Pātrakesaristotra 2023
jinendra guṇasaṃstutistava manāg api prastutā bhavaty akhilakarmaṇāṃ prahataye paraṃ kāraṇam iti vyavasitā matir mama tato 'ham atyādarat sphutārthanayapeśalāṃ sugata saṃvidāsye stutim matiśrutam athāvadhiś ca sahajaṃ pramāṇa hi te tataḥ svayam avo 'dhi mokṣapadavīṃ svayambhūr bhavān na caitad iha divyācakṣuradhunekṣyate 'smād daśām yathā sukṛtakarmaṇāṃ sakalarājyalakṣmyād avaiḥ vrateṣu prairajyase nirupame ca saukhye spṛhā bibheṣy api ca saṃṛter asubhṛtām vadhaṃ dvekṣy api kadācid adayodayo vigatacittako 'py aṃjasā tathāpi gurur iṣyase tribhuvanaikabaṃdhur jinaḥ tapaḥ param upāśritasya bhavato 'bhavat kevalaṃ samastaviṣayaṃ nirakṣamapunaś cuti svātmanam niravaraṇam akramaṃ vyatikarād apetātmakam tad eva purruṣārthasāram abhisammataṃ yoginām parasparavirodhavaddvividhabhaṃgaśākākulaṃ pṛthagjanasudurgamaṃ tava nirarthakaṃ śāsanam tathāpi jina sammataṃ suviduṣāṃ na cāty adbhutaṃ bhavanti hi mahātmanāṃ duruditāny api khyātaye surendraparikalpitaṃ bṛhadanardhya siṃhāsanaṃ tathātapanivāraṇatrayam athollasaś cāmaras vaśaṃ ca bhuvanatrayaṃ nirupamā ca niḥsaṃgatā na saṃgatam idaṃ dvayaṃ tvayi tathāpi saṃgacchate tvam indriyavinigrahapravaṇaniṣṭhuraṃ bhāsase tapasy api ca yātayasyan adha duṣkare saṃśritān ananyaparidṛṣṭayā ṣaḍasukāyasaṃrakṣayā svanugrahaparo 'py aho tribhuvanātmanāṃ nāpraḥ dadāsyanupamaṃ sukhaṃ stutipareṣvatuṣyann api kṣipasya kupito 'pi ca dhruvam asūyakāṃ durgatau na ceśa parameṣṭhitā tava virudhyate yadbhavān na kupyati na tuṣyati prakṛtim āśrito madhyamām parikṣapitakarmaṇas tava na jātu rāgādayo na ceṃdriyavivṛttayo na ca manaskṛtā vyāvṛtiḥ tathāpi sakalaṃ jagadyugapad aṃjasā vetsi tvamca prapaśyasi ca kevalābhyuditadivyac cakṣuṣā kṣayāc ca ratirāgamohabhayakāriṇāṃ karmaṇāṃ kaṣāyaripunirjayaḥ sakalatattvavidyodayaḥ ananyasadṛśaṃ sukhaṃ tribhuvanādhipatyaṃ ca te suniścitam idaṃ vibho sumunisampādāyādibhiḥ na hīndriyadhiyā virodhi na ca liṃgabuddhyā vaco na cāpy anumatena te sunayasaptadhā yojitam vyapetapariśaṃkranaṃ vitathakāraṇādarśanād ato 'pi bhagavaṃs tvam eva parameṣṭhitāyāḥ padam na lubdha iti gamyase sakalasaṃgasaṃnyāsato na cāpi tava mūḍhatā vigatadoṣavāgyadbhavān anekavidharakṣaṇād asubhṛtāṃ na ca dveṣitā nirāyudhatayā 'pi ca vyapagataṃ tathā te bhayam yadi tvam api bhāṣase vitatham evam āpto 'pi san pareṣu jina kā kathā prakṛtilubdhamugdhādiṣu na cāpy akṛtakātmikā vacanasaṃhatir dṛśyate punarjananam apy aho na hi virudhyate yuktibhiḥ sa janmamaraṇarṣigotracaraṇādināmaśruter anekapadasaṃhatipratiniyām asaṃdarśanāt phalārthipuruṣagravṛttivinivṛttihetvātmanām śruteś ca manusūtravatpuruṣakartṛkaiva śrutiḥ smṛtiś ca parajanmanaḥ sphuṭam ihekṣyate kasyacit tathāptavacanāntarāt prasṛtalokavādād api na cāpy asata udbhavo na ca sato nimūlāt kṣayaḥ kathaṃ hi paralokināmasubhṛtām asattohyate na cāpy asad udīyate na ca sad eva vā vyajyate surāṃgamadavattathā śikhikalāpavaicittryavat kvacin mṛtakarandhanārthapiṭharādike nekṣyate kathaṃ kṣitijalādisaṃghaguṇa iṣyate cetanā praśāntakaraṇaṃ vapur vigatabhūṣaṇaṃ cāpi te