Śrīpurapārśvanāthastotra 2023
ŚPSt-JPh 1ayaḥ śrīpādaṃ taveśa ! śrayati sapadi saḥ śrīpuraṃ saṃśrayeta | ŚPSt-JPh 1bsvāmin ! pārśva-prabho ! tvat pravacana-vacanoddīpradīpa-prabhāvaiḥ || ŚPSt-JPh 1clabdhvā mārgaṃ nirastākhila-vipada-mato yaty-adhīśaiḥ sudhībhiḥŚPSt-JPh 1dvaṃdyaḥ stutyo mahāṃstavaṃ vibhur asi jagatām eka evāpta-nāthaḥ || 1 || ŚPSt-JPh 2aanyenāptā virodhāc chrutir api na tataḥ ko ’py ayaṃ vety ayuktiḥ | ŚPSt-JPh 2bsamyaṅ-nirṇīti-bādhāpramiti-virahataḥ kaścid evāsti vaṃdyaḥ || ŚPSt-JPh 2cnāśaṃ doṣāvṛtī yat-kvacid api bhajato dṛṣṭa-hāni-prakarṣāt | ŚPSt-JPh 2dniḥśeṣaṃ hemni yadvan-malam iti bhavato niṣkalaṃkatva-siddhiḥ || 2 || ŚPSt-JPh 3asūṣkmādy-arthaḥ samakṣo ’numiti-viṣayataḥ kasyācid vānalādiḥ | ŚPSt-JPh 3bsa tvaṃ nirdhūta-karma-kṣiti-dhara-nivaho dṛṣṭa-niḥśeṣatvaḥ || ŚPSt-JPh 3cnyāyābādhyāgamo ’rhann asi khalu bhavataḥ sā hy anekāṃta-dṛṣṭiḥ | ŚPSt-JPh 3dpratyakṣādyair abādhyā bhavati na niyataikāṃta-yuktiḥ prabhāḍhyā || 3 || ŚPSt-JPh 4atāvat pratyakṣam eva prathayati tad-anekāṃta-vāda-prasiddhiṃ | ŚPSt-JPh 4byadvā skandasya varṇādy-avakara-nicittaikātmanaḥ syāt-pratītiḥ || ŚPSt-JPh 4caṃtaś-cittasya saukhyady-anumata-cid-asaṃkīrṇa-bhāvasya dṛṣṭeḥ | ŚPSt-JPh 4dsāmānyaṃ vā viśeṣo yadi na hi ghaṭate ’nyonya- viśleṣya-vṛtyā || 4 || ŚPSt-JPh 5atad-anekāṃtātmakaṃ yat-sad-anunaya-vaśaṃ sarvam artha-kriyākṛt | ŚPSt-JPh 5bpramiti-pravyāpta-rūpaṃ sphuṭa-nija-viṣayākāra-saṃvitti-vad-vā || ŚPSt-JPh 5capi vā siddhaṃ tri-kāla-traya-samaya-gatānaṃta-paryāya-puṣyatŚPSt-JPh 5dpariṇāme tat-pratītātmani hṛta-niyataikāṃtike ’dhyakṣa-siddheḥ || 5 || ŚPSt-JPh 6asyāt tādātmyam upāśritair adhigatānantair bhaviṣyad bhavad bhūtaiḥŚPSt-JPh 6bsakrama-yauga-padya-vidhibhir yat-paryayair vā guṇaiḥ || ŚPSt-JPh 6csaṃkīrṇaṃ āgama-dadravad dravati vā droṣyaty atho dravyamŚPSt-JPh 6dity etad dharmaṇi dharmatā tad-apreṣv evaṃ bhavet prakriyā || 6 || ŚPSt-JPh 7anaśyaty utpitsu tāvad bhavati naśanavat-sthāsnu saṃpadyate vā | ŚPSt-JPh 7bsthāsyaty utpatsyate sā sthitir asakṛd alaṃ naṃkṣyati sthāsyatīttham || ŚPSt-JPh 7cnaṃkṣyaty utpatsyate tan-naśanaṃ api tathotpatsyate sthāsyate yanŚPSt-JPh 7dnaṃkṣyaty utpattir evaṃ trividham iti bhavet tatvam arhanta-veṣṭam || 7 || ŚPSt-JPh 8atad-atad-rūpāḥ padārthāḥ sva-para-vvidhi-diśāpekṣya sarvasya sarvāŚPSt-JPh 8bkaraṇāt kṣīrādy-avāptiṃ vidadhadiha ghaṭādy-astu naite paṭādyāḥ || ŚPSt-JPh 8cna ca paurastyaḥ sa paścād bhavati na ca purā nirvyapekṣa-svabhāvaḥ | ŚPSt-JPh 8dtad-anekākāram ekaṃ sad-asad-abhimataṃ tādṛg etan na tādṛk || 8 || ŚPSt-JPh 9asyād-vādesapta-bhaṃgī-nayajuṣi vidhi-nirdhāraṇābhyāṃ hi vastv- | ŚPSt-JPh 9bārūḍhaṃ satvetarātma-kramaniyamadiśā lakṣyate ’rtha-kriyākṛt || ŚPSt-JPh 9csvarṇāder vā kathaṃcit sata iha bhavati syāt-svarūpāntarāptiḥ | ŚPSt-JPh 9dprāyaḥ pūrvottarākṛtyapagama-janana-dravya-yuktaṃ hi vastu || 9 || ŚPSt-JPh 10asyād asti sva-catuṣṭayād itarataḥ syān nāsty apekṣā-kramātŚPSt-JPh 10btat-syād asti ca nāsti ceti yugapat sā syād avaktavyatā || ŚPSt-JPh 10ctadvat-syāt pṛthag asti nāsti yugapat syād asti nāsty āhiteŚPSt-JPh 10dvaktavye guṇa-mukhya-bhāva-niyataḥ syāt saptabhaṅgī vidhiḥ || 10 || ŚPSt-JPh 11asyād-vādaḥ sva-parāvatāra-viṣayeṇoddīpta-satvetarādyŚPSt-JPh 11bākārād yad-anaṃta-dharma-nilayasyoccaiḥ sato dharmiṇaḥ | ŚPSt-JPh 11csamyaṅ-nyāya-balāt samartha-vadanaṃ yaḥ sapta-bhaṃgī-nayāŚPSt-JPh 11dpekṣaḥ praśna-vaśād vidhītara-kṛter ekatra nirbādhataḥ || 11 || ŚPSt-JPh 12asamyaṅ-nyāya-matodayena sunayais tasyaikadeśair atho | ŚPSt-JPh 12bnikṣepaiś ca tad-arpaṇārpaṇa-parair vyaktī-kṛta-prābhavaḥ || ŚPSt-JPh 12cniḥśepāvaraṇa-kṣaṇa-kṣaṇa-bhavat sarvārtha-saṃpad-vibhāŚPSt-JPh 12dbhājā nātha jina tvayādhyavasitaḥ sa tvaṃ samāśrīyase || 12 || ŚPSt-JPh 13ajīvaḥ karmāṇi bhāvaḥ śubham aśubham atas tat-phale puṇya-pāpe | ŚPSt-JPh 13bsaukhyaṃ duḥkham tathādṛksvadhigama-caritānyāgamaḥ śabda-vārdhau || ŚPSt-JPh 13cheyādheyau prameyaḥ pramitir adhikṛtaḥ kāla-deśādi-mokṣaḥ | ŚPSt-JPh 13dsarvaṃ sidhyai tavaiva prabhavati bhagavan śāsane ’to bhajāmaḥ || 13 || ŚPSt-JPh 14adevaḥ śrīpura-pārśva-nātha ! bhuvanādhīśārcya-pādāmbhuja !ŚPSt-JPh 14bpradhvastākhila-karma-jāta ! vipula-jñāna prabhābhāsura !