattinimittāviṣahyākrośādisaṃbhave kāluṣyoparamaḥ kṣamā | TARV-MK 9.6.3jātyādimadāveśādabhimānābhāvo mārdavam | TARV-MK 9.6.4yogasyāvakratā ārjavam | TARV-MK 9.6.5prakarṣaprāptā lobhanivṛttiḥ śaucam | TARV-MK 9.6.6guptāvantarbhāva iti cet; na; tatra mānasaparispandapratiṣedhāt | TARV-MK 9.6.7ākiñcanye'varodha iti cet; na; tasya nairmamyapradhānatvāt | TARV-MK 9.6.8taccaturvidhaṃ jīvitārogyendriyopabhogabhedāt | TARV-MK 9.6.9satsu sādhuvacanaṃ satyam | TARV-MK 9.6.10bhāṣāsamitāvantarbhāva iti cet; na; tatra sādhvasādhubhāṣāvyavahāre hitamitārthatvāt | TARV-MK 9.6.11na bhāṣādinivṛttiḥ saṃyamaḥ; guptyantarbhāvāt | TARV-MK 9.6.12nāpi kāyādipravṛttirviśiṣṭā; samitiprasaṅgāt | TARV-MK 9.6.13trasasthāvaravadhapratiṣedha ātyantikaḥ saṃyama iti cet; na; parihāraviśuddhicāritrānta- rbhāvāt | TARV-MK 9.6.14samitiṣu pravartamānasya prāṇīndriyaparihāraḥ saṃyamaḥ | TARV-MK 9.6.15ato'pahṛtasaṃyamabhedasiddhiḥ | TARV-MK 9.6.16tatpratipādanārthaḥ śuddhyaṣṭakopadeśaḥ | TARV-MK 9.6.17tapo vakṣyamāṇabhedam | TARV-MK 9.6.18parigrahanivṛttistyāgaḥ | TARV-MK 9.6.19abhyantaratapoviśeṣotsargagrahaṇātsiddhiriti cet; na; tasyānyārthatvāt | TARV-MK 9.6.20śaucavacanātsiddhiriti cet; na; tatrāsatyapi garddhotpatteḥ | TARV-MK 9.6.21mamedamityabhisandhinivṛttirākiñcanyam | TARV-MK 9.6.22anubhūtāṅganāsmaraṇatatkathāśravaṇastrīsaṃsaktaśayanāsanādivarjanād vrahmacaryam | TARV-MK 9.6.23asvātantryārthaṃ gurau brahmaṇi caryamiti vā | TARV-MK 9.6.24anvarthasaṃjñāpratipādanārthatvādvā apaunaruklyam | TARV-MK 9.6.25tadbhāvanāpravaṇatvādvā saptaprakārapratikramaṇavat | TARV-MK 9.6.26uttamaviśeṣaṇaṃ dṛṣṭaprayojanaparivarjanārtham | TARV-MK 9.6.27sarveṣāṃ svaguṇapratipakṣadoṣabhāvanāt saṃvarahetutvam | TARV-MK 9.6.28vyaktivacanabhedāt nirdeśavailakṣaṇyamiti cet; na; sarveṣāṃ dharmabhāvāvyatirekasyaikatvā- dāviṣṭaliṅgatvā | TA-MK 9.7 anityāśaraṇasaṃsāraikatvānyatvāśucyāsravasaṃvaranirjarā lokabodhi- durlabhadharmasvākhyātatvānucintanamanuprekṣāḥ || TARV-MK 9.7.1upāttānupāttadravyasaṃyogavyabhicārasvabhāvo'nityatvam | TARV-MK 9.7.2kṣudhitavyāghrābhidrutamṛgaśāvavajjantorjarāmṛtyurujāntare paritrāṇābhāvo'śaraṇatvam | TARV-MK 9.7.3dravyādinimittā ātmano bhavāntarāvāptiḥ saṃsāraḥ | TARV-MK 9.7.4janmajarāmaraṇāvṛttimahāduḥkhānubhavanaṃ prati sahāyānapekṣatvamekatvam | TARV-MK 9.7.5śarīrād vyatireko lakṣaṇabhedādanyatvam | TARV-MK 9.7.6śarīrasyādyuttarāśubhakāraṇatvādibhiraśucitvam | TARV-MK 9.7.7āsravasaṃvaranirjarāgrahaṇamanarthakamuktatvāditi cet; na; tadguṇadoṣānveṣaṇaparatvāt | TARV-MK 9.7.8lokasaṃsthānādividhirvyākhyātaḥ | TARV-MK 9.7.9trasabhāvādilābhasya kṛcchrapratipattiḥ bodhidurlabhatvam | TARV-MK 9.7.10jīvasthānaguṇasthānānāṃ gatyādiṣu mārgaṇālakṣaṇo dharmaḥ svākhyātaḥ | TARV-MK 9.7.11gatīndriyakāyayogavedakaṣāyajñānasaṃyamadarśanaleśyābhavyasamyaktvasaṃjñāhārakeṣu mārgaṇāḥ | TARV-MK 9.7.12svākhyāta iti yucprasaṅga iti cet; na; prādivṛtteḥ | TARV-MK 9.7.13anuprekṣā iti bhāvasādhanatve bahuvacanavirodhaḥ | TARV-MK 9.7.14karmasādhanatve sāmānādhikaraṇyābhāvaḥ | TARV-MK 9.7.15na vā; kṛdabhihitasya dravyavadbhāvāt | TARV-MK 9.7.16sāmānādhikaraṇyasiddhiścobhayoḥ karmasādhanatvāt | TARV-MK 9.7.17madhye'nuprekṣāvacanam