<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE TEI PUBLIC "-//TEI P5//DTD Main Document Type//EN" "../tei_all.dtd">
<TEI><teiHeader><fileDesc><titleStmt><title type="main" subtype="text-AS" ana="potential">Aṣṭasahasrī</title><title type="main" subtype="text-AŚ" ana="potential">Aṣṭaśatī</title><title type="main" subtype="text-ĀM" ana="actual">Āptamīmāṃsā</title><title type="subtitle" subtype="plain-text">Plain text of Vaṃśīdhara's 1915 edition</title><respStmt><resp>Digital textresource created by</resp><persName>H. Trikha</persName></respStmt></titleStmt><publicationStmt><publisher>Published within the Digital Corpus of Vidyānandin's Works at <span type="ref-site" target="../">www.dipal.org/dcv</span></publisher><availability><licence> under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License</licence></availability><date type="published">November 24, 2025</date></publicationStmt><sourceDesc><bibl>Print edition: Aṣṭasahasrī Vidyānandasvāminā nirmitā Vaṃśīdhareṇa saṃśodhya … sampāditā. Bombay: Nirṇayasāgara 1915.</bibl><bibl type="base-resource">Digitized print edition: <span target="ĀM-VDh-p.html">dcv/Āptamīmāṃsā/ĀM-VDh-p</span></bibl></sourceDesc></fileDesc><encodingDesc><projectDesc><p><seg type="project-general">This resource for the text of the <seg type="essential" subtype="wor_name">Āptamīmāṃsā</seg> (<seg type="essential" subtype="wor_abbr">ĀM</seg>) is published alongside <span type="ref-site work" target="./">other digital resources for the work</span>. The resource at hand, <seg type="essential" subtype="tra_sigl">ĀM-VDh‑t</seg>, is a resource for the specific text of the edition by Vaṃśīdhara (VDh) in 1915. </seg><seg type="derivat" subtype="plain-text">The resource renders only the plain text (t) without metatext except for punctuation and indication of verse or prose. </seg></p><p/><p><seg type="thanks">H. Trikha created this resource during his occupations at the Institutes for <span type="organisation">South Asian, Tibetan and Buddhist Studies, University of Vienna,</span> and for the <span type="organisation">Cultural and Intellectual History of Asia, Austrian Academy of Sciences.</span> Substantial work was done in the project “Perspectivism and intertextuality in Vidyānandin’s works,” funded by the Austrian Science Fund (FWF Schrödinger project J 3880-G24). Trikha is especially grateful to the late Helmut Krasser for financing the capture of the printed edition and to Vitus Angermeier for providing the initial TEI encoding. </seg></p></projectDesc><refsDecl><p><seg type="print-edition" ana="potential">References in the left margin pertain to page and line of Vaṃśīdhara's edition. </seg><seg type="plain-text-AS" ana="potential">References indicate page and line of Vaṃśīdhara's edition. Text of the Āptamīmāṃsā and the Aṣṭaśatī is rendered in a lighter color. The text of the Aṣṭaśatī is intertwined with the text of the Aṣṭasahasrī, the Aṣṭaśatī is highlighted here in bold script. </seg><seg type="plain-text-AŚ" ana="potential">References indicate page and line of Vaṃśīdhara's edition. The text of the Aṣṭaśatī is intertwined with the text of the Aṣṭasahasrī, the text of the Aṣṭasahasrī is here rendered in a lighter color. </seg><seg type="plain-text-ĀM" ana="actual">References in the left margin pertain to the number of the stanza in Vaṃśīdhara's edition. </seg></p></refsDecl></encodingDesc></teiHeader><text type="plain-text"><body><lg rend="one-line" n="sbt_1 a_4"><l n="sbt_1ab"><lb n="3,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 1
 </span>de­vā­ga­ma­na­bho­yā­na­cā­ma­rā­di­vi­bhū­ta­yaḥ | </l><l n="sbt_1cd">mā­yā­vi­ṣv api dṛśyante nātastvam asi no mahān || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="a">1</ref> || iti</l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_2 a_6"><l n="sbt_2ab"><lb n="4,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 2
 </span>adhyātmaṃ bahir apy eṣa vi­gra­hā­di­ma­ho­da­yaḥ | </l><l n="sbt_2cd">divyaḥ satyo di­vau­ka­ssv apy asti rāgā­di­ma­tsu saḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="a">2</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_3 a_8"><l n="sbt_3ab"><lb n="5,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 3
 </span>tī­rtha­kṛ­tsa­ma­yānāṃ ca pa­ra­spa­ravi­ro­dha­taḥ | </l><l n="sbt_3cd">sarveṣām āptatā nāsti kaścid eva bhaved guruḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="a">3</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_4 a_14"><l n="sbt_4ab"><lb n="50,24"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 4
 </span>do­ṣā­va­ra­ṇa­yo­r hānir ni­śśe­ṣā­sty a­ti­śā­ya­nāt | </l><l n="sbt_4cd">kvacid yathā sva­he­tu­bhyo bahir a­nta­rma­la­kṣa­yaḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="a">4</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_5 a_18"><l n="sbt_5ab"><lb n="56,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 5
 </span>sū­kṣmā­nta­ri­ta­dū­rā­rthāḥ pratyakṣāḥ ka­sya­ci­d yathā | </l><l n="sbt_5cd">a­nu­me­ya­tva­to '­gnyā­di­r iti sa­rva­jña­saṃ­sthi­tiḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="a">5</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_6 a_21"><l n="sbt_6ab"><lb n="62,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 6
 </span>sa tvam evāsi nirdoṣo yuktiśā­strā­vi­ro­dhi­vā­k | </l><l n="sbt_6cd">a­vi­ro­dho yad iṣṭaṃ te pra­si­ddhe­na na bādhyate || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="a">6</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_7 a_32"><l n="sbt_7ab"><lb n="76,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 7
 </span>tva­nma­tā­mṛ­ta­bā­hyā­nāṃ sa­rva­thai­kā­nta­vā­di­nā­m | </l><l n="sbt_7cd">ā­ptā­bhi­mā­na­da­gdhā­nāṃ sveṣṭaṃ dṛṣṭena bādhyate || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="a">7</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_8 a_36"><l n="sbt_8ab"><lb n="88,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 8