samastajanacittanetraparamotsavatvaṃ gatam vināyudhaparigrahāj jina jitās tvayā durjayāḥ kaṣāyaripavaḥ parair na tu gṛhītaśastrair api dhiyāntaratamārthavadgatisamanvayānvīkṣaṇād bhavet svaparimāṇavatkacid iha pratiṣṭhā parā grahāṇam api dṛṣyate kṣayavato nimūlāt kacit tathāyam api yujyate jvalanavatkaṣāyakṣayaḥ aśeṣavid ihekṣyate sad asad ātmasāmānyavit jina prakṛtimānuṣo 'pi kim utākhilajñānavān kadācid iha kasyacit kvacid apetarāgāditā sphuṭaṃ samupalabhyate kim uta te vyapetaina saḥ aśeṣapuruṣāditattvagatadeśanākauśaṃ tvad anyapuruṣāntarānucitam āptālāñchanam kaṇādakapilākṣapādamuniśākyaputoktayaḥ skhalanti hi sucakṣurādipariniścitārtheṣv api parair apariṇāmakaḥ puruṣa iṣyate sarvathā pramāṇaviṣayāditattvaparilopanaṃ syāt tataḥ kaṣāyavirahān na cāsya vinibandhanaṃ karmabhiḥ kutaś ca parinirvṛtiḥ kṣaṇika rūpotāyāṃ tathā mano vipariṇātakaṃ yad iha saṃbhṛtiṃ cāśnute tad opera ca vimucyate puruṣakalpanā syād vṛthā na cāsya manso vikāra upapadyate sarvathā dhruvaṃ taditi hīṣyase dvitapavāditā kopinī pṛthagjanamano 'nukūlam aparaiḥ kṛtaṃ śāsanaṃ sukhena sukham āpyate na tapasety avaśyendriyaḥ pratikṣaṇavibhaṃguraṃ sakalasaṃskṛtaṃ ceṣyate nanu svamatalokaliṃgapariniścayair vyāhatam na saṃtatir anaśvarī na hi ca naśvarī no dvidhā vanādivatabhāva eva yata iṣyate tatvataḥ vṛthaiva kṛṣidānaśīlamunivandanādikriyāḥ kathaṃcid avinaśvarī yadi bhavet pratijñākṣatiḥ ananyapuruṣottamo manujatām atīto 'pi sa manuṣya iti śasyase tvam adhunā narair valiśaiḥ kva te manuja garbhitā kva ca virāgasarvajñatā na janmamaraṇātmatā hi tava vidyate tatvataḥ svamātur iha yady api prabhava iṣyate garbhato malair anupasaṃpluto varasarojapatre 'mbuvat hitāhitavivekaśūnyahṛdayo na garbhe 'py abhūḥ kathaṃ tava manuṣyamātrasadṛśatvam āśaṃkyate na mṛtyur api vidyate prakṛtamānuṣasyeva te mṛtasya parinirvṛtir na maraṇaṃ punarjanmavat jarā ca na hi yadvapurvimalakevalotpattitaḥ prabhṛtyarujam ekarūpam avatiṣṭhate prāṅmṭeḥ paraiḥ kṛpaṇadevakaiḥ svayam asat sukhaiḥ prārthyate sukhaṃ yuvatisevanādiparasannidhipratyayam tvayā tu paramātmanā na parato yatas te sukham vyapetaparimāṇakaṃ nirupamaṃ dhruvaṃ svātmajam piśācaṇrivāritaḥ pitṛvane narīnṛyate kṣaradrudhirabhaṣiṇadviradakṛttihelāpaṭaḥ haro hasati cāyataṃ kahkahāṭṭahāsolbaṇam kathaṃ paramadevateti paripūjyate paṃḍitaiḥ mukhena kilaṃ dakṣiṇena pṛthunākhilaprāṇināṃ samatti śatrapūtimajjarudhirāṃtramāṃsāni ca gaṇaiḥ svasadṛśair bhṛśaṃ ratim uoaiti rātriṃdivam pibaty api ca yaḥ surāṃ sa katham āptatābhājanam anādi nidhānātmakaṃ sakalatattvasaṃbodhanam samastajagadādhipatyam atha tasya saṃtṛptatā tathā vigatadoṣatā ca kila vidyate yanmṛṣā suyuktivirahān na cāsti pariśuddhatatvāgamaḥ kamaṇḍalumṛgājijinākṣavalayādibhir brahmaṇaḥ śucitvavirahādidoṣakaluṣatvam abhyūhyate bhayaṃ vighṛṇatāca viṣṇuharayoḥ saśastratvataḥ svato na ramaṇīyatā ca parimūḍhatā bhūṣanāt svayaṃ sṛjati cet prajāḥ kim iti daityavidhvaṃsanam suduṣṭajananigrahārtham iti ced asṛṣṭir varam kṛtātmakaraṇīyakasya jagatāṃ kṛtir niṣphalā svabhāva iti cen mṛṣā sa hi suduṣṭa evāpyate prasannakupitātmanāṃ niyamato bhaved