ubhayanimittatvāt | TA-MK 9.8 mārgācyavananirjarārthaṃ parisoḍhavyāḥ parīṣahāḥ || TARV-MK 9.8.1mahattvādanvarthasaṃjñā | TARV-MK 9.8.2prakaraṇāt saṃvaramārgasaṃpratipattiḥ | TARV-MK 9.8.3tadacyavanārtho nirjarārthaśca parīṣahajayaḥ | TA-MK 9.9 kṣutpipāsāśītoṣṇadaṃśamaśakanāgnyāratistrīcaryāniṣadyāśayyākrośavadha- yācanālābharogatṛṇasparśamalasatkārapuraskāraprajñājñānādarśanāni || TARV-MK 9.9.1kṣudhādayo dvāviṃśatiḥ parīṣahāḥ | TARV-MK 9.9.2prakṛṣṭakṣudagniprajvalane dhṛtyambhasopaśamaḥ kṣujjayaḥ | TARV-MK 9.9.3udanyodīraṇahetūpanipāte tadvaśāprāptiḥ pipāsāsahanam | TARV-MK 9.9.4pṛthagavacanamaikārthyāditi cet; na; sāmarthyabhedāt | TARV-MK 9.9.5abhyavahārasāmānyāditi cet; na; adhikaraṇabhedāt | TARV-MK 9.9.6śaityahetusannidhāne tatpratīkārānabhilāṣāt saṃyamaparipālanaṃ śītakṣamā | TARV-MK 9.9.7dāhapratīkārakāṅkṣābhāvāccāritrarakṣaṇamuṣṇasahanam | TARV-MK 9.9.8daṃśamaśakādibādhāsahanamapratīkāram | TARV-MK 9.9.9daṃśamaśakamātraprasaṅga iti cet; na; upalakṣaṇārthatvāt | TARV-MK 9.9.10jātarūpadhāraṇaṃ nāgnyam | TARV-MK 9.9.11saṃyame ratibhāvādaratiparīṣahaṃjayaḥ | TARV-MK 9.9.12sarveṣāmaratikāraṇatvāt pṛthagaratigrahaṇānarthakyamiti cet; na; kṣudhādyabhāve'pi moho- dayāttatpravṛtteḥ | TARV-MK 9.9.13varāṅganārūpadarśanasparśanādivinivṛttiḥ strīparīṣahajayaḥ | TARV-MK 9.9.14vrajyādoṣanigrahaścaryāvijayaḥ | TARV-MK 9.9.15saṃkalpitāsanādavicalanaṃ niṣadyātitikṣā | TARV-MK 9.9.16āgamoditaśayanāt apracyavaḥ śayyāsahanam | TARV-MK 9.9.17aniṣṭavacanasahanamākrośaparīṣahajayaḥ | TARV-MK 9.9.18mārakeṣvamarṣāpohabhāvanaṃ vadhamarṣaṇam | TARV-MK 9.9.19prāṇātyaye'pyāhārādiṣu dīnābhidhānanivṛttiryācanāvijayaḥ | TARV-MK 9.9.20alābhe'pi lābhavat santuṣṭasyālābhavijayaḥ | TARV-MK 9.9.21nānāvyādhipratīkārānapekṣatvaṃ rogasahanam | TARV-MK 9.9.22tṛṇādinimittavedanāyāṃ manaso'praṇidhānaṃ tṛṇasparśajayaḥ | TARV-MK 9.9.23svaparamalāpacayopacayasaṃkalpābhāvo maladhāraṇam | TARV-MK 9.9.24keśaluñcanakhedasahanopasaṃkhyānamiti cet; na; malaparīṣahāvarodhāt | TARV-MK 9.9.25mānāpamānayostulyamanasaḥ satkārapuraskārānabhilāṣaḥ | TARV-MK 9.9.26prajñāprakarṣāvalepanirāsaḥ prajñāvijayaḥ | TARV-MK 9.9.27ajñānāvamānajñānābhilāṣasahanamajñānaparīṣahajayaḥ | TARV-MK 9.9.28pravrajyādyanarthakatvāsamādhānamadarśanasahanam | TARV-MK 9.9.29śraddhānālocanagrahaṇamaviśeṣāditi cet; na; avyabhicāradarśanārthatvāt | TARV-MK 9.9.30manorathaparikalpanāmātramiti cet; na; vakṣyamāṇakāraṇasāmarthyāt | TARV-MK 9.9.31avadhyādidarśanaparīṣahopasaṃkhyānamiti cet; na; avadhijñānādyabhāve sahacaritadarśanā- bhāvādajñānaparīṣahāvarodhāt | TA-MK 9.10 sūkṣmasāmparāyacchadmasthavītarāgayoścaturdaśa || TARV-MK 9.10.1caturdaśavacanādanyābhāvaḥ | TARV-MK 9.10.2sūkṣmasāmparāye niyamānupapattirmohodayāditi cet; na; sanmātratvāt | TARV-MK 9.10.3tata eva parīṣahābhāva iti cet; na; bādhāviśeṣoparame'pi tadbhāvasvācikhyāsitatvāt sarvārthasiddhasya saptamīgamanasāmarthyavat | TA-MK 9.11 ekādaśa jine || TARV-MK 9.11.1vedanīyodayabhāvāt kṣudhādiprasaṅga iti cet; na; ghātikarmodayasahāyābhāvāt tatsāma- rthyavirahāt | TA-MK 9.12 bādarasāmparāye sarve || TARV-MK 9.12.1bādarasāmparāyagrahaṇāt pramattādinirdeśaḥ | TARV-MK 9.12.2nimittaviśeṣasyānupakṣīṇatvāt sarve | TARV-MK 9.12.3sāmāyikacchedopasthāpanāparihāraviśuddhisaṃyameṣu sarvasaṃbhavaḥ | TA-MK 9.13 jñānāvaraṇe prajñā'jñāne || TARV-MK 9.13.1jñānāvaraṇe ajñānaṃ na prajñeti cet; na; anyajñānāvaraṇasadbhāve tadbhāvāt | TARV-MK 9.13.2mohāditi cet; na; tadbhedānāṃ parigaṇitatvāt | TA-MK 9.14 darśanamohāntarāyayoradarśanālābhau || TARV-MK 9.14.1viśiṣṭakāraṇanirdeśādavadhyādidarśanasandehābhāvaḥ | TARV-MK 9.14.2antarāya iti sāmānyanirdeśe'pi sāmarthyādviśeṣasaṃpratyayaḥ | TA-MK 9.15 cāritramohe nāgnyāratistrīniṣadyākrośayācanā- satkārapuraskārāḥ || TARV-MK 9.15.1niṣadyāparīṣahasya mohodayahetutvaṃ prāṇipīḍārthatvāt | TA-MK 9.16 vedanīye śeṣāḥ || TARV-MK 9.16.1uktādanyanirdeśe śeṣā iti | TARV-MK 9.16.2nimittāt karmasaṃyoga iti cet; na; tadyogābhāvāt | TARV-MK 9.16.3sannirdeśastadupalakṣaṇatvāt | TA-MK 9.17 ekādayo bhājyā yugapadekasminnaikonaviṃśateḥ || TARV-MK 9.17.1āṅabhividhyarthaḥ | TARV-MK 9.17.2śītoṣṇaśayyāniṣadyācaryāṇāmasahabhāvādekānnaviṃśatisaṃbhavaḥ | TARV-MK 9.17.3prajñā'jñānayorvirodhādanyatarābhāve'ṣṭādaśaprasaṅga iti cet; na; apekṣāto virodhābhāvāt | TARV-MK 9.17.4daṃśamaśakasya yugapatpravṛtterekānnaviṃśativikalpa iti cet; na; prakārārthatvānmaśakaśabdasya | TARV-MK 9.17.5daṃśagrahaṇāttulyajātīyasaṃpratyaya iti cet; na; śrutivirodhāt | TARV-MK 9.17.6tattulyamiti cet; na; anyatareṇa parīṣahasya nirūpitatvāt | TARV-MK 9.17.7caryādyaviśeṣādekānnaviṃśativacanamiti cet; na; aratau parīṣahajayābhāvāt | TA-MK 9.18 sāmāyakacchedopasthāpanāparihāraviśuddhisūkṣmasāmparāya- yathākhyātamiti cāritram || TARV-MK 9.18.1sāmāyikaśabdo'tītārthaḥ | TARV-MK 9.18.2sarvasāvadyayogapratyākhyānaparam | TARV-MK 9.18.3guptiprasaṅga iti cet; na; iha mānasapravṛttibhāvāt | TARV-MK 9.18.4samitiprasaṅga iti cet; na; tatra yatasya pravṛttyupadeśāt | TARV-MK 9.18.5dharmaprasaṅga iti cet; na; ante vacanasya kṛtsnakarmakṣayahetutvajñāpanārthatvāt | TARV-MK 9.18.6pramādakṛtānarthaprabandhavilope samyak pratikriyā chedopasthāpanā | TARV-MK 9.18.7vikalpanivṛttirvā | TARV-MK 9.18.8parihāreṇa viśiṣṭā śuddhiryasmiṃstatparihāraviśuddhicāritram | TARV-MK 9.18.9atisūkṣmakaṣāyatvāt sūkṣmasāmparāyam | TARV-MK 9.18.10guptisamityoranyataratrāntarbhāva iti cet; na; tadbhāve'pi guṇaviśeṣanimittāśraṇāt | TARV-MK 9.18.11niravaśeṣaśāntakṣīṇamohatvādathākhyātacāritram | TARV-MK 9.18.12yathākhyātamiti vā | TARV-MK 9.18.13iterupādānaṃ tataḥ karmasamāptijñāpanārthatvāt | TARV-MK 9.18.14uttarottaraguṇaprakarṣakhyāpanārthamānupūrvyavacanam | TA-MK 9.19 anaśanāvamodaryavṛttiparisaṃkhyānarasaparityāgaviviktaśayyāsana- kāyakleśā bāhyaṃ tapaḥ || TARV-MK 9.19.1dṛṣṭaphalānapekṣaṃ saṃyamaprasiddhirāgocchedakarmavināśadhyānāgamāvāptyarthamanaśanavacanam | TARV-MK 9.19.2tad dvividham — avadhṛtānavadhṛtakālabhedāt | TARV-MK 9.19.3saṃyamaprajāgaradoṣapraśamasaṃtoṣasvādhyāyasukhasiddhyādyarthamavamodaryam | TARV-MK 9.19.4ekāgārasaptaveśmaikarathyārddhagrāmādiviṣayaḥ saṃkalpo vṛttiparisaṃkhyānam | TARV-MK 9.19.5dāntendriyatvatejo'hānisaṃyamoparodhavyāvṛttyādyarthaṃ ghṛtādirasatyajanaṃ rasaparityāgaḥ | TARV-MK 9.19.6rasavatparityāga iti cet; na; matorluptanirdiṣṭatvāt | TARV-MK 9.19.7avyatirekādvā tadvatsaṃpratyayaḥ | TARV-MK 9.19.8sarvatyāgaprasaṅga iti cet; na; prakarṣagateḥ | TARV-MK 9.19.9anaśanāvamodaryarasaparityāgānāṃ vṛttiparisaṃkhyānāvarodhāt pṛthaganirdeśaḥ | TARV-MK 9.19.10tadvikalpanirdeśa iti cet; na; anavasthānāt | TARV-MK 9.19.11na vā, kāyaceṣṭāviṣayagaṇanārthatvād vṛttiparisaṃkhyānasya | TARV-MK 9.19.12ābādhātyayabrahmacaryasvādhyāyadhyānādiprasiddhyarthaṃ viviktaśayyāsanam | TARV-MK 9.19.13kāyaparikleśaḥ sthānamaunātapanādiranekadhā | TARV-MK 9.19.14dehaduḥkhatitikṣāsukhānabhiṣvaṅgapravacanaprabhāvanārtham | TARV-MK 9.19.15parīṣahajātīyatvāt paunaruktyamiti cet; na; svakṛtakleśāpekṣatvāt | TARV-MK 9.19.16samyagityanuvṛtterdṛṣṭaphalanivṛttiḥ | TARV-MK 9.19.17bāhyadravyāpekṣatvād bāhyatvam | TARV-MK 9.19.18parapratyakṣatvāt | TARV-MK 9.19.19tīrthyagṛhasthakāryatvācca | TARV-MK 9.19.20karmanirdahanāttapaḥ | TARV-MK 9.19.21dehendriyatāpādvā | TA-MK 9.20 prāyaścittavinayavaiyāvṛttyasvādhyāyavyutsargadhyānānyuttaram || TARV-MK 9.20.1anyatīrthyānabhyastatvāduttaratvam | TARV-MK 9.20.2antaḥkaraṇavyāpārāt | TARV-MK 9.20.3bāhyadravyānapekṣatvācca | TA-MK 9.21 navacaturdaśapañcadvibhedaṃ yathākramaṃ prāgdhyānāt || TARV-MK 9.21.1navādīnāṃ bhedaśabdopasaṃhitānāmanyapadārthe vṛttiḥ | TARV-MK 9.21.2dbiśabdasya pūrvanipātaprasaṅga iti cet; na; pūrvasūtrāpekṣatvāt | TARV-MK 9.21.3prāgdhyānāditi vacanaṃ yathāsaṃkhyapratipattyartham | TA-MK 9.22 ālocanapratikramaṇatadubhayavivekavyutsargatapaśchedaparihāro- pasthāpanāḥ || TARV-MK 9.22.1pramādadoṣavyudāsabhāvaprasādanaiḥśalyānavasthāvyāvṛttimaryādā'tyāgasaṃyamadārḍhyārādhanādi- siddhyarthaṃ prāyaścittam | TARV-MK 9.22.2tatra gurave pramādanivedanaṃ daśadoṣavarjitamālocanam | TARV-MK 9.22.3mithyāduṣkṛtābhidhānādyabhivyaktapratikriyā pratikramaṇam | TARV-MK 9.22.4tadubhayasaṃsarge sati śodhanāttadubhayam | TARV-MK 9.22.5saṃsaktānnapānopakaraṇādivibhajanaṃ vivekaḥ | TARV-MK 9.22.6vyutsargaḥ kāyotsargādikaraṇam | TARV-MK 9.22.7tapo'naśanādi | TARV-MK 9.22.8divasapakṣamāsādinā pravrajyāhāpanaṃ chedaḥ | TARV-MK 9.22.9pakṣamāsādivibhāgena dūrataḥ parivarjanaṃ parihāraḥ | TARV-MK 9.22.10punardīkṣāprāpaṇamupasthāpanā | TA-MK 9.23 jñānadarśanacāritropacārāḥ || TARV-MK 9.23.1vinaya ityanuvṛtteḥ pratyekamabhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 9.23.2tatra sabahumānajñānagrahaṇābhyāsasmaraṇādirjñānavinayaḥ | TARV-MK 9.23.3padārthaśraddhāne niśaṅkitatvādilakṣaṇopetatā darśanavinayaḥ | TARV-MK 9.23.4tadvataścaritre samāhitacittatā cāritravinayaḥ | TARV-MK 9.23.5pratyakṣeṣvācāryādiṣu pūjanīyeṣvabhyutthānābhigamanāñjalikaraṇādirupacāravinayaḥ | TARV-MK 9.23.6parokṣeṣvapi kāyavāṅmanobhirañjalikriyāguṇasaṃkīrtanānusmaraṇādiḥ | TARV-MK 9.23.7jñānalābhācāraviśuddhisamyagārādhanādyarthaṃ vinayabhāvanam | TA-MK 9.24 ācāryopādhyāyatapasviśaikṣyaglānagaṇakulasaṅgha- sādhumanojñānām || TARV-MK 9.24.1vaiyāvṛttyamityanuvṛtteḥ pratyekamabhisambandhaḥ | TARV-MK 9.24.2vyāvṛttasya bhāvaḥ karma ca vaiyāvṛttyam | TARV-MK 9.24.3ācaranti yasmād vratānītyācāryaḥ | TARV-MK 9.24.4upetya yasmādadhīyate ityupādhyāyaḥ | TARV-MK 9.24.5mahopavāsādyanuṣṭhāyī tapasvī | TARV-MK 9.24.6śikṣāśīlaḥ śaikṣyaḥ | TARV-MK 9.24.7rujādikliṣṭaśarīro glānaḥ | TARV-MK 