 </span>ku­śa­lā­ku­śa­laṃ karma pa­ra­lo­ka­ś ca na kvacit | </l><l n="sbt_8cd">e­kā­nta­gra­ha­ra­kte­ṣu nātha sva­pa­ra­vai­ri­ṣu || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="a">8</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_9 a_38"><l n="sbt_9ab"><lb n="92,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 9
 </span>bhā­vai­kā­nte pa­dā­rthā­nā­m a­bhā­vā­nām a­pa­nha­vā­t | </l><l n="sbt_9cd">sarvā­tma­ka­m a­nā­dya­nta­m a­sva­rū­pa­m atāvakam || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="a">9</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_10 a_42"><l n="sbt_10ab"><lb n="97,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 10
 </span>kā­rya­dra­vya­m anādi syāt prā­ga­bhā­va­sya nihnave | </l><l n="sbt_10cd">pra­dhvaṃ­sa­sya ca dharmasya pracyave '­na­nta­tāṃ vrajet || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">10</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_11 a_45"><l n="sbt_11ab"><lb n="109,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 11
 </span>sa­rvā­tma­kaṃ tad ekaṃ syād anyāpo­ha­vya­ti­krame | </l><l n="sbt_11cd">anyatra sa­ma­vā­ye na vya­pa­di­śye­ta sarvathā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">11</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_12 a_48"><l n="sbt_12ab"><lb n="115,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 12
 </span>a­bhā­vai­kā­nta­pa­kṣe 'pi bhā­vā­pa­hna­va­vā­di­nām | </l><l n="sbt_12cd">bodhavākyaṃ pramāṇaṃ na kena sādha­na­dū­ṣa­ṇa­m || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">12</ref> || </l></lg><lg n="sbt_13 a_51"><l n="sbt_13ab"><lb n="117,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 13ab</span>vi­ro­dhā­n no­bha­yai­kā­tmyaṃ syā­dvā­da­nyā­ya­vi­dvi­ṣā­m | </l></lg><lg n="sbt_13 a_54"><l n="sbt_13cd"><lb n="117,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 13cd</span>a­vā­cya­tai­kā­nte 'py uktir nā­vā­cya­m iti yujyate || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">13</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_14 a_57"><l n="sbt_14ab"><lb n="124,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 14
 </span>kathañcit te sa­de­ve­ṣṭaṃ ka­tha­ñci­d asad eva tat | </l><l n="sbt_14cd">tatho '­bha­ya­m avācyaṃ ca na­ya­yo­gā­n na sarvathā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">14</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_15 a_64"><l n="sbt_15ab"><lb n="131,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 15
 </span>sad eva sarvaṃ ko necchet sva­rū­pā­di­ca­tu­ṣṭa­yā­t | </l><l n="sbt_15cd">asad eva viparyāsān na cen na vya­va­ti­ṣṭha­te || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">15</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_16 a_71"><l n="sbt_16ab"><lb n="135,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 16
 </span>kra­mā­rpi­ta­dva­yā­d dvaitaṃ, sahāvācyam a­śa­kti­taḥ | </l><l n="sbt_16cd">avaktavyottarāḥ śeṣās trayo bhaṅgāḥ sva­he­tu­taḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">16</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_17 a_79"><l n="sbt_17ab"><lb n="142,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 17
 </span>astitvaṃ pra­ti­ṣe­dhyenā­vi­nā­bhā­vye­ka­dharmiṇi | </l><l n="sbt_17cd">vi­śe­ṣa­ṇa­tvā­t sādharmyaṃ yathā bhe­da­vi­va­kṣa­yā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">17</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_18 a_82"><l n="sbt_18ab"><lb n="145,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 18
 </span>nāstitvaṃ pra­ti­ṣe­dhye­nā­vi­nā­bhā­vy e­ka­dha­rmi­ṇi | </l><l n="sbt_18cd">viśeṣaṇatvād vaidharmyaṃ ya­thā­'­bhe­da­vi­vakṣayā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">18</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_19 a_85"><l n="sbt_19ab"><pb n="147"/><lb n="147,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 19
 </span>vi­dhe­ya­pra­ti­ṣe­dhyā­tmā viśeṣyaḥ śa­bda­go­ca­raḥ | </l><l n="sbt_19cd">sā­dhya­dha­rmo yathā hetur a­he­tu­ś cāpy a­pe­kṣa­yā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">19</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_20 a_89"><l n="sbt_20ab"><lb n="149,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 20
 </span>śe­ṣa­bha­ṅgā­ś ca netavyā ya­tho­kta­naya­yo­ga­taḥ | </l><l n="sbt_20cd">na ca kaścid virodho 'sti munīndra tava śāsane || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">20</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_21 a_92"><l n="sbt_21ab"><lb n="149,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 21
 </span>evaṃ vi­dhi­ni­ṣe­dhā­bhyā­m a­na­va­sthitam a­rtha­kṛ­t | </l><l n="sbt_21cd">neti cen na yathā kāryaṃ bahiranta­ru­pā­dhi­bhiḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">21</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_22 a_95"><l n="sbt_22ab"><lb n="152,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 22
 </span>dharme dharmenya evārtho dharmiṇo '­na­nta­dha­rma­ṇaḥ | </l><l n="sbt_22cd">aṅgitve '­nya­ta­mā­ntasya śe­ṣā­ntā­nāṃ ta­da­ṅga­tā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">22</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_23 a_98"><l n="sbt_23ab"><lb n="154,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 23
 </span>e­kā­ne­ka­vi­ka­lpā­dā­v u­tta­ra­trā­pi yo­ja­ye­t | </l><l n="sbt_23cd">prakriyāṃ bha­ṅgi­nī­m enāṃ nayair na­ya­vi­śā­ra­daḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">23</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_24 a_106"><l n="sbt_24ab"><lb n="157,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 24
 </span>advaitaikā­nta­pa­kṣe 'pi dṛṣṭo vi­ru­dhya­te | </l><l n="sbt_24cd">kā­ra­kā­ṇāṃ kri­yā­yā­ś ca naikaṃ svasmāt pra­jā­ya­te || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">24</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_25 a_109"><l n="sbt_25ab"><lb n="159,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 25
 </span>ka­rma­dvai­taṃ pha­la­dvai­taṃ lo­ka­dvai­taṃ ca no bhavet | </l><l n="sbt_25cd">vi­dyā­'­vi­dyā­dva­yaṃ na syād ba­ndha­mo­kṣa­dva­yaṃ tathā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">25</ref> || </l></lg><lg rend="one-line" n="sbt_26 a_113"><l n="sbt_26ab"><lb n="160,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 26
 </span>hetor a­dvai­ta­si­ddhi­ś ced dvaitaṃ syād dhe­tu­sā­dhyayoḥ | </l><l n="sbt_26cd">hetunā ced vinā siddhir dvaitaṃ vāṅmātrato na kim || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">26</ref> || </l></lg><lg n="sbt_27 a_115"><l n="sbt_27ab"><lb n="161,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 27ab</span>advaitaṃ na vinā dvaitād a­he­tu­r iva hetunā | </l><l n="sbt_27cd"><lb n="161,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 27cd</span>saṃjñinaḥ pra­ti­ṣe­dho na pra­ti­ṣe­dhyādṛte kvacit | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">27</ref> | </l></lg><lg n="sbt_28 a_118"><l n="sbt_28ab"><lb n="164,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 28ab</span>pṛ­tha­ktvai­kā­nta­pa­kṣe 'pi pṛthaktvād a­pṛ­tha­k tu tau | </l><l n="sbt_28cd"><lb n="164,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 28cd</span>pṛthaktve na pṛthaktvaṃ syād a­ne­ka­stho hy asau guṇaḥ | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">28</ref> | </l></lg><lg n="sbt_29 a_121"><l n="sbt_29ab"><lb n="165,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 29ab</span>saṃtānaḥ sa­mu­dā­ya­ś ca sādharmyaṃ ca ni­ra­ṅku­śaḥ | </l><l n="sbt_29cd"><lb n="165,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 29cd</span>pre­tya­bhā­va­ś ca tatsarvaṃ na syād e­ka­tva­ni­hna­ve | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">29</ref> | </l></lg><lg n="sbt_30 a_125"><l n="sbt_30ab"><lb n="167,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 30ab</span>sa­dā­tma­nā ca bhinnaṃ cejjñānaṃ jñeyād dvidhāpy asat | </l><l n="sbt_30cd"><lb n="167,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 30cd</span>jñā­nā­bhā­ve kathaṃ jñeyaṃ bahir antaś ca te dviṣām | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">30</ref> | </l></lg><lg n="sbt_31 a_127"><l n="sbt_31ab"><lb n="168,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 31ab</span>sāmānyārthā giro 'nyeṣāṃ viśeṣo nābhi­la­pya­te | </l><l n="sbt_31cd"><lb n="168,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 31cd</span>sāṃ­mā­nyā­bhā­va­tas teṣāṃ mṛṣaiva sakalā giraḥ | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">31</ref> | </l></lg><lg n="sbt_32 a_131"><l n="sbt_32ab"><lb n="171,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 32ab</span>vi­ro­dhā­n nobhayaikātmyaṃ syādvādanyā­ya­vi­dvi­ṣā­m | </l><l n="sbt_32cd"><lb n="171,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 32cd</span>a­vā­cya­tai­kā­nte 'py uktir nā­vā­cya­m iti yujyate || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">32</ref> || </l></lg><lg n="sbt_33 a_134"><l n="sbt_33ab"><lb n="171,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 33ab</span>a­na­pe­kṣe pṛ­tha­ktvai­kye hy avastu dva­ya­he­tu­taḥ | </l><l n="sbt_33cd"><lb n="171,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 33cd</span>tad evaikyaṃ pṛ­tha­ka­tvaṃ ca svabhedaiḥ sādhanaṃ yathā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">33</ref> || </l></lg><lg n="sbt_34 a_138"><l n="sbt_34ab"><lb n="172,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 34ab</span>satsāmānyāt tu sarvaikyaṃ pṛ­tha­gdra­vyā­di­bhe­da­taḥ | </l><l n="sbt_34cd"><lb n="172,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 34cd</span>bhe­dā­bhe­da­vi­va­kṣā­yām a­sā­dhā­ra­ṇa­he­tuvat || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">34</ref> || </l></lg><lg n="sbt_35 a_143"><l n="sbt_35ab"><lb n="174,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 35ab</span>vivakṣā cā­vi­va­kṣā ca viśeṣye '­na­nta­dha­rmi­ṇi | </l><l n="sbt_35cd"><lb n="174,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 35cd</span>sato vi­śe­ṣa­ṇa­syā­tra nā­sa­ta­s tais tadarthibhiḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">35</ref> || </l></lg><lg n="sbt_36 a_146"><l n="sbt_36ab"><lb n="175,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 36ab</span>pra­mā­ṇa­go­ca­rau santau bhe­dā­bhe­dau na saṃvṛtī | </l><l n="sbt_36cd"><lb n="175,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 36cd</span>tāv e­ka­trā­vi­ru­ddhau te gu­ṇa­mu­khya­vi­va­kṣa­yā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">36</ref> || </l></lg><lg n="sbt_37 a_155"><l n="sbt_37ab"><lb n="178,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 37ab</span>nityatvai­kā­nta­pakṣe 'pi vikriyā no­pa­pa­dya­te | </l><l n="sbt_37cd"><lb n="178,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 37cd</span>prāg eva kā­ra­kā­bhā­vaḥ kva pramāṇaṃ kva tatphalam || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">37</ref> || </l></lg><lg n="sbt_38 a_159"><l n="sbt_38ab"><lb n="180,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 38ab</span>pra­mā­ṇa­kā­ra­kai­r vyaktaṃ vyaktaṃ cedindriyā­rtha­va­t | </l><l n="sbt_38cd"><lb n="180,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 38cd</span>te ca nitye vikāryaṃ kiṃ sādhos te śā­sa­nā­dbahiḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">38</ref> || </l></lg><lg n="sbt_39 a_161"><l n="sbt_39ab"><pb n="181"/><lb n="181,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 39ab</span>yadi sat sarvathā kāryaṃ puṃvan no­tpa­ttu­m arhati | </l><l n="sbt_39cd"><lb n="181,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 39cd</span>pariṇāma­pra­kḷ­pti­ś ca ni­tya­tvai­kā­nta­bā­dhi­nī || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">39</ref> || </l></lg><lg n="sbt_40 a_163"><l n="sbt_40ab"><lb n="181,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 40ab</span>pu­ṇya­pā­pa­kri­yā na syāt pre­tya­bhā­vaḥ phalaṃ kutaḥ | </l><l n="sbt_40cd"><lb n="181,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 40cd</span>ba­ndha­mo­kṣau ca teṣāṃ na yeṣāṃ tvaṃ nāsi nāyakaḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">40</ref> || </l></lg><lg n="sbt_41 a_166"><l n="sbt_41ab"><lb