duḥkhitā tathaiva parimohitā bhayam upadrutiś cāmayaiḥ tṛṣāpi ca bubhukṣayā ca na ca saṃsṛtiś chidyate jineṃdra bhavato 'pareṣu katham āptatā yujyate kathaṃ svayam upadrutāḥ parasukhodaye kāraṇaṃ svayaṃ ripubhayārditāś ca śaraṇaṃ kathaṃ bibhyatām gatānugatikair aho tvad aparatra bhaktair janair anāyatanasevanaṃ nirayahetur aṃgīkṛtam sadā hananaghātanādyanumatipravṛttātmanāṃ praduṣṭacaritoditeṣu parihṛṣyatāṃ dehinām avaśyam anusajyate duritabaṃdhanaṃ tattvataḥ śubhe 'pi pariniścitas trividhāṃdhahetur bhavet vimokṣasukhacaityadānaparipūjanādyātmikāḥ kriyā bahuvidhāsubhṛnmaraṇapīḍane hetavaḥ tvayā jvalitakevalena na hi deśitāḥ kiṃtu tāḥ tvayi prasṛtabhaktibhiḥ svayam anuṣṭhitāḥ śravakaiḥ tvayā tvad upadeśakāripuruṣeṇa vā kenacit kathāñcid upadiśyate sma jina caityadānakriyā anāśakavidhiś ca keśapariluṃcanaṃ cāthavā śrutād anidhanātmakād adhigataṃ pramāṇāṃtarāt na cāpuṣparipīḍanaṃ niyamato śubhāyeṣyate tvayā na ca śubhāya vā na hi ca sarvathā satyavāk na cāpi damadānayoḥ kuśalahetutaikāṃtato vicitranayabhaṃgajālagahanaṃ tvadīyaṃ matam tvayāpi sukhajīvitanātham iha śāsanaṃ ca kṛtaṃ kathaṃ sakalasaṃgrahatyajanaśāsitā yujyate tathā niraśanārdhabhuktirasvarjanād yuktibhir jitendriyatayā tvam eve jina ity abhikhyāṃ gataḥ jineśvara na te mataṃ paṭakavastrapātragraho vimṛśya sukhakāraṇaṃ svayam aśaktakaiḥ kalpitaḥ athāyam api satpathas tava bhaved vṛthā nagnatā na hastasulabhe phale sati taruḥ samāruhyate parigrahavatāṃ satāṃ bhayam avaśyam āpadyate prakopaparihiṃsane ca paruṣānṛtavyāhṛtī mama tvam atha corataḥ svamanasaś ca vibhrāṃtatā kuto hi kaluṣātmanāṃ paramaśuklasaddhyānatā svabhājanagateṣu peyaparibhojyavastuṣv amī yadā pratinirīkṣtās tanubhṛtaḥ susūkṣmātmakāḥ tadā kvacid apojjhane maraṇam eva teṣāṃ bhaved athāpy abhinirodhanaṃ bahutarātmasammūrcchanam digaṃbaratayā sthitāḥ svabhujabhojino ye sadā pramādarahitāśayāḥ pracurajīvahatyām api na baṃdhaphalabhāginas ta iti gamyate yena te pravṛttam anubibhrati svabalayogyamadhyāpy amī yathāgamavihāriṇām aśanapānabhakṣyādiṣu prayatnaparacetasām avikalendriyālokinām kataṃcid asupīḍanād yadi bhaved apuṇyodayas tapo 'pi vadha eva te svaparajīvasantāpanāt marujjvalanabhūyaḥsu niyamāt kacid yujyate parasparavirodhiteṣu vigatāsutā sarvadā pramādajanitāgasāṃ kacid apohanaṃ svāgamāt kathaṃ sthitibhujāṃ satāṃ gaganavāsasāṃ doṣitā parair anaghanivṛttiḥ svaguṇatvavidhvaṃsanaṃ vyagho 'pi kapalādibhiś ca puruṣārthavidhvaṃsanam tvayā sumṛditainasā jvalitakevalaughaśriyā dhruvaṃ nirupamātmakaṃ sukham anantam avyāhatam niranvayabinaśavarī jagati muktir iṣṭā paraiḥ na kaścid iha ceṣṭate svavyasanāya mūḍhetaraḥ tvayā nu guṇasaṃhater atiśayopalabdhyātmikā stithiḥ śivamayī jina pravacane tava khyāpitā iyaty api guṇastutiḥ paramanirvṛteḥ sādhanī bhavaty alam ato jano vyavasitaś ca tatkāṃkṣyā viraṃsyati ca sādhunā ruciralobhalābhe satām mano 'bhilaṣitāptir eva nanu ca prayāsāvadhiḥ iti mama mativṛttyā saṃhitaṃ tvad guṇānām aniśam amitaśaktyā saṃstuvānasya bhaktyā sukhamanadhamanantaṃ svātmasaṃsthaṃ mahātman jina bhavatu mahatyā kevalaśrīvibhūtyā