9.24.8gaṇaḥ sthavirasantatiḥ | TARV-MK 9.24.9dīkṣakācāryaśiṣyasaṃstyāyaḥ kulam | TARV-MK 9.24.10caturvarṇaśramaṇanivahaḥ saṃghaḥ | TARV-MK 9.24.11cirapravrajitaḥ sādhuḥ | TARV-MK 9.24.12manojño'bhirūpaḥ | TARV-MK 9.24.13sammato vā lokasya vidbattāvaktṛtvamahākulatvādibhiḥ | TARV-MK 9.24.14asaṃyatasamyagdṛṣṭirvā | TARV-MK 9.24.15teṣāṃ vyādhiparīṣahamithyātvādyupanipāte tatpratīkāro vaiyāvṛttyam | TARV-MK 9.24.16bāhyadravyāsaṃbhave svakāyena tadānukūlyānuṣṭhānaṃ ca | TARV-MK 9.24.17samādhyādhānavicikitsābhāvapravacanavātsalyādyabhivyaktyartham | TARV-MK 9.24.18bahūpadeśāt kvacinniyamena pravṛttijñāpanāya bhūyasāmupanyāsaḥ | TA-MK 9.25 vācanāpṛcchanānuprekṣāmnāyadharmopadeśaḥ || TARV-MK 9.25.1niravadyagranthārthobhayapradānaṃ vācanā | TARV-MK 9.25.2saṃśayacchedāya niścitabalādhānāya vā parānuyogaḥ pṛcchanam | TARV-MK 9.25.3adhigatārthasya manasā'bhyāso'nuprekṣā | TARV-MK 9.25.4ghoṣaviśuddhaparivartanamāmnāyaḥ | TARV-MK 9.25.5dharmakathādyanuṣṭhānaṃ dharmopadeśaḥ | TARV-MK 9.25.6prajñātiśayapraśastādhyavasāyādyarthaḥ svādhyāyaḥ | TA-MK 9.26 bāhyābhyantaropadhyoḥ || TARV-MK 9.26.1vyutsarga ityanuvṛttervyatirekanirdeśaḥ | TARV-MK 9.26.2upadhīyate balādhānārthamityupadhiḥ | TARV-MK 9.26.3anupāttavastutyāgo bāhyopadhivyutsargaḥ | TARV-MK 9.26.4krodhādibhāvanivṛttirabhyantaropadhivyutsargaḥ | TARV-MK 9.26.5kāyatyāgaśca niyatakālo yāvajjīvaṃ vā | TARV-MK 9.26.6parigrahanivṛtteravacanamiti cet; na; tasya dhanahiraṇyavasanādiviṣayatvāt | TARV-MK 9.26.7dharmābhyantare bhāvāditi cet; na; prāsukaniravadyāhārādinivṛttitantratvāt | TARV-MK 9.26.8prāyaścittābhyantaratvāditi cet; na; tasya pratidvandvibhāvāt | TARV-MK 9.26.9anekatrāvacanamanenaiva gatatvāditi cet; na; śaktyapekṣatvāt | TARV-MK 9.26.10niḥsaṅganirbhayatvajīvitāśāvyudāsādyartho vyutsargaḥ | TA-MK 9.27 uttamasaṃhananasyaikāgracintānirodho dhyānamāntarmuhūrttāt || TARV-MK 9.27.1ādyaṃ saṃhananatrayamuttamam | TARV-MK 9.27.2ekaśabdaḥ saṃkhyāpadam | TARV-MK 9.27.3aṅgyate tadaṅgamiti tasminniti vāgraṃ mukham | TARV-MK 9.27.4cintā antaḥkaraṇavṛttiḥ | TARV-MK 9.27.5aniyatakriyārthasya niyatakriyākartṛtvenāvasthānaṃ nirodhaḥ | TARV-MK 9.27.6vīryaviśeṣāt pradīpaśikhāvat | TARV-MK 9.27.7arthaparyāyavācī vā agraśabdaḥ | TARV-MK 9.27.8dhyānaśabdo bhāvakartṛkaraṇasādhano vivakṣāvaśāt | TARV-MK 9.27.9ekāntakalpanāyāṃ doṣavidhānamuktam | TARV-MK 9.27.10pratītaparimāṇo muhūrttaḥ | TARV-MK 9.27.11uttamasaṃhananābhidhānam anyasyeyatkālādhyavasāyadhāraṇā'sāmarthyāt | TARV-MK 9.27.12ekāgravacanaṃ vaiyagryanivṛttyartham | TARV-MK 9.27.13cintānirodhagrahaṇaṃ tatsvābhāvyapradarśanārtham | TARV-MK 9.27.14dhyānamityadhikṛtasvarūpanirdeśārtham | TARV-MK 9.27.15muhūrttavacanādāharādivyāvṛttiḥ | TARV-MK 9.27.16abhāvo nirodha iti cet; na; kenacit paryāyeṇeṣṭatvāt | TARV-MK 9.27.17abhāvasya ca vastutvāddhetvaṅgatvāditi | TARV-MK 9.27.18ekārthavacanaṃ vispaṣṭatvāditi cet; na; aniṣṭaprasaṅgagāt | TARV-MK 9.27.19ekāgravacane'pi tulyamiti cet; na ābhimukhye sati paunaḥpunyenāpi pravṛttijñāpanārtha- tvāt | TARV-MK 9.27.20prādhānyavācino vaikaśabdasya grahaṇam | TARV-MK 9.27.21aṅgatītyagramātmeti vā | TARV-MK 9.27.22divasamāsādyavasthānamupayuktasyeti