n="181,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 41ab</span>kṣa­ṇi­kai­kā­nta­pa­kṣe 'pi pre­tya­bhā­vā­dya­saṃ­bha­vaḥ | </l><l n="sbt_41cd"><lb n="181,23"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 41cd</span>pratyabhijñā­dya­bhā­vā­n na kāryārambhaḥ kutaḥ phalam || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">41</ref> || </l></lg><lg n="sbt_42 a_172"><l n="sbt_42ab"><lb n="188,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 42ab</span>yady asat sarvathā kāryaṃ tan mā jani kha­pu­ṣpa­va­t | </l><l n="sbt_42cd"><lb n="188,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 42cd</span>mo­pā­dā­na­ni­yāmo bhūn māśvāsaḥ kā­rya­ja­nma­ni | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">42</ref> | </l></lg><lg n="sbt_43 a_176"><l n="sbt_43ab"><lb n="191,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 43ab</span>na he­tu­pha­labhā­vā­di­r a­nya­bhā­vā­d ananvayāt | </l><l n="sbt_43cd"><lb n="191,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 43cd</span>santānānta­ra­va­n naikaḥ sa­ntā­na­s tadvataḥ pṛthak || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">43</ref> || </l></lg><lg n="sbt_44 a_179"><l n="sbt_44ab"><lb n="192,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 44ab</span>anyeṣv ananyaśabdo 'yaṃ saṃ­vṛ­tti­r na mṛṣāṃ katham ? | </l><l n="sbt_44cd"><lb n="192,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 44cd</span>mukhyārthaḥ saṃ­vṛ­ti­r na syād vinā mukhyān na saṃvṛtiḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">44</ref> || </l></lg><lg n="sbt_45 a_181"><l n="sbt_45ab"><lb n="192,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 45ab</span>catuṣkoṭer vi­ka­lpa­sya sarvā­nte­ṣū­ktya­yo­ga­taḥ | </l><l n="sbt_45cd"><lb n="192,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 45cd</span>tattvānyatvam avācyaṃ cet tayoḥ saṃtānatadvatoḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">45</ref> || </l></lg><lg n="sbt_46 a_183"><l n="sbt_46ab"><lb n="193,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 46ab</span>ava­kta­vya­ca­tuṣko­ṭi­vi­ka­lpo 'pi na kathyatām | </l><l n="sbt_46cd"><lb n="193,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 46cd</span>a­sa­rvā­ntam avastu syād a­vi­śe­ṣyavi­śe­ṣa­ṇa­m || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">46</ref> || </l></lg><lg n="sbt_47 a_185"><l n="sbt_47ab"><lb n="193,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 47ab</span>dra­vyā­dya­nta­rabhāvena niṣedhaḥ saṃjñinaḥ sataḥ | </l><l n="sbt_47cd"><lb n="193,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 47cd</span>a­sa­dbhe­do na bhāvas tu sthānaṃ vi­dhi­ni­ṣe­dha­yoḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">47</ref> || </l></lg><lg n="sbt_48 a_187"><l n="sbt_48ab"><lb n="194,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 48ab</span>a­va­stva­na­bhi­lā­pyaṃ syāt sarvāntaiḥ pa­ri­va­rji­ta­m | </l><l n="sbt_48cd"><lb n="194,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 48cd</span>vastv e­vā­va­stu­tāṃ yāti prakriyāyā viparyayāt || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">48</ref> || </l></lg><lg n="sbt_49 a_190"><l n="sbt_49ab"><lb n="195,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 49ab</span>sa­rvā­ntā­ś ced a­va­kta­vyā­s teṣāṃ kiṃ vacanaṃ punaḥ | </l><l n="sbt_49cd"><lb n="195,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 49cd</span>saṃ­vṛ­ti­ś cen mṛṣaivaiṣā pa­ra­mā­rtha­vi­pa­rya­yā­t || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">49</ref> || </l></lg><lg n="sbt_50 a_193"><l n="sbt_50ab"><lb n="196,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 50ab</span>a­śa­kya­tvād avācyaṃ kim a­bhā­vā­t kim a­bo­dha­taḥ | </l><l n="sbt_50cd"><lb n="196,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 50cd</span>ā­dya­nto­kti­dva­yaṃ na syāt kiṃ vyāje­no­cya­tāṃ sphuṭam || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">50</ref> || </l></lg><lg n="sbt_51 a_195"><l n="sbt_51ab"><lb n="197,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 51ab</span>hi­na­stya­na­bhi­sandhātṛ na hi­na­stya­bhi­saṃ­dhimat | </l><l n="sbt_51cd"><lb n="197,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 51cd</span>badhyate taddvayāpetaṃ cittaṃ baddhaṃ na mucyate || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">51</ref> || </l></lg><lg n="sbt_52 a_197"><l n="sbt_52ab"><lb n="198,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 52ab</span>a­he­tu­ka­tvā­n nāśasya hiṃ­sā­he­tu­r na hiṃsakaḥ | </l><l n="sbt_52cd"><lb n="198,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 52cd</span>ci­tta­saṃ­ta­ti­nā­śa­ś ca mokṣo nā­ṣṭā­ṅga­he­tu­kaḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">52</ref> || </l></lg><lg n="sbt_53 a_199"><l n="sbt_53ab"><lb n="198,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 53ab</span>vi­rū­pa­kā­ryā­ra­mbhā­ya yadi he­tu­sa­māgamaḥ | </l><l n="sbt_53cd"><lb n="198,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 53cd</span>ā­śra­yi­bhyām ananyo 'sāv a­vi­śe­ṣād a­yu­kta­va­t || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">53</ref> || </l></lg><lg n="sbt_54 a_202"><l n="sbt_54ab"><lb n="201,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 54ab</span>ska­ndha­sa­nta­ta­ya­ś caiva saṃ­vṛ­ti­tvā­d a­saṃ­skṛ­tāḥ | </l><l n="sbt_54cd"><lb n="201,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 54cd</span>sthi­tyu­tpa­tti­vya­yā­s teṣāṃ na syuḥ kha­ra­vi­ṣā­ṇa­va­t || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">54</ref> || </l></lg><lg n="sbt_55 a_204"><l n="sbt_55ab"><pb n="202"/><lb n="202,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 55ab</span>vi­ro­dhā­n no­bha­yai­kā­tmyaṃ syā­dvā­da­nyā­ya­vi­dvi­ṣā­m | </l><l n="sbt_55cd"><lb n="202,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 55cd</span>avā­cya­tai­kā­nte 'py uktir nā­vā­cya­m iti yujyate || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">55</ref> || </l></lg><lg n="sbt_56 a_207"><l n="sbt_56ab"><lb