ŚPSt-JPh 14cśreyo-mārga-nidarśane hi bhavatā nānyo vināsti kṣamaḥ | ŚPSt-JPh 14dtasmād vandya-padas tavam eva mahatāṃ niḥśeṣa-tattvārtha-vit || 14 || ŚPSt-JPh 15adevaḥ śrīmāna-śeṣa-tri-daśa-parivṛḍhaprārcya-pādāravindo | ŚPSt-JPh 15bbāhyāntar-vigrahādi-prabhavad-atiśayo dharma-tīrthasya nāthaḥ || ŚPSt-JPh 15city etad vāstti māyāviṣu sura-vibhuṣu khyāta-buddhādi-keṣu | ŚPSt-JPh 15ddeśādy-āveśa-vatsu pratihata-viṣayānyonya-vaitārtha-vākṣu || 15 || ŚPSt-JPh 16atvad anye ’dhyakṣādi-pratihata-vaco-yukti-viṣayāŚPSt-JPh 16bviluptābhā lokavyapalapana-sambandha-manasaḥ || ŚPSt-JPh 16cbhajante nāptatvaṃ tad-iha viditā vaṃcana-kṛtiḥ | ŚPSt-JPh 16dvisaṃvādas teṣāṃ prabhavati tad-arthāparigateḥ || 16 || ŚPSt-JPh 17anāty-akṣe jaiminir vā śruti-samaya-balaḥ samyag-arthāvibodhāt | ŚPSt-JPh 17bnaitādṛkṣasya doṣāvaraṇa-vigamanābhāvato ’tiīndriyārthe || ŚPSt-JPh 17cjñānaṃ śrutyā sad-arthāvagatir atha tataḥ satyatety-eṣa doṣo | ŚPSt-JPh 17dna prāmāṇyaṃ svato ’syāḥ kila ghaṭavad-acaitanyataḥ siddham etat || 17 || ŚPSt-JPh 18aāptoktaṃ cet pramāṇaṃ vyapanayatu tad-arthāvadānān na sāptāŚPSt-JPh 18bnukteḥ syād-vaktṛ-doṣo yadi tad-apagamān naivam ity apratītiḥ || ŚPSt-JPh 18ckvaivaṃ siddhyed vibhāgo ’byupagama-vigamaiḥ pauruṣeyatm anyatŚPSt-JPh 18dvā susthaṃ naiva kartṛ-smaraṇa-vilayanān neti nāptatvam anyat || 18 || ŚPSt-JPh 19asukha-duḥkhādi-vicitra-bhāva-niyater naika-svabhāveśvaraḥ | ŚPSt-JPh 19bprabhavo naiva bhāvo na kāraṇa-lavāt kāryasya nānākṛtiḥ || ŚPSt-JPh 19cyava-bījāṃkura-vat-tathā ’pariṇater nārtha-kriyāsambhavaḥ | ŚPSt-JPh 19dsvabhavāvasthita-deśakālikrabhidābhājāṃ sa kartā katham || 19 || ŚPSt-JPh 20aicchā vā niyatetarā na labhate saṃbaṃdham īśena tatŚPSt-JPh 20bkarma-prābhavataḥ sukhādi-vibhavaḥ paryāptam etena hi || ŚPSt-JPh 20cbhettā karma-mahībhṛtāṃ sakalavin-nānādi-siddhas tato | ŚPSt-JPh 20dyat kāṇā dahatākṣa-pāda-gāditaṃ tat syāt kathaṃ śreyase || 20 || ŚPSt-JPh 21asat-sarvaṃ kṣaṇikaṃ yad icchati pṛthak-kāla-kṣaṇānāṃ yataḥ | ŚPSt-JPh 21bkāryaṃ kāraṇam ity ataś ciratarātīteṣu vā vāsanāḥ || ŚPSt-JPh 21ctac ca kva kṣiti-kartṛ-bhoktṛ-racanā samyaktvaṃsajñādikaṃŚPSt-JPh 21djalpansiddhi-padaṃ viśuddha-dhiṣaṇaḥ śauddhodaniḥ syāt kutaḥ || 21 || ŚPSt-JPh 22ayad ayaṃ sarvatra sarvaṃ prakṛtir avikṛtiḥ saptataḥ syād vikārāḥ | ŚPSt-JPh 22bmahad-ādyāḥ ṣoḍaśoccair-gaṇa iti puruṣas tad-vikṛtya-prayuktaḥ || ŚPSt-JPh 22csvayam anyo na prabhūti-kramam akhila-kālābaṃdha-hīnasya jantoḥ | ŚPSt-JPh 22dvilapan-muktiḥ kutaḥ syāt sa capala-kapilo dhīmatāṃ deya-bhāvaḥ || 22 || ŚPSt-JPh 23apratibhāse pratibhāsatārtha-viṣayā dṛśyaṃ prapaṃce