cet; na; indriyopaghātaprasaṅgāt | TARV-MK 9.27.23prāṇāpānanigraho dhyānamiti cet; na; śarīrapātaprasaṅgāt | TARV-MK 9.27.24mātrākālaparigaṇanamiti cet; na; dhyānātikramāt | TARV-MK 9.27.25vidhyupāyanirdeśaḥ kartavya iti cet; na; guptyādiprakaraṇasya tādarthyāt | TARV-MK 9.27.26saṃvarārthaṃ taditi cet; na; prāgupadeśasyobhayārthatvāt | TARV-MK 9.27.27sakaladhyānadharmāsaṃgraha iti cet; na; dhyānaprābhṛte praṇītatvāt | TA-MK 9.28 ārttaraudradharmyaśuklāni || TARV-MK 9.28.1ṛtamardanamārttirvā tatra bhavamārttam | TARV-MK 9.28.2rudraḥ krūrastatkarma raudram | TARV-MK 9.28.3dharmādanapetaṃ dharmyam | TARV-MK 9.28.4śuciguṇayogācchuklam | TA-MK 9.29 pare mokṣahetū || TARV-MK 9.29.1ekasyaiva paratvamiti cet; na; vyavahite'pi paraśabdaprayogāt | TARV-MK 9.29.2dvivacananirdeśādvā gauṇasyāpi saṃpratyayaḥ | TARV-MK 9.29.3parayormokṣahetutvāt, pūrvayoḥ saṃsārahetutvaprasiddhiḥ | TA-MK 9.30 ārtamamanojñasya samprayoge tadviprayogāya smṛtisamanvāhāraḥ || TARV-MK 9.30.1apriyamamanojñaṃ bādhākāraṇatvāt | TARV-MK 9.30.2bhṛśamarthāntaracintanādāharaṇaṃ samanvāhāraḥ | TA-MK 9.31 viparītaṃ manojñasya || TARV-MK 9.31.1prāguktanimittaviparyayādviparītam | TA-MK 9.32 vedanāyāśca || TARV-MK 9.32.1prakaraṇād duḥkhavedanāsaṃpratyayaḥ | TARV-MK 9.32.2aṅgavikṣepaśokākrandanāśrupātābhivyaktaṃ tṛtīyam | TA-MK 9.33 nidānaṃ ca || TARV-MK 9.33.1‘viparītaṃ manojñasya’ ityeva siddhamiti cet; na; aprāptapūrvaviṣayatvānnidānasya | TA-MK 9.34 tadaviratadeśaviratapramattasaṃyatānām || TARV-MK 9.34.1kadācit prācyamārttadhyānatrayaṃ pramattānām | TA-MK 9.35 hiṃsānṛtasteyaviṣayasaṃrakṣaṇebhyo raudramaviratadeśaviratayoḥ || TARV-MK 9.35.1dhyānotpatterhiṃsādīnāṃ nimittabhāvāddhetunirdeśaḥ | TARV-MK 9.35.2tena smṛtisamanvāhārābhisambandhaḥ | TARV-MK 9.35.3deśaviratasyāpi hiṃsādyāveśād vittādisaṃrakṣaṇatantratvācca | TARV-MK 9.35.4tadayuktam; saṃyate tadāveśe saṃyamapracyuteḥ | TA-MK 9.36 ājñāpāyavipākasaṃsthānavicayāya dharmyam || TARV-MK 9.36.1vicitirviveko vicāraṇā vicayaḥ | TARV-MK 9.36.2tadapekṣayā ājñādīnāṃ karmanirdeśaḥ | TARV-MK 9.36.3adhikārāt smṛtisamanvāhārasaṃbandhaḥ | TARV-MK 9.36.4tatrāgamaprāmāṇyādarthāvadhāraṇamājñāvicayaḥ | TARV-MK 9.36.5ājñāprakāśanārtho vā | TARV-MK 9.36.6sanmārgāpāyacintanamapāyavicayaḥ | TARV-MK 9.36.7asanmārgāpāyasamādhānaṃ vā | TARV-MK 9.36.8karmaphalānubhavavivekaṃ prati praṇidhānaṃ vipākavicayaḥ | TARV-MK 9.36.9ayathākālavipāka udīraṇodayaḥ | TARV-MK 9.36.10lokasaṃsthānasvabhāvāvadhānaṃ saṃsthānavicayaḥ | TARV-MK 9.36.11dharmādanapetaṃ dharmyam | TARV-MK 9.36.12anuprekṣāṇāṃ dharmyadhyānajātīyatvātpṛthaganupadeśa iti cet; na; jñānapravṛttivikalpatvāt | TARV-MK 9.36.13dharmyamapramattasyeti cet; na; pūrveṣāṃ vinivṛttiprasaṅgāt | TARV-MK 9.36.14upaśāntakṣīṇakaṣāyayośceti cet; na; śuklābhāvaprasaṅgāt | TARV-MK 9.36.15tadubhayaṃ tatreti cet; na; pūrvasyāniṣṭatvāt | TA-MK 9.37 śukle cādye pūrvavidaḥ || TARV-MK 9.37.1pūrvavidviśeṣaṇaṃ śrutakevalinastadubhayapraṇidhānasāmarthyāt | TARV-MK 9.37.2caśabdaḥ pūrvadhyānasamuccayārthaḥ | TARV-MK 9.37.3viṣayavivekāparijñānamiti cet; na; vyākhyānato viśeṣapratipatteḥ | TA-MK 9.38 pare kevalinaḥ || TARV-MK 9.38.1kevaliśabdasāmānyanirdeśāttadvatorubhayorgrahaṇam | TA-MK 9.39 pṛthaktvaikatvavitarkasūkṣmakriyāpratipātivyuparatakriyānivartīni || TARV-MK 9.39.1vakṣyamāṇalakṣaṇāpekṣayā sarveṣāmanvarthatvam | TA-MK 9.40 tryekayogakāyayogā'yogānām || TARV-MK 9.40.1yogaśabdo vyākhyātārthaḥ | TARV-MK 9.40.2yathāsaṃkhyaṃ caturṇāmabhisambadhaḥ | TA-MK 9.41 ekāśraye savitarkavīcāre pūrve || TARV-MK 9.41.1pūrvavidārabhyatvādekāśrayasiddhiḥ | TARV-MK 9.41.2savitarkavīcāra iti dvandvapūrvo'nyapadārthanirdeśaḥ | TARV-MK 9.41.3pūrvatvamekasyaiveti cet; na; uktatvāt | TA-MK 9.42 avīcāraṃ dvitīyam || TA-MK 9.43 vitarkaḥ śrutam || TA-MK 9.44 vīcāro'rthavyañjanayogasaṃkrāntiḥ || TA-MK 9.45 samyagdṛṣṭiśrāvakaviratānantaviyojakadarśanamohakṣapakopaśamakopaśānta- mohakṣapakakṣīṇamohajināḥ kramaśo'saṃkhyeyaguṇanirjarāḥ || TARV-MK 9.45.1kṣapaka ityasādhuranvākhyānābhāvāditi cet; na; caśabdena mitsaṃjñopalabdheḥ | TA-MK 9.46 pulākavakuśakuśīlanirgranthasnātakā nirgranthāḥ || TARV-MK 9.46.1aparipūrṇavratā uttaraguṇahīnāḥ pulākāḥ | TARV-MK 9.46.2akhaṇḍitavratāḥ śarīrasaṃskārarddhisukhayaśovibhūtipravaṇā vakuśāḥ | TARV-MK 9.46.3kuśīlā dvividhāḥ pratisevanākaṣāyodayabhedāt | TARV-MK 9.46.4udake daṇḍarājivatsannirastakarmāṇo'ntarmuhūrtakevalajñānadarśanaprāpiṇo nirgranthāḥ | TARV-MK 9.46.5prakṣīṇaghātikarmāṇaḥ kevalinaḥ snātakāḥ | TARV-MK 9.46.6prakṛṣṭāprakṛṣṭamadhyānāṃ nirgranthābhāvaścāritrabhedād gṛhasthavat | TARV-MK 9.46.7na vā, dṛṣṭatvāt brāhmaṇaśabdavat | TARV-MK 9.46.8saṃgrahavyavahārāpekṣatvāt | TARV-MK 9.46.9dṛṣṭirūpasāmānyāt | TARV-MK 9.46.10bhagnavrate vṛttāvatiprasaṅga iti cet; na; rūpābhāvāt | TARV-MK 9.46.11anyasmin sarūpe'tiprasaṅga iti cet, na; dṛṣṭyabhāvāt | TARV-MK 9.46.12guṇaprakarṣavṛttiviśeṣakhyāpanārthaḥ pulākādyupadeśaḥ | TA-MK 9.47 saṃyamaśrutapratisevanātīrthaliṅgaleśyopapādasthānavikalpataḥ sādhyāḥ || TARV-MK 9.47.1taso'lakṣaṇatvādanirdeśa iti cet; na; anyato'pīti vacanātsiddheḥ | TARV-MK 9.47.2bhavadādiryoga iti cet; na; anyatrāpi darśanāt | TARV-MK 9.47.3pratisebaneti ṣatvābhāvaḥ kriyāntarābhisaṃbandhāt | TARV-MK 9.47.4pulākādayaḥ saṃyamādibhiḥ sādhyāḥ | TARV-MK 638,28TA-MK 10.1mohakṣayājjñānadarśanāvaraṇāntarāyakṣayācca kevalam || TARV-MK 10.1.1vṛttiprasaṅgo ladhvarthamiti cet; na; krameṇa kṣayajñāpanārthatvāt | TARV-MK 10.1.2tatkṣayahetuḥ kevalotpattiriti hetulakṣaṇavibhaktinirdeśaḥ | TARV-MK 10.1.3tatkṣayaḥ praṇidhānaviśeṣāt | TA-MK 10.2 bandhahetvabhāvanirjarābhyāṃ kṛtsnakarmavipramokṣo mokṣaḥ || TARV-MK 10.2.1mithyādarśanādihetvabhāvādabhinavakarmādānābhāvaḥ | TARV-MK 10.2.2pūrvoditanirjarāhetusannidhāne cārjitakarmanirāsaḥ | TARV-MK 10.2.3ādyabhāvādantābhāva iti cet; na; dṛṣṭatvādantyabījavat | TARV-MK 10.2.4bhāvasādhano mokṣaśabdo dviviṣayo viprayogakriyāmātragateḥ | TA-MK 10.3 aupaśamikādibhavyatvānāṃ ca || TARV-MK 10.3.1bhavyatvagrahaṇamanyapāriṇāmikā'nivṛttyartham | TA-MK 10.4 anyatra kevalasamyaktvajñānadarśanasiddhatvebhyaḥ || TARV-MK 10.4.1anyatraśabdo varjanārthaḥ | TARV-MK 10.4.2anyaśabdaprayoge tadvijñānamiti cet; na; svārthikatvāt | TARV-MK 10.4.3anantavīryādinipravṛttiprasaṅga iti cet; na; atraivāntarbhāvāt | TARV-MK 10.4.4bandhasyāvyavasthā aśvādivaditi cet; na; mithyādarśanādyucchede kāryakāraṇanivṛtteḥ | TARV-MK 10.4.5punarbandhaprasaṅgo jānataḥ paśyataśca kāruṇyāditi cet; na; sarvāsravaparikṣayāt | TARV-MK 10.4.6akasmāditi cet; anirmokṣaprasaṅgaḥ | TARV-MK 10.4.7sthānavattvātpāta iti cet; na; anāsravatvāt | TARV-MK 10.4.8gauravābhāvācca | TARV-MK 10.4.9parasparoparodha iti cet; na; avagāhanaśaktiyogāt | TARV-MK 10.4.10tata eva janmamaraṇadvandvopanipātavyābādhāvirahāt paramasukhinaḥ | TARV-MK 10.4.11na tasyāstyupamānam, ākāśaparimāṇavat | TARV-MK 10.4.12anākāratvādabhāva iti cet; na; atītānantaraśarīrākārānuvidhāyitvāt | TARV-MK 10.4.13śarīrānuvidhāyitve tadabhāvādvisarpaṇaprasaṅga iti cet; na; kāraṇābhāvāt | TARV-MK 10.4.14nāmakarmasaṃbandhāt saṃharaṇavisarpaṇadharmatvaṃ pradīpaprakāśavat | TARV-MK 10.4.15mūrttimadvaidharmyāditi cet; na; ubhayalakṣaṇaprāptatvāt | TARV-MK 10.4.16anityatvaprasaṅga iti cet; na; tāvanmātrasya nirdidikṣitatvāccandramukhīvat | TARV-MK 10.4.17sarvathā'bhāvo mokṣaḥ pradīpavaditi cet; na; sādhyatvāt | TARV-MK 10.4.18dṛṣṭatvācca nigalādiviyoge devadattādyavasthānavat | TARV-MK 10.4.19yatraiva karmavipramokṣastatraivāvasthānamiti cet; na; sādhyatvāt | TA-MK 10.5 tadanantaramūrdhvaṃ gacchatyālokāntāt || TARV-MK 10.5.1tadvacanaṃ prakṛtanirdeśārtham | TARV-MK 10.5.2āṅabhividhyarthaḥ | TA-MK 10.6 pūrvaprayogādasaṅgatvād bandhacchedāttathāgatipariṇāmācca || TA-MK 10.7 āviddhakulālacakravad vyapagatalepālābuvaderaṇḍabījavada- gniśikhāvacca || TARV-MK 10.7.1hetudṛṣṭāntānāṃ yathāsaṃkhyamabhisaṃbandhaḥ | TARV-MK 10.7.2apavargaprāptaye bahuśaḥ praṇidhānādāviddhakulālacakravat | TARV-MK 10.7.3asaṅgatvānmuktalepālābūdravyavat | TARV-MK 10.7.4aniyamaprasaṅgo daṇḍavaditi cet; na; ūrdhvagauravāt | TARV-MK 10.7.5bandhacchedāderaṇḍabījavat | TARV-MK 10.7.6tathāgatipariṇāmācca agniśikhāvat | TARV-MK 10.7.7asaṅgatvabandhacchedayorarthāviśeṣādanuvādaprasaṅga iti cet; na; arthānyatvāt | TARV-MK 10.7.8nodāharaṇamalābūrmārutāveśāditi cet; na; tiryaggamanaprasaṅgāt | TARV-MK 10.7.9ūrdhvagatyabhāve tadabhāvaprasaṅgo'gneraupṇyābhāve'bhāvavaditi cet; na; gatyantaranivṛttya- rthatvāt | TARV-MK 10.7.10ūrdhvajvalanavadvā | TA-MK 10.8 dharmāstikāyābhāvāt || TA-MK 10.9 kṣetrakālagatiliṅgatīrthacāritrapratyekabuddhabodhitajñānā- vagāhanāntarasaṃkhyālpabahutvataḥ sādhyāḥ || TARV-MK 10.9.1pratyutpannabhūtānugrahatantranayadvayāpekṣayā kṣetrādibhiḥ sādhyāḥ siddhāḥ | TARV-MK 10.9.2siddhikṣetre karmabhūmiṣu vā | TARV-MK 10.9.3ekasamaye utsarpiṇyavasarpiṇyorvā'viśeṣe | TARV-MK 10.9.4siddhigatau manuṣyagatau vā'viśeṣaḥ | TARV-MK 10.9.5avedatvena tribhyo vā vedebhyaḥ siddhiḥ | TARV-MK 10.9.6tīrthasiddhirdvedhā — tīrthakaretaravikalpāt | TARV-MK 10.9.7avyapadeśenaikacatuḥpañcavikalpacāritreṇa vā siddhiḥ | TARV-MK 10.9.8svaśaktiparopadeśanimittajñānabhedāt pratyekabuddhavodhitavikalpaḥ | TARV-MK 10.9.9ekena dvitricaturbhiśca jñānaviśeṣaiḥ siddhiḥ | TARV-MK 10.9.10avagāhanaṃ dvividham — utkṛṣṭajaghanyabhedāt | TARV-MK 10.9.11anantaraṃ jaghanyena dvau samayau utkarṣeṇāṣṭau | TARV-MK 10.9.12antaraṃ jaghanyenaikaḥ samayaḥ utkarṣeṇa paṇmāsāḥ | TARV-MK 10.9.13jaghanyena eka utkarṣeṇa aṣṭaśatamiti saṃkhyā | TARV-MK 10.9.14kṣetrādibhedabhinnānāṃ parasparataḥ saṃkhyāviśeṣaḥ alpabahutvam |