n="202,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 56ab</span>nityaṃ tatpra­tya­bhi­jñā­nā­n nākasmāt ta­da­vi­cchidā | </l><l n="sbt_56cd"><lb n="202,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 56cd</span>kṣaṇikaṃ kālabhedāt te buddhyasaṃcara­do­ṣa­taḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">56</ref> || </l></lg><lg n="sbt_57 a_212"><l n="sbt_57ab"><lb n="207,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 57ab</span>na sāmānyātma­no­de­ti na vyeti vyaktam a­nva­yā­t | </l><l n="sbt_57cd"><lb n="207,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 57cd</span>vye­tyu­de­ti viśeṣāt te sahaikatro­da­yā­di sat || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">57</ref> || </l></lg><lg n="sbt_58 a_214"><l n="sbt_58ab"><lb n="209,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 58ab</span>kāryotpādaḥ kṣayo hetor niyamāl lakṣaṇāt pṛthak | </l><l n="sbt_58cd"><lb n="209,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 58cd</span>na tau jātyādyava­sthā­nā­d anapekṣāḥ kha­pu­ṣpa­va­t || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">58</ref> || </l></lg><lg n="sbt_59 a_219"><l n="sbt_59ab"><lb n="211,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 59ab</span>gha­ṭa­mau­lisu­va­rṇā­rthī nā­śo­tpā­da­sthi­ti­ṣv ayam | </l><l n="sbt_59cd"><lb n="211,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 59cd</span>śo­ka­pra­mo­dam ādhyasthyaṃ jano yāti sa­he­tu­ka­m || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">59</ref> || </l></lg><lg n="sbt_60 a_221"><l n="sbt_60ab"><lb n="212,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 60ab</span>payovrato na dadhyatti na payotti da­dhi­vra­taḥ | </l><l n="sbt_60cd"><lb n="212,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 60cd</span>agorasavrato nobhe tasmāt tatvaṃ tra­yā­tma­ka­m || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">60</ref> || </l></lg><lg n="sbt_61 a_227"><l rend="center-bold" n="sbt_61ab"><lb n="213,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 61ab</span>kā­rya­kā­ra­ṇa­nā­nātvaṃ gu­ṇa­gu­ṇya­nyatāpi ca | </l><l rend="center-bold" n="sbt_61cd"><lb n="213,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 61cd</span>sā­mā­nya­ta­dva­da­nya­tvaṃ cai­kā­nte­na ya­dī­ṣya­te || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">61</ref> || </l></lg><lg n="sbt_62 a_229"><l n="sbt_62ab"><lb n="214,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 62ab</span>e­ka­syā­ne­kavṛttir na bhā­gā­bhā­vād bahūni vā | </l><l n="sbt_62cd"><lb n="214,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 62cd</span>bhā­gi­tvā­d vāsya naikatvaṃ doṣo vṛtter anārhate || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">62</ref> || </l></lg><lg n="sbt_63 a_234"><l n="sbt_63ab"><lb n="217,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 63ab</span>de­śa­kā­la­vi­śe­ṣe 'pi syad vṛttir yu­ta­si­ddhavat | </l><l n="sbt_63cd"><lb n="217,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 63cd</span>samā­na­de­śa­tā na syān mū­rta­kā­ra­ṇa­kāryayoḥ | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">63</ref> | </l></lg><lg n="sbt_64 a_236"><l n="sbt_64ab"><lb n="218,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 64ab</span>āśrayāśra­yi­bhā­vā­n na svātantryaṃ sa­ma­vā­yi­nām | </l><l n="sbt_64cd"><lb n="218,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 64cd</span>ity ayuktaḥ sa saṃbandho na yuktaḥ sa­ma­vā­yi­bhiḥ | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">64</ref> | </l></lg><lg n="sbt_65 a_238"><l n="sbt_65ab"><lb n="219,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 65ab</span>sāmānyaṃ sa­ma­vā­yaś cāpy ekaikatra sa­mā­pti­taḥ | </l><l n="sbt_65cd"><lb n="219,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 65cd</span>a­nta­re­ṇā­śra­yaṃ na syān nāśo­tpā­di­ṣu ko vidhiḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">65</ref> || </l></lg><lg n="sbt_66 a_240"><l n="sbt_66ab"><lb n="221,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 66ab</span>sarvathāna­bhi­saṃ­ba­ndhaḥ sā­mā­nya­sa­ma­vāyayoḥ | </l><l n="sbt_66cd"><lb n="221,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 66cd</span>tābhyām artho na saṃ­ba­ddha­s tāni trīṇi kha­pu­ṣpa­va­t || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">66</ref> | </l></lg><lg n="sbt_67 a_243"><l n="sbt_67ab"><lb n="222,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 67ab</span>ananya­tai­kā­nte­ṇū­nāṃ saṃghāte 'pi vi­bhā­ga­va­t | </l><l n="sbt_67cd"><lb n="222,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 67cd</span>a­saṃ­ha­tatvaṃ syād bhūtacatuṣkaṃ bhrāntir eva sā | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">67</ref> | </l></lg><lg n="sbt_68 a_245"><l n="sbt_68ab"><lb n="223,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 68ab</span>kā­rya­bhrā­nte­r a­ṇu­bhrā­ntiḥ kāryaliṅgaṃ hi kāraṇam | </l><l n="sbt_68cd"><lb n="223,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 68cd</span>ubha­yā­bhā­va­ta­s tatsthaṃ gu­ṇa­jā­tī­ta­ra­c ca na | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">68</ref> | </l></lg><lg n="sbt_69 a_248"><l n="sbt_69ab"><lb n="224,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 69ab</span>ekatve '­nya­ta­rā­bhā­vaḥ śeṣābhāvo '­vi­nā­bhuvaḥ | </l><l n="sbt_69cd"><lb n="224,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 69cd</span>dvitva­saṃ­khyā­vi­ro­dha­ś ca saṃ­vṛ­tti­ś cen mṛṣaiva sā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">69</ref> || </l></lg><lg n="sbt_70 a_250"><l n="sbt_70ab"><pb n="225"/><lb n="225,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 70ab</span>vi­ro­dhā­n no­bha­yai­kātmyaṃ syā­dvā­da­nyā­ya­vi­dvi­ṣā­m | </l><l n="sbt_70cd"><lb n="225,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 70cd</span>a­vā­cya­tai­kā­nte 'py uktir nā­vā­cya­m iti yujyate || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">70</ref> || </l></lg><lg n="sbt_71 a_254"><l n="sbt_71ab"><lb n="225,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 71ab</span>dra­vya­pa­ryā­ya­yo­r aikyaṃ tayor a­vya­ti­re­kataḥ | </l><l n="sbt_71cd"><lb n="225,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 71cd</span>pa­ri­ṇā­ma­vi­śe­ṣā­c ca śa­kti­ma­ccha­kti­bhā­va­taḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">71</ref> || </l></lg><lg n="sbt_72 a_255"><l n="sbt_72ab"><lb n="225,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 72ab</span>saṃ­jñā­saṃ­khyā­vi­śe­ṣāc ca svala­kṣa­ṇa­vi­śe­ṣa­taḥ | </l><l n="sbt_72cd"><lb n="225,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 72cd</span>pra­yo­ja­nādi­bhe­dā­c ca ta­nnā­nā­tvaṃ na sarvathā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">72</ref> || </l></lg><lg n="sbt_73 a_264"><l rend="center-bold" n="sbt_73ab"><lb n="231,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 73ab</span>yady āpekṣikāsiddhiḥ syān na dvayaṃ vya­va­ti­ṣṭha­te | </l><l rend="center-bold" n="sbt_73cd"><lb n="231,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 73cd</span>anā­pe­kṣi­ka­si­ddhau ca na sā­mā­nya­vi­śe­ṣa­tā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">73</ref> || </l></lg><lg n="sbt_74 a_268"><l n="sbt_74ab"><lb n="233,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 74ab</span>vi­ro­dhā­n no­bha­yai­kātmyaṃ syā­dvā­da­nyā­ya­vi­dvi­ṣā­m | </l><l n="sbt_74cd"><lb n="233,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 74cd</span>a­vā­cya­tai­kā­nte 'py uktir nā­vā­cya­m iti yujyate | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">74</ref> | </l></lg><lg n="sbt_75 a_271"><l n="sbt_75ab"><lb n="233,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 75ab</span>dha­rma­dha­rmya­vi­nā­bhā­vaḥ sidhyaty a­nyo­nya­vī­kṣa­yā | </l><l n="sbt_75cd"><lb n="233,9"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 75cd</span>na svarūpaṃ svato hy etat kā­ra­ka­jñā­pa­kāṅgavat | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">75</ref> | </l></lg><lg n="sbt_76 a_277"><l rend="center-bold" n="sbt_76ab"><lb n="234,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 76ab</span>siddhaṃ ced dhetutaḥ sarvaṃ na pra­tya­kṣā­di­to gatiḥ | </l><l rend="center-bold" n="sbt_76cd"><lb n="234,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 76cd</span>siddhaṃ ced ā­ga­mā­t sarvaṃ vi­ru­ddhā­rtha­ma­tā­ny api | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">76</ref> | </l></lg><lg n="sbt_77 a_281"><l n="sbt_77ab"><lb n="235,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 77ab</span>vi­ro­dhā­n no­bha­yai­kā­tmyaṃ syā­dvā­da­nyā­ya­vi­dvi­ṣā­m | </l><l n="sbt_77cd"><lb n="235,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 77cd</span>a­vā­cya­tai­kā­nte 'py uktir nā­vā­cya­m iti yujyate | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">77</ref> | </l></lg><lg n="sbt_78 a_284"><l n="sbt_78ab"><lb n="236,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 78ab</span>va­kta­rya­nā­pte yad dhetoḥ sādhyaṃ tad dhe­tu­sā­dhitam | </l><l n="sbt_78cd"><lb n="236,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 78cd</span>āpte vaktari tadvākyāt sā­dhya­mā­ga­ma­sā­dhi­ta­m | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">78</ref> | </l></lg><lg n="sbt_79 a_290"><l rend="center-bold" n="sbt_79ab"><lb n="240,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 79ab</span>anta­ra­ṅgā­rtha­tai­kā­nte buddhivākyaṃ mṛ­ṣā­khi­la­m | </l><l rend="center-bold" n="sbt_79cd"><lb n="240,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 79cd</span>pra­mā­ṇā­bhā­sa­m evātas tat pra­mā­ṇā­dṛ­te katham || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">79</ref> || </l></lg><lg n="sbt_80 a_292"><l n="sbt_80ab"><lb n="242,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 80ab</span>sā­dhya­sā­dha­na­vi­jña­pte­r yadi vi­jña­pti­mā­tratā | </l><l n="sbt_80cd"><lb n="242,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 80cd</span>na sādhyaṃ na ca hetuś ca pra­ti­jñā­he­tu­do­ṣa­taḥ | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">80</ref> | </l></lg><lg n="sbt_81 a_295"><l n="sbt_81ab"><pb n="245"/><lb n="245,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 81ab</span>ba­hi­ra­ṅgārtha­tai­kā­nte pra­mā­ṇā­bhā­sanihnavāt | </l><l n="sbt_81cd"><lb n="245,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 81cd</span>sarveṣāṃ kā­rya­si­ddhiḥ syād vi­ru­ddhā­rthā­bhi­dhā­yi­nā­m | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">81</ref> | </l></lg><lg n="sbt_82 a_297"><l rend="center-bold" n="sbt_82ab"><pb n="246"/><lb n="246,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 82ab</span>vi­ro­dhā­n no­bha­yai­kā­tmyaṃ syā­dvā­da­nyā­ya­vi­dvi­ṣā­m | </l><l rend="center-bold" n="sbt_82cd"><lb n="246,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 82cd</span>a­vā­cya­tai­kā­nte 'py uktir nā­vā­cya­m iti yujyate | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">82</ref> | </l></lg><lg n="sbt_83 a_299"><l rend="center-bold" n="sbt_83ab"><lb n="246,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 83ab</span>bhā­va­pra­me­yā­pe­kṣā­yāṃ pra­mā­ṇā­bhā­sa­ni­hna­vaḥ | </l><l rend="center-bold" n="sbt_83cd"><lb n="246,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 83cd</span>bahiḥ pra­me­yā­pe­kṣā­yāṃ pramāṇaṃ tannibhaṃ ca te | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">83</ref> | </l></lg><lg n="sbt_84 a_303"><l n="sbt_84ab"><lb n="248,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 84ab</span>jī­va­śa­bdaḥ sabāhyārthaḥ saṃ­jñā­tvā­d dhetuśabdavat | </l><l n="sbt_84cd"><lb n="248,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 84cd</span>māyā­di­bhrā­nti­saṃ­jñāś ca māyādyaiḥ svaiḥ pramo­kti­va­t | <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">84</ref> | </l></lg><lg n="sbt_85 a_308"><l n="sbt_85ab"><lb n="251,3"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 85ab</span>buddhiśabdā­rtha­saṃ­jñā­s tās tistro bu­ddhyā­di­vā­ci­kāḥ | </l><l n="sbt_85cd"><lb n="251,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 85cd</span>tulyā bu­ddhyā­di­bo­dhāś ca trayas ta­tpra­ti­bi­mba­kāḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">85</ref> || </l></lg><lg n="sbt_86 a_311"><l n="sbt_86ab"><lb n="251,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 86ab</span>vaktṛ­śro­tṛ­pra­mā­tṝ­ṇāṃ bo­dha­vā­kya­pra­māḥ pṛthak | </l><l n="sbt_86cd"><lb n="251,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 86cd</span>bhrāntāv eva pra­mā­bhrā­ntau bāhyārthau tā­dṛ­śe­ta­rau || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">86</ref> || </l></lg><lg n="sbt_87 a_313"><l n="sbt_87ab"><lb n="252,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 87ab</span>bu­ddhi­śa­bdapra­mā­ṇa­tvaṃ bāhyārthe sati, nāsati | </l><l n="sbt_87cd"><lb n="252,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 87cd</span>sa­tyā­nṛ­ta­vya­va­sthai­vaṃ yujyate '­rthā­ptya­nā­pti­ṣu || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">87</ref> || </l></lg><lg n="sbt_88 a_320"><l rend="center-bold" n="sbt_88ab"><lb n="256,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 88ab</span>daivād evā­rtha­si­ddhi­ś ced daivaṃ pauruṣataḥ katham | </l><l rend="center-bold" n="sbt_88cd"><lb n="256,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 88cd</span>dai­va­ta­ś ced a­ni­rmo­kṣaḥ pauruṣaṃ niṣphalaṃ bhavet || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">88</ref> || </l></lg><lg n="sbt_89 a_323"><l n="sbt_89ab"><lb n="257,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 89ab</span>pau­ru­ṣā­d eva siddhiś cet pauruṣaṃ daivataḥ katham ? | </l><l n="sbt_89cd"><lb n="257,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 89cd</span>pauruṣāc ced amoghaṃ syāt, sa­rva­prā­ṇi­ṣu pau­ru­ṣa­m || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">89</ref> || </l></lg><lg n="sbt_90 a_325"><l n="sbt_90ab"><lb n="257,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 90ab</span>vi­ro­dhā­n no­bha­yai­kātmyaṃ syā­dvā­da­nyā­ya­vi­dvi­ṣā­m | </l><l n="sbt_90cd"><lb n="257,20"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 90cd</span>a­vā­cya­tai­kā­nte 'py uktir nā­vā­cya­m iti yujyate || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">90</ref> || </l></lg><lg n="sbt_91 a_327"><l n="sbt_91ab"><pb n="258"/><lb n="258,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 91ab</span>a­bu­ddhi­pū­rvā­pe­kṣā­yā­m i­ṣṭā­ni­ṣṭaṃ sva­dai­va­taḥ | </l><l n="sbt_91cd"><lb n="258,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 91cd</span>bu­ddhi­pū­rva­vya­pe­kṣā­yā­m i­ṣṭā­ni­ṣṭaṃ sva­pau­ru­ṣā­t || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">91</ref> || </l></lg><lg n="sbt_92 a_333"><l rend="center-bold" n="sbt_92ab"><lb n="259,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 92ab</span>pāpaṃ dhruvaṃ pare duḥkhāt puṇyaṃ ca sukhato yadi | </l><l rend="center-bold" n="sbt_92cd"><lb n="259,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 92cd</span>a­ce­ta­nā­ka­ṣā­yau ca ba­dhye­yā­tāṃ ni­mi­tta­taḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">92</ref> || </l></lg><lg n="sbt_93 a_335"><l n="sbt_93ab"><lb n="259,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 93ab</span>puṇyaṃ dhruvaṃ svato duḥkhāt pāpaṃ ca sukhato yadi | </l><l n="sbt_93cd"><lb n="259,13"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 93cd</span>vī­ta­rā­go munir vidvāṃs tābhyāṃ yu­ñja­yā­n ni­mi­tta­taḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">93</ref> || </l></lg><lg n="sbt_94 a_338"><l n="sbt_94ab"><pb n="260"/><lb n="260,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 94ab</span>vi­ro­dhā­n no­bha­yai­kā­tmyaṃ syā­dvā­da­nyā­ya­vi­dvi­ṣā­m | </l><l n="sbt_94cd"><lb n="260,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 94cd</span>a­vā­cya­tai­kā­nte 'py uktir nā­vā­cya­m iti yujyate || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">94</ref> || </l></lg><lg n="sbt_95 a_341"><l n="sbt_95ab"><lb n="260,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 95ab</span>vi­śu­ddhi­saṃ­kle­śāṅgaṃ cet sva­pa­ra­sthaṃ su­khā­su­kha­m | </l><l n="sbt_95cd"><lb n="260,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 95cd</span>pu­ṇya­pā­pā­sra­vo yukto na ced vyarthas ta­vā­rha­taḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">95</ref> || </l></lg><lg n="sbt_96 a_347"><l rend="center-bold" n="sbt_96ab"><lb n="262,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 96ab</span>ajñānāc ced dhruvo bandho jñe­yā­na­ntyā­n na kevalī | </l><l rend="center-bold" n="sbt_96cd"><lb n="262,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 96cd</span>jñā­na­sto­kā­d vi­mo­kṣa­ś ce­da­jñā­nā­d ba­hu­to­nya­thā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">96</ref> || </l></lg><lg n="sbt_97 a_354"><l n="sbt_97ab"><lb n="265,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 97ab</span>vi­ro­dhā­n no­bha­yai­kā­tmyaṃ syā­dvā­da­nyā­ya­vi­dvi­ṣā­m | </l><l n="sbt_97cd"><lb n="265,12"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 97cd</span>a­vā­cya­tai­kā­nte 'py uktir nā­vā­cya­m iti yujyate || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">97</ref> || </l></lg><lg n="sbt_98 a_357"><l n="sbt_98ab"><lb n="265,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 98ab</span>a­jñā­nā­n mohino bandho na jñānād vī­ta­mo­ha­taḥ | </l><l n="sbt_98cd"><lb n="265,19"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 98cd</span>jñā­na­sto­kā­c ca mokṣaḥ syād amohān mo­hi­no­nya­thā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">98</ref> || </l></lg><lg n="sbt_99 a_362"><l n="sbt_99ab"><lb n="267,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 99ab</span>kā­mā­di­pra­bha­va­ś citraḥ ka­rma­ba­ndhā­nu­ru­pa­taḥ | </l></lg><lg n="sbt_99 a_363"><l n="sbt_99cd"><pb n="268"/><lb n="268,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 99cd</span>tac ca karma svahetubhyo jīvās te śuddhyaśuddhitaḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">99</ref> || </l></lg><lg n="sbt_100 a_373"><l n="sbt_100ab"><lb n="274,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 