sati | ŚPSt-JPh 23bpratibiṃbādi tathā sad eva na hi niḥparyāya-vastu-sthitiḥŚPSt-JPh 23cnanu kasyādi-gatiṃ ruṇāddhi bhuvane siddhāṃ kriyākārakaŚPSt-JPh 23dprakṛtivyujjhita-sādhya-sādhana-gatir brahmā kathaṃ bhāsata || 23 || ŚPSt-JPh 24ayad ekaṃ vādhyakṣe mitir iti ca nirvāṃcyam akhilam | ŚPSt-JPh 24btathā tatvaṃ copaplutam iti vicāraṃ na sahate || ŚPSt-JPh 24cpramāṇād anyasmāt prathita-vacanād yukti-bhajanāt | ŚPSt-JPh 24dvinā naitat siddhir vidhi-niyamayor artha-niyateḥ || 24 || ŚPSt-JPh 25abhāvo bhāvād abhāvaḥ samaya-niyamataḥ sad-vivartād asad-vā | ŚPSt-JPh 25bgrāhyokter dvaitam udyad-guṇa-guṇivivṛteroghato dvaita-buddhiḥ || ŚPSt-JPh 25cnityaṃ pūrvāparāntāt kṣaṇikam anuvṛter aikyam anyatva-vṛtteḥ | ŚPSt-JPh 25dnānātvaṃ vṛtti-doṣān na bhavati bhagavan syād-anekānta-siddhiḥ || 25 || ŚPSt-JPh 26aeṣoccair vā tava śiva-padāv āpti-niḥśreṇi-bhūtā | ŚPSt-JPh 26bdhīmad dhyeyā jayati janatānaṃda-saṃdāna-dhīrā || ŚPSt-JPh 26casmād dhātṛ-prabhṛti-vacanākarṇanāj jāta-kampā | ŚPSt-JPh 26dśeṣaprāṇipraṇayanavidhau jāyate yā śaraṇyā || 26 || ŚPSt-JPh 27avida-dhadati-śayam amitam atimuni-nātha-mānya-mananya-bhāṅ | ŚPSt-JPh 27bnamita-sura-ravi-bhuvana-paraguru-tīrthakṛtvasanāmayat | ŚPSt-JPh 27cudaya-patha-gata-tad-anuvismṛtir aśeṣatatva vibhāsinī | ŚPSt-JPh 27djayati jina jina vijita-manasi-ja bhāratī tava bhāsurā || 27 || ŚPSt-JPh 28ajaya jaya jagatī-nata-śrīpada śrīpurī-nilaya | ŚPSt-JPh 28bniyata-bhāsyatāruṇya-kāruṇya-puṇyākara || ŚPSt-JPh 28cparama-puruṣa pārśva-nāthādhināthāsanāthāhaṃsāŚPSt-JPh 28dvinata-vara damābhirakṣājarakṣādy-arakṣākṣaya || 28 || ŚPSt-JPh 29aśaraṇyaṃ nāthārhan bhava bhava bhavāraṇya-vigatiŚPSt-JPh 29bcyutānām asmākaṃ niravakara-kāruṇya-nilaya || ŚPSt-JPh 29cyato ’gaṇyāt puṇyāc cirataram apekṣyaṃ tava padam | ŚPSt-JPh 29dpariprāptā bhaktyā vayam acala-lakṣmī-gṛham idam || 29 || ŚPSt-JPh 30aebhiḥ śrīpura-pārśva-nātha-vila-san-mahātmya-puṣyat-sudhāŚPSt-JPh 30bkūpāro hi nidarśitaḥ pravisaradvāṅmārga-cāturyataḥ || ŚPSt-JPh 30ctasmāt stotram idaṃ suratnam iva yad-yatnād gṛhitaṃ mayā | ŚPSt-JPh 30dvidyānaṃda-mahodayāya niyataṃ dhīmadbhir āsevyatām || 30 || ŚPSt-JPh 119,5f. iti śrīmadamarakīrtiyatīśvarapriyaśiṣyavidyānandisvāmiviracitaṃ śrīpurapārśvanāthastotraṃ samāptam |