100ab</span>śu­ddhya­śu­ddhī punaḥ śaktī te pā­kyā­pā­kya­śaktivat | </l><l n="sbt_100cd"><lb n="274,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 100cd</span>sā­dya­nā­dī tayor vyaktī svabhāvo '­ta­rka­go­ca­raḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">100</ref> || </l></lg><lg n="sbt_101 a_376"><l n="sbt_101ab"><lb n="275,16"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 101ab</span>tat tvajñānaṃ pramāṇaṃ te yu­ga­pa­t sa­rva­bhā­sa­na­m | </l><l n="sbt_101cd"><lb n="275,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 101cd</span>kra­ma­bhā­vi ca yaj jñānaṃ syā­dvā­da­na­ya­saṃ­skṛ­ta­m || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">101</ref> || </l></lg><lg n="sbt_102 a_387"><l n="sbt_102ab"><lb n="282,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 102ab</span>upekṣā phalam ādyasya śeṣasyādā­na­hā­na­dhīḥ | </l></lg><lg n="sbt_102 a_388"><l n="sbt_102cd"><pb n="283"/><lb n="283,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 102cd</span>pūrvā vā­'­jñā­na­nāśo vā sa­rva­syā­sya sva­go­ca­re || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">102</ref> || </l></lg><lg n="sbt_103 a_392"><l n="sbt_103ab"><lb n="284,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 103ab</span>vākyeṣv a­ne­kā­ntadyotī gamyaṃ prati vi­śe­ṣa­ṇam | </l><l n="sbt_103cd"><lb n="284,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 103cd</span>syān nipāto '­rtha­yo­gi­tvā­t tava ke­va­li­nām api || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">103</ref> || </l></lg><lg n="sbt_104 a_395"><l n="sbt_104ab"><pb n="287"/><lb n="287,1"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 104ab</span>syādvādaḥ sa­rva­thai­kā­nta­tyā­gā­t kiṃ­vṛ­tta­ci­dvi­dhiḥ | </l><l n="sbt_104cd"><lb n="287,2"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 104cd</span>sa­pta­bha­ṅga­na­yā­pe­kṣo he­yā­de­ya­vi­śe­ṣa­kaḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">104</ref> || </l></lg><lg n="sbt_105 a_399"><l n="sbt_105ab"><lb n="288,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 105ab</span>syā­dvā­da­ke­va­la­jñā­ne sa­rva­ta­ttva­pra­kā­śa­ne | </l><l n="sbt_105cd"><lb n="288,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 105cd</span>bhedaḥ sā­kṣā­da­sā­kṣāc ca hy a­va­stva­nya­tamaṃ bhavet || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">105</ref> || </l></lg><lg n="sbt_106 a_402"><l n="sbt_106ab"><lb n="289,4"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 106ab</span>sadha­rma­ṇai­va sādhyasya sā­dha­rmyā­d a­vi­ro­dha­taḥ | </l><l n="sbt_106cd"><lb n="289,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 106cd</span>syā­dvā­da­pra­vibha­ktā­rtha­vi­śe­ṣa­vya­ñja­ko nayaḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">106</ref> || </l></lg><lg n="sbt_107 a_404"><l n="sbt_107ab"><lb n="290,7"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 107ab</span>na­yo­pa­na­yai­kā­ntā­nāṃ trikālānāṃ sa­mu­cca­yaḥ | </l><l n="sbt_107cd"><lb n="290,8"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 107cd</span>a­vi­bhrā­ḍbhā­va­saṃ­ba­ndho dravyam ekam a­ne­ka­dhā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">107</ref> || </l></lg><lg n="sbt_108 a_406"><l n="sbt_108ab"><lb n="290,17"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 108ab</span>mithyāsamūho mithyā cen na mi­thyai­kā­nta­tā­sti naḥ | </l><l n="sbt_108cd"><lb n="290,18"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 108cd</span>ni­ra­pe­kṣā nayā mithyā sāpekṣā vastu terthakṛt || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">108</ref> || </l></lg><lg n="sbt_109 a_409"><l n="sbt_109ab"><lb n="291,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 109ab</span>ni­ya­mya­te 'rtho vākyena vidhinā vā­ra­ṇe­na vā | </l><l n="sbt_109cd"><lb n="291,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 109cd</span>ta­thā­nya­thā ca so 'vaśyam a­vi­śe­ṣya­tva­m anyathā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">109</ref> || </l></lg><lg n="sbt_110 a_412"><l n="sbt_110ab"><lb n="292,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 110ab</span>ta­da­ta­dva­stu­vāg eṣā tad evety anuśāsatī | </l><l n="sbt_110cd"><lb n="292,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 110cd</span>na satyā syān mṛ­ṣā­vā­kyaiḥ kathaṃ ta­ttvā­rtha­de­śa­nā || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">110</ref> || </l></lg><lg n="sbt_111 a_415"><l n="sbt_111ab"><lb n="292,14"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 111ab</span>vāksvabhāvo '­nya­vā­gartha­pra­ti­ṣe­dha­ni­ra­ṅku­śaḥ | </l><l n="sbt_111cd"><lb n="292,15"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 111cd</span>āha ca svārthasāmānyaṃ tādṛg vācyaṃ kha­pu­ṣpa­va­t || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">111</ref> || </l></lg><lg n="sbt_112 a_417"><l n="sbt_112ab"><lb n="292,21"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 112ab</span>sā­mā­nya­vā­g viśeṣe cen na śabdārtho mṛṣā hi sā | </l><l n="sbt_112cd"><lb n="292,22"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 112cd</span>a­bhi­pre­ta­vi­śe­ṣā­pteḥ syātkāraḥ sa­tya­lā­ñcha­naḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">112</ref> || </l></lg><lg n="sbt_113 a_419"><l n="sbt_113ab"><lb n="293,10"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 113ab</span>vidheyam īpsitārthāṅgaṃ pra­ti­ṣe­dhyāvirodhi yat | </l><l n="sbt_113cd"><lb n="293,11"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 113cd</span>tathai­vā­de­ya­he­ya­tva­m iti syā­dvā­da­saṃ­sthi­tiḥ || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">113</ref> || </l></lg><lg n="sbt_114 a_421"><l n="sbt_114ab"><lb n="294,5"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 114ab</span>i­tī­ya­m ā­pta­mī­māṃ­sā vihitā hitam icchatām | </l><l n="sbt_114cd"><lb n="294,6"/><span resp="dcv" type="ref-block">ĀM-VDh 114cd</span>sa­mya­gmi­thyo­pa­de­śā­rtha­vi­śe­ṣa­pra­ti­pa­tta­ye || <ref type="no-sub-base-text" resp="VDh" rend="b">114</ref> || </l></lg